تالار روانشناسی و مشاوره آنلاین ازدواج، خانواده، تحصیلی همیاری
زمان کنونی:  مهمان عزیز خوش‌آمدید. (ورودعضــویت)

تالار همیاری نسبت به محتویات تبلیغات مسئولیتی ندارد.

کانال رسمی همیاری در تلگرام ads مشاوره قبل از ازداج مشاوره قبل از ازدواج


مشاهده RSS Feed

روانشناسی و مشاوره

جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی

به این مطلب امتیاز بدهید
جایگاه و اهمیت ازدواج-در کلام وحی



تعریف ازدواج از نظر لغوی و اصطلاحی
ازدواج مصدر باب افتعال و حروف اصلی آن «ز-و-ج » می باشد. زوج در لغت به معنای :
الف – جفت در مقابل فرد
ب- دو چیز همراه و قرین
1-ب مثل هم اند : دو چشم ، دو گوش، ...
2- ب ضد هم اند : شب و روز
به هر یک از زن و شوهر زوج و به هر دوی آنها زوجین اطلاق می شود : سوره ی نجم آیه ی 45 مؤید این مطلب است :
و انه خلق الزوجین الذکر والانثی ؛ و اوست که جفت نر و ماده را آفرید .
به کار بردن دو واژه زوج و زوجه (مذکر و مؤنث) برای زن صحیح است ولی قرآن در مورد زن واژه های زوج و ازواج به کار می برد :
والذین یُتَوَفَّونَ مِنکُم وَ یَذَرُونَ أزواجاً .... ( بقره /234)
یا ایها النبی قل لازواجکَ.... ( احزاب /28 )
فَیَتَعَلَّمُونَ منها ما یفرقون به بین المرء و زوجِهِ ... ( بقره /102 )
به طور کلی«ازدواج » مفهوم اتحاد و قرین بودن دو چیز را می رساند .
و اما ازدواج در کاربرد اصطلاحی همان پیمانی است که طبق آن زن و مرد نسبت به یکدیگر مسؤلیتها ، تعهدات ... اخلاقی ، حقوقی بر عهده می گیرند .

- واژه های قرآنی در مورد پیمان زناشویی
1- ماده ی زوج و مشتقات آن بیش از 80 بار آمده است.
2- کلمه ی « نکاح » و مشتقات آن حدود 23 بار آمده است و خود در 2 معنای زیر به کار رفته است :
الف – آمیزش جنسی :
فان طلقها فلا تحل له من بعد حتی تنکح زوجا غیره ... (بقره / 230 )
وابتلوا الیتامی حتی اذا بلغو النکاح ... (نساء / 6 )
ب- عقد ازدواج :
ولیستعفف الذین لا یجدون نکاحا حتی ... (نور / 34 )
3- کلمه ی «استمتاع » واژه ای است که در قرآن معنای ازدواج را در بر می گیرد :
... فما استمتعتم به منهن ... (نساء / 24 )
اهداف و آثار ازدواج
1- آرامش و سکون
انسان به طور فطری نیاز به آراش و امنیت خاطر دارد . قرآن کریم تأمین این نیاز را از طریق ازدواج معرفی فرموده است :
- سوره ی مبارکه ی روم: آیه ی 21
ومن آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا إِلیها .................... و از آیات ( لطف ) او این است که از خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در بر آنان آرامش یابید ، .... .
- سوره ی مبارکه ی اعراف: آیه ی 189
هو الّذی خلقکم من نفسٍ واحده و جعل منها زوجها لیسکن الیها .................. ؛ اوست خدایی که ( همه) شما را از یک تن بیافرید و جفتش را ( نیز ) از او مقرر داشت تا به او انس و آرام گیرد ؛ ..............


2-تولید نسل و حفظ نوع
بر اساس فرمایش قرآن ، ازدواج وسیله ای برای تولید و بقای نسل در انسان و دیگر موجودات و ... به شمار می آید :
- سوره ی مبارکه ی شوری :آیه ی 11
فاطر السّموات و الارض جعل لکم من انفسکم ازواجاً و من الانعام ازواجاً یذرؤُکم فیه لیس کمثله شیء و هو السّمیع و البصیر ؛
( خدا ) آفریننده ی آسمانها و زمین است و از جنس خودتان برای شما همسرانی قرار داد و نیز از چهارپایان جفت هایی آفرید و به این وسیله شما را بی شمار می گرداند هیچ چیز همانند او نیست و او شنوا و بینا است .
- سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 1
یا ایها النّاس اتّقوا ربّکم الّذی خلقکم من نفس واحده و خلق منها زوجها و بَثَّ منهما رجالاً کثیراً و نساءً و اتقوا الله الذی تساءلون به و الارحام ان الله کانً علیکم رقیباً ؛
ای مردم از پروردگار خود بترسید آن خدایی که همه شما را از یک تن بیافرید و جفت او را ( هم ) از آن خلق کرد ‌و از آن دو تن خلقی بسیار ( در اطراف عالم ) از مرد و زن بر انگیخت و از آن خدایی بترسید که هنگامی که از یکدیگر درخواست می کنید به نام اوست و درباره ارحام کوتاهی مکنید همانا خدا مراقب ( اعمال ) شما است .
- سوره ی مبارکه ی نحل : آیه ی 72
والله جعل لکم انفسکم ازواجاً و جعل لکم من ازواجکم بنین و حفده و رزقکم من الطّیبّات ...............؛
خدا برای شما از جنس خودتان همسرانی آفرید و از همسرانتان برای شما فرزندان و نوادگان خلق فرمود ، واز نعمت های پاکیزه و لذیذ روزیتان داد .................


3-دوستی و مهربانی
خداوند با « ازدواج » بین زن و مرد انس و الفت و مهربانی برقرار می فرماید :
- سوره ی مبارکه ی روم :آیه ی 21
ومن ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا إِلیها و جعل بینکم موده و رحمهً إنّ فی ذلک لایات لقوم یتفکّرون ؛
و از آیات ( لطف‌) او این است که از خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در بر آنان آرامش یابید ؛ و در میان شما دوستی و رحمت قرار داد . در این ، نشانه هایی است برای مردمی که تفکر می کنند .
آری در سایه ی مودت و رحمت الهی ، همسران می توانند به سکون و آرامش واقعی در مسیر زندگی دست یابند .


4-داشتن فرزندان صالح
انسان ، با توجه به نیازهای فطری اش ، می خواهد از نعمت فرزند بهره مند شود . پس از ازدواج پدر ومادر شدن ، خواسته ی هر زوج سالم اندیش است . قرآن کریم در آیه های کریمه اش این موضوع را به عناوین مختلف بیان می فرماید . ابتدا با تعبیرهایی که فرآن از فرزند دارد آشنا می شویم :

- زینت دنیا
سوره ی مبارکه ی کهف : آیه ی 46
المال و البنون زینه الحیوه الدّنیا و الباقیات الصالحات خیرٌ عند ربّک ثواباً و خیرٌ املاً ؛
مال وفرزندان زینت زندگی دنیا است ، و ( لکن ) اعمال صالح ماندگار نزد پروردگار ت بهتر و امید بخش تر است .

- ثمره ی ازدواج ( اثری نیک )
سوره ی مبارکه بقره : آیه ی 223
نساءَ وکم حرث لکم فأتوا حرثکم أنی شئتم و قدمّوا لأنفسکم ......................... ؛
زنان شما کشتزار شمایند ، پس هر گاه خواهید با آنان مباشرت کنید ؛ و ( برای ثواب ابدی ) چیز نیکی ( برای ذخیره آخرت ) پیش فرستید ..............

- قرآن کریم در مواردی در خواست فرزند صالح از خداوند را بیان می فرماید :

سوره ی مبارکه ی اعراف ، آیه ی 189
هو الّذی خلقکم من نفسٍ واحده و جعل منها زوجها لیسکن الیها فلمّا تغشیها حملت حملا خفیفاً فمرّت به فلمّا اثقلت دعوالله ربهما لئن ءاتیتنا صالحاً لنکوننّ من الشّاکرین ؛
اواست خدایی که ( همه ) شما را از یک تن بیافرید و جفتش را ( نیز ) از او مقّرر داشت ، تا به او انس و آرام گیرد .پس چون با او ( خلوت کرد و ) در آمیخت باری سبک برداشت و با آن ( بار حمل ) چندی بزیست و چون سنگین شد آن گاه ( هر دو ) خدا ، پروردگارشان را خواندند که اگر به ما فرزندی صالح عطا کنی البته ( بر این نعمت ) از شکر گزاران ( تو ) خواهیم بود .

سوره ی مبارکه ی آل عمران : آیه ی 38
هنا لک دعا زکریّا ربّهُ قال ربّ هب لی من لدنک ذریّه ً طیّبهً انّک سمیع الدّعا ء ؛
در آن هنگام زکریا ( که کرامت مریم را مشاهده کرده بود ) عرض کرد : « پروردگارا ! مرا به لطف خویش فرزندی پاک سرشت عطا فرما ، که همانا تو شنونده ( و مستجاب کننده ی ) دعایی .»


5-ارضای غریزه ی جنسی
با ازدواج به نیازهای جنسی خدادادی ، در زن ومرد پاسخ داده می شود . قرآن کریم بیان این موضوع را در قالب های جداگانه فرموده است :

- اجرای حد و مرز
سوره ی مبارکه ی مؤمنون: آیه ی 5 و6
والّذین هم لفروجهم حافظون ● الّا علی ازواجهم او ما ملکت ایمانهم فإنّهم غیر ملومین ؛
و آنان که فروج خود را ( از عمل حرام ) نگاه می دارند ؛ مگر از همسرانشان یا کنیزانی که مالک شده اند که در مباشرت با آنها ملامت نمی شوند .

- تقدم علاقه ی به زن در بین شهوات گوناگون
سوره ی مبارکه ی آل عمران : آیه ی 14
زُیّن للنّاس حبّ الشّهوات من النّساء و البنین و القناطیر المقنطره من الذّهب و الفضّه و الخیل المسوّمه و الانعام و الحرث ذلک متاع الحیاه الدّنیا و الله عنده حسن المآب ؛
دوستی شهوات ( که عبارت است ) از ( میل به ) زن ها فرزندان و همیان های زر وسیم و اسب های نشاندار و چهارپایان و مزارع ( واملاک) در نظر مردم ( ظاهربین دنیا پرست کوته نظر ) زیبا جلوه داده شده است . ( لیکن ) این ها همه متاع زندگانی دنیا است . و ( حال آن که ) بازگشت نیکو ( که بهشت لقای الهی و نعمت باقی ابدی است ) نزد خدا است .

- نافرمانی خدا و عفو الهی
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 187
اُحل لکم لیله الصّیام الرّفث إلی نسائکم هنّ لباسٌ لکم و انتم لباسٌ لهنّ علم الله انّکم کنتم تختانون انفسکم فتاب علیکم و عفا عنکم فالان باشروهنّ و ابتغوا ما کتب الله لکم و کلوا و اشربوا حتّی یتبیّن لکم الخیط الا بیض من الخیط الأسود من الفجر ثمّ اتموّا الصّیام الی الیل و لا تباشروهنّ و انتم فی المساجد تلک حدود الله فلا تقربوها کذلک یبیّن الله آیاته للنّاس لعلّهم یتّقون ؛
در شب های ماه رمضان ، مباشرت با زنان برای شما حلال شد . آنها جامه ( ستر و عفاف ) شما هستند و شما ( نیز ) لباس ( عفت ) آنها هستید ؛ و چون خدا می دانست که شما ( در کار مباشرت زنان به نافرمانی ) نفس خود را در ورطه گناه می افکنید ، لذا ( از حکم حرمت مواقعه در شبهای رمضان در گذشت ) و توبه شما را پذیرفت و ( گناه ) شما را بخشید . پس ، اکنون ( در شب های رمضان ) رواست که با زن ها ( به حلال) مباشرت کنید و آنچه را خداوند مقدر فرموده است بخواهید ، ( رواست که ) بخورید وبیاشامید تا آن گاه که خط سفیدی روز از رشته سیاهی ( شب ، در سپیده دم ) بر شما پدیدار گردد . پس آن روزه را تا اول شب به پایان رسانید ، و هنگام اعتکاف در مساجد با زنان مباشرت مکنید این حدود احکام ( دین ) خدا است . پس ( زنهار) در آن راه مخالفت مپویید ! این گونه خدا آیات خود را برای مردم بیان فرماید، تا باشد که پرهیزکار شوند !


6- عفت و دوری از گناه
« قرآن از زن و مرد ازدواج کرده به محصن و محصنه تعبیر می کند، به جهت این که زن ومرد با ازدواج در حصن و سنگر مستحکمی قرار می گیرند و خود را حفظ می کنند تا وسوسه های شهوانی در آنان اثر نگذارد .[1] بلکه ازدواج زمینه ی گناهان دیگر را نیز از بین می برد زیرا پذیرفتن مسئولیت تأمین و تربیت اولاد انسان را به استفاده بهینه از عمر وا می دارد و برای گناه و معاشرت های گمراه کننده جایی باقی نمی ماند ... . »[2]

-سوره ی مبارکه ی نساء :آیه ی 24
و المحصنات من النّساء الّا ما ملکت ایمانکم کتاب الله علیکم و اُحلّ لکم ماوراء ذلکم آن تبتغوا بأموالکم محصنین غبر مسافحین ... ؛
و ( نکاح ) زنان شوهر دار ( نیز برای شما حرام شد ) مگر آن زنان را که ( در جنگ های با کفار ، به حکم خدا ) مالک شده اید بر شما است که پیرو کتاب خدا باشید ( و با زن هایی که حرمت آنها یاد شد نکاح نکنید) اما هر زنی غیر از آن که ذکر شد حلال است که به مال خود ( به طریق زناشویی ) بگیرید ، نه آنکه زنا کنید ...............
-سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 187
هنّ لباسٌ لکم و انتم لباسٌ لهنّ ....... ؛
آنها جامه ( ستر وعفاف ) شما هستند ، و شما ( نیز ) لباس ( عفت ) آنها هستید .............. .
« آنگونه که انسان با لباس از سرما و گرما و حشرات و آسیب های پوستی محافظت می شود زن و مرد با ازدواج یکدیگر را از گناه حفظ می کنند . » [3]
-سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 28
یرید الله أن یخفّف عنکم و خلق الانسان ضعیفاً ؛
خدا می خواهد کار را بر شما آسان کند و انسان ضعیف خلق شده است .
« در تفسیر آیه 28 سوره نساء و دیگر آیاتی که ازدواج با کنیزان مطرح شده است حکمتی وجود دارد: زیرا پیروی از شهوات و در دام گناه افتادن برای انسان وزر و سنگینی می آورد و تشریع ازدواج و فراهم شدن امکان آن برای کسی که نمی تواند با زنان آزاد ازدواج کند از فساد و گناه جلوگیری می کند و انسان از عواقب آن در امان می ماند و این نوعی توسعه برای انسان شمرده می شود .»[4]


7- توسعه ی رزق
بعضی افراد فقر و تنگدستی را سدی در برابر ازدواج می دانند و به این امر مهم نمی پردازند . قران کریم انها را در صورت ازدواج به گشایش و توسعه در روزی نوید می دهد :
-سوره ی مبارکه ی نور : آیه ی 32
و انکحو الایامی منکم والصالحین من عبادکم و امائکم ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله والله واسع علیم ؛
مردان وزنان بی همسر و بندگان و کنیزان صالح خود را به نکاح (یکدیگر) در آورید ، اگر فقیر باشند خدا به لطف خود انان را بی نیاز خواهد فرمود . که خدا گشایش دهنده و دانا است .


8- حفظ نسب
"در اسلام حفظ نسب پایه ی احکام و حقوق فراوانی است بعضی از احکام فقهی بر شناخت رابطه ی فرزند با پدر و مادر یا برشناخت نسبت های فامیلی دیگر مبتنی است . آیاتی مثل 234 بقره برای عده نگهداشتن زن بین دو ازدواج است – 228 بقره برای عده نگهداشتن زن به مدت سه دوره ی پاکی پس از طلاق است . ایه 4/طلاق برای انتظار زن باردار برای ازدواج مجدد تا هنگام وضع حمل و ...همگی بر پایه حکمت حفظ نسب قرار داده شده است ."[5]

- عده نگهداشتن زن بین دو ازدواج
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 234
والذین یتوفون منکم و یذرون ازواجا یتربصن بانفسهن اربعه اشهر و عشرا فاذا بلغن اجلهن فلا جناح علیکم فیما فعلن فی انفسهن بالمعروف والله بما تعملون خبیر ؛
و مردانی از شما که می میرند و زنانشان (زنده ) می مانند ان زنان باید تا مدت چهارماه و ده روز ( از شوهرکردن ) خودداری کنند ! پس از انقضای این مدت بر شما گناهی نیست که آنان در حق خویش کاری شایسته کنند، و خداوند از کردار شما آگاه است .

- عده نگهداشتن زن به مدت سه دوره ی پاکی پس ا ز طلاق
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 228
والمطلقات یتربصن بانفسهن ثلاثه قروء ولا یحل لهن ان یکتمن ما خلق الله فی ارحامهن ان کن یؤمنّ بالله و الیوم الاخر و بعولتهن احق بردهن فی ذلک ان ارادو اصلاحا و لهن مثل الذی علیهن بالمعروف و للرجال علیهن درجه والله عزیز حکیم ؛
زنهایی که طلاق داده شدند ( از شوهر نمودن ) خودداری کنند تا سه پاکی برآنان بگذرد ،و اگر به خدا و روز قیامت ، ایمان دارند حیض ویا حملی را که خدا در رحم آنها آفریده است ، کتمان نکنند ، وشوهران آنها درزمان عده ، حق بیشتردارند که آنها را به زنی خود رجوع دهند اگر که نیت خیر وسازش دارند. و زنان را همانند وظایفی که بر دوش آنهاست ، حقوق مشروعی است ،.....

- انتظار زن باردار برای ازدواج مجدد تا هنگام وضع حمل
سوره ی مبارکه ی طلاق : آیه ی 4
...و اولات الاحمال اجلهن ان یضعن حملهن ...؛
وزنان حامله مدت عده شان تا وقت زاییدن است .

- حرمت زنا
سوره ی مبارکه ی اسراء: آیه ی 32
ولا تقربو الزانی انه کان فاحشه وساء سبیلا ؛
و هرگز نزدیک ( عمل )زنا نشوید که کاری بسیار زشت و
راهی ناپسند است !



[1] دائره المعارف قرآن کریم ، ج 2 ، ص 559 ، ( به نقل از قاموس قرآن ، ج 2 ، ص 149 ).
[2] همان ( به نقل از تفسیر کبیر ، ج 5 ، ص 116 ، روض الجنان ، ج 3 ، ص 51 ) .
[3] همان .
[4]همان ( به نقل از مواهب الرحمن ، ج 8 ، ص 79 ) .
[5] دائره المعارف قران کریم ، ج 2 ، ص 556 ، 557
موانع ازدواج
1-خویشاوندی نسبی
بنابر فرمایش قرآن هفت دسته از محارم نسبی هستند که ازدواج با آ نان حرام است :
سوره ی مبارکه ی نساء: آیه ی 23
حرمت علیکم امهاتکم و بناتکم و اخواتکم و عماتکم و خالاتکم و بنات الاخ و بنات الاخت ...؛
حرام شد برای شما (ازدواج ) مادرانتان ، و دخترانتان ، و عمه ها ، و خاله ها ، و دختران برادر، ودختران
خواهر شما...

2-خویشاوندی رضاعی ( شیر خواری )
تحریم ازدواج به واسطه ی شیرخوردن در موارد متعددی حاصل می شود . قرآن فقط به دو مورد (مادر و خواهررضاعی ) پرداخته است :
سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 32
حرمت علیکم ... و امهاتکم الاتی ارضعنکم و اخواتکم من الرضاعه .... ؛
حرام شد برای شما ( ازدواج ) .... و ( با ) مادرانی که شما را شیر داده اند و خواهران رضاعی شما ....
" در حدیث معروف میان فریقین ( شیعه و سنی ) پیامبر (ص ) فرموده : تمام کسانی که با ارتباط نسبی حرام می شوند با ارتباط شیری نیز حرام اند."[1]

3- خویشاوندی سببی ( ازدواج )
گاه یک ازدواج سبب حرمت ازدواج های دیگر می شود. این موارد عبارتند از :
الف – مادر زن
سوره مبارکه ی نساء : آیه ی 23
حرمت علیکم ... و امهات نسائکم ... ؛
حرام شد برای شما ( ازدواج ) ... و(با) مادران همسرانتان ...
( حکم مادر زن شامل مادر پدر زن و مادر زن هر چه بالا رود می شود .)
ب- دختر زن ( ربیبه )
سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 23
حرمت علیکم ... و ربائبکم الاتی فی حجورکم من نسائکم الاتی دخلتم بهن فان لم تکونوا دخلتم بهن
فلا جناح علیکم ... ؛
حرام شد برای شما ( ازدواج ) ... و ( با) دختران همسرتان که در دامن شما تربیت شده اند از زنی که با او مباشرت کرده اید ، و اگر با زن دخول نکرده اید باکی نیست که با
دختر او ازدواج کنید ...
( به مجرد عقد ازدواج دختر زن که از شوهر دیگر باشد حرام نمی شود بلکه مشروط براین است که افزون بر عقد ، آمیزش نیز صورت بگیرد.)
ج- عروس (همسرپسر)
سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 23
حرمت علیکم ... و حلائل ابنائکم الذین من اصلابکم ... ؛
حرام شد برای شما ( ازدواج )... و (با ) زنان فرزندان صلبی شما ، ( نه پسر خوانده شما ) ...
( این حکم شامل همسر پسر پسر وپسر دختر می شود.[2])
د- خواهر زن
سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 23
... و ان تجمعوا بین الاختین الا ما قدمت سلف ان الله کان غفورا رحیما ؛
... و نیز ( حرام شد ) جمع میان دو خواهر ، مگر آنچه پیش از نزول این حکم ( در عصر جاهلیت ) کرده اید، که خدا در حق بندگان بخشنده و مهربان است .
" ازدواج با دو خواهر در یک زمان چه دائم و چه موقت هر چند آنان رضاعی باشند حرام است . ولی ازدواج با آن دو در زمانهای گوناگون و پس از جدایی از خواهر قبلی مانعی ندارد مگر در صورتی که به طلاق رجعی از او جدا شود که در این صورت باید دوران عده پایان پذیرد ."[3]
ه- نامادری
سوره ی مبارکه ی نساء : آیه ی 22
ولا تنکحوا ما نکح اباءکم من النساء الا ما قد سلف انه کان فاحشه و مقتا و ساء سبیلا ؛
زن پدر را نباید به نکاح در آورید الا آنچه ( پیش از نزول این حکم ) کرده اید زیرا این کاری است زشت و مبغوض . " حکم آیه همسر پدری وجد مادری هرچه بالا روند را نیز دربر می گیرد و حرمت به مجرد عقدحاصل می شود ."[4]

4- زنا
« به نظر امامیه زنا با محصنه ( زن شوهر دار یا زنی که درعده رجعی است ) سبب حرمت همیشگی ازدواج می شود . ولی ازدواج با زناکاری که محصنه نیست جایزاما مکروه است »[5]
سوره ی مبارکه ی نور: آیه ی 3
الزانی لا ینکح الا زانیه او مشرکه و الزانیه لا ینکحها الا زان او مشرک و حرم ذلک علی المؤمنین ؛
مرد زناکار ، جز با زن زناکار یا مشرک نکاح نمی کند ؛ وزن زناکار را جز مرد زناکار یا مشرک نکاح نمی کند ؛ واین ( کار) بر مومنان حرام شده است .

5- طلاق سوم
« اسلام برای جلوگیری از سوء استفاده مردان تعدد طلاق را مانع ازدواج قرار داده است تا مرد بر زن سخت نگیرد و از حق طلاق که در دست اوست به آسانی استفاده نکند .» [6]اسلام در دو طلاق حق رجوع و بازگشت برای مرد قرار داده که پس از دو طلاق مرد آزاد است به همسر خویش رجوع کند و با شایستگی به زندگی مشترک سرو سامان بخشد یا با پرداخت حقوق وی و نیکی به او برای همیشه از او جدا شود :
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 229
الطلاق مرتان فامساک بمعروف او تسریح باحسان ولا یحل لکم ان تاخذوا مما اتیتموهن شیئا الا ان یخافا الا یقیما حدودالله فان خفتم الا یقیما حدودالله فلا جناح علیهما فیما افتدت به تلک حدودالله فلا تعدوها و من یتعد حدودالله فاولئک هم الظالمون ؛
طلاق ، ( طلاقی که شوهر درآن رجوع تواند کرد ) دو مرتبه است پس ( آن گاه که طلاق داد و رجوع کرد ) باید به خوشی و سازگاری از زن نگهداری کند و یا به نیکی و خیر اندیشی او را رها کند و برای شما حلال نیست که چیزی از مهر آنان را به جور بگیرید مگر آن که بترسند که حدود دین خدا را ( راجع به احکام ازدواج ) نگاه ندارند ( در چنین صورت ) اگر بترسید که حدود الهی را رعایت نکنند بر آنان روا باشد که زن چیزی از مهر خود ( برای طلاق ) به شوهر ببخشد . این احکام حدود ( دین ) خداست ؛ از آن سرکشی مکنید و کسانی که از احکام خدا سر پیچد ، به حقیقت خود ستمکارانند .
و درصورتی که بار سوم طلاق انجام پذیرد حق رجوع درعده یا ازدواج پس از عده از مرد سلب می شود مگر آن گاه که مردی دیگر ( محلل ) با آن زن ازدواج و آمیزش کند سپس او را طلاق گوید تا پس از عده ی شوهر دوم ، اولی بتواند با او ازدواج کند :
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 230
فان طلقها فلا تحل له من بعد حتی تنکح زوجا غیره فان طلقها فلا جناح علیهما ان یتراجعا ان ظنا ان یقیما حدودالله و تلک حدود الله یبینها لقوم یعلمون ؛
پس اگر زن را طلاق ( سوم ) داد ، باکی نیست که زن و شوهر به زوجیت باز گردند اگر گمان برند که ( از آن پس ) احکام خدا را ( راجع به امر ازدواج ) نگاه خواهند داشت . این است احکام خدا ، که آن را برای مردم دانا بیان می کند.
« البته پس از طلاق نهم دیگر به هیچ وجه حق رجوع یا ازدواج با آن زن برای شوهر باقی نمی ماند»[7]

6- همسر داشتن یا در عده بودن ( احصان و اعتداد )
ازدواج با زن شوهر دار و یا زنی که در عده دیگری است موجب حرمت همیشگی او بر آن مرد می شود :
سوره ی مبارکه ی نساء :آیه ی 24
و المحصنات من النساء الا ما ملکت ایمانکم کتاب الله علیکم و احل لکم ما وراء ذلکم ان تبتغوا باموالکم محصنین غیرمسافحین فما استمتعتم به منهن فاتوهن اجورهن فریضه و لا جناح علیکم فیما تراضیتم به من بعد الفریضه ان الله کان علیما حکیما ؛
و ( نکاح ) زنان شوهردار ( نیز برای شما حرام شد ) مگر آن زنان را که ( درجنگ های با کفار ، به حکم خدا ) مالک شده اید بر شما است که پیرو کتاب خدا باشید ( و با زن هایی که حرمت آنها یاد شد نکاح نکنید ) اما هر زنی غیر آن که ذکر شد حلال است که به مال خود (به طریق زناشویی ) بگیرید ، نه آن که زنا کنید ، و زنانی را که متعه می کنید آن مهر معین ( که مزد آنها است ) به آنان بپردازید ، وباکی بر شما نیست که بعد از تعیین مهر ( هم ) به چیزی با هم تراضی کنید .( و بدانید که ) خدا البته دانا و حکیم است .

7- هسر پنجم
سوره ی مبارکه ی نساء ،:آیه ی 3
و ان خفتم الا تقسطو فی الیتامی فانکحوا ما طاب لکم من النساء مثنی و ثلاث و رباع فان خفتم الا تعدلوا فواحده او ما ملکت ایمانکم ذلک ادنی الا تعولوا ؛
اگر بترسید که مبادا درباره ی ( یتیمان دختر ، به هنگام ازدواج ) مراعات عدل و داد نکنید ، پس زنان نیکو و مناسب را به نکاح خود آورید دو یا سه یا چهار همسر ( نه بیش تر ) ، و اگر بترسید که ( چون زنان متعدد گیرید ) راه عدالت نپیمایید ، پس تنها یک زن اختیار کنید یا چنانچه کنیزانی دارید به آنها اکتفا کنید ، این به ( عدالت و ) ترک ستمکاری نزدیک تر است .
طبق آیه ی 3 سوره نساء ازدواج با 2 یا سه یا 4 زن را تجویز می کند ، بر مرد بیش از چهار همسر به عقد دائم حرام است .

8- کفر
« در قران به مساله ی ممنوعیت ازدواج با کافران و مشرکان فقط در سوره های مدنی پرداخته شده و درسوره های مکی فقط از حرمت زنا وآ میزش نامشروع سخن به میان آمده است . ( سوره ی مومنون /7) حتی برخی عقیده دارند که تا سال ششم هجری منعی درازدواج با کافران نرسیده بود و آیات تحریم پس ازآن نازل شده است » [8]سبب این امر آن است که احکام در اسلام به تدریج نازل شده و مسلمانان صدر اسلام کمتر در معرض ازدواج با بیگانگان بوده اند . آنان از طرفی درضعف و فقر به سر می بردند و از سوی دیگر بت پرستان قریش و دیگر قبایل با آنان دشمنی و جنگ داشتند . گر چه رسول خدا دختران خود را به ازدواج افراد مشرک درآورده بود و همسر زینب ، ابوالعاص و همسران ام کلثوم و رقیه دو پسر ابولهب بودند ولی تمام این موارد پیش از بعثت اتفاق افتاده بود وام جمیل ( همسر ابولهب) پس از بعثت پسرانش را به طلاق دختران رسول الله واداشت .»[9]

در این قسمت با عنوان ازدواج با غیر مسلمانان آیات مربوط به کفر در دو بخش بررسی می شود :
- ازدواج با غیر مسلمانان
الف – ازدواج با مشرکان
« یکی از موانع ازدواج برای مرد یا زن مسلمان، شرک است . مسلمان نمی تواند با مشرک به صورت دائم یا موقت ازدواج کند .»[10]
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 221
و لا تنکحوا المشرکات حتی یومن و لأمه مومنه خیر من مشرکه و لو اعجبتکم و لا تنکحوا المشرکین حتی یومنوا و لعبد مومن خیر من مشرک و لو اعجبکم اولئک یدعون الی النار والله یدعوا الی الجنه والمغفره باذنه و یبین ایاته للناس لعلهم یتذکرون ؛
با زنان مشرک ازدواج مکنید تا این که ایمان آورند همانا کنیزکی با ایمان از زن آزاد مشرک بهتراست هرچند نیکویی او شما را به شگفت آورد ، و زنان خود را به مردان مشرک ندهید تا اینکه ایمان آورند همانا بنده ی مومن ازآزاد مشرک بهتراست هر چند ( مال و جمالش ) شما را به شگفت آورد . مشرکان ( شما را ) به آتش دوزخ می خوانند . و خدا ( از راه لطف و مرحمت ) به بهشت و مغفرت به اذن خود دعوت می کند و آیات خویش را برای مردم بیان می فرماید ، باشد که ( هوشیار و ) متذکر گردند.
حکمت تحریم ازدواج با مشرکان ، جلوگیری از تاثیر آنان بر فرهنگ جامعه ی اسلامی است .« درباره ی حفظ اعتقادات جامعه و دگرگونی تدریجی آن نمی توان بی تفاوت بود ، به ویژه با توجه به اینکه اگر مشرکان از طریق ازدواج به درون خانه های مسلمانان راه یابند ، افزون بر تاثیر پذیری فرزندان و زنان و برخی از اقشار مسلمانان ، جامعه اسلامی گرفتار دشمن داخلی می شود ، وبا مختلط شدن نژادها و پیروان ادیان دیگر ، هویت دینی ،ملیت و اصالت نژادی آن به خطر می افتد .»[11]

قرآن درباره زنان مشرک هجرت کننده به مدینه چنین می فرماید:
سوره ی مبارکه ی ممتحنه : آیه ی 10
یا ایها الذین آمنوا اذا جاءکم المومنات مهاجرات فامتحنوهن الله اعلم بایمانهن فان علمتموهن مومنات فلا ترجعوهن الی الکفار لا هن حل لهم و لا هم یحلون لهن واتوهم ما انفقوا ولا جناح علیکم ان تنکحوهن اذا اتیتموهن اجورهن ولاتمسکوا بعصم الکوافر و سئلوا ما انفقتم ولیسئلوا ما انفقوا ذلکم حکم الله یحکم بینکم والله علیم حکیم ؛
ای کسانی که ایمان آورده اید ! زنان مومنی که هجرت کرده اند به سوی شما آمدند امتحانشان کنید خدا ( به صدق و کذب ) ایمانشان داناتر است . اگر با ایمانشان شناختید آنها را ( بپذیرید و )به ( شوهران ) کافرشان برمگردانید ؛ که این زنان مومن بر آن کفار ، و آن شوهران کافر براین زنان حلال نیستند ؛ ولی مهر ونفقه ای که شوهران خرج ( آن زنان ) کرده اند به آنها بپردازید و باکی نیست که شما با آنان نکاح کنید درصورتی که اجر و مهرشان را بدهید و هرگز زنان کافر را درهمسری خود نگه ندارید ! و شما از کفار مهر و نفقه مطالبه کنید ، آنها هم حق دارند مهر و نفقه طلبند . این حکم خدا است که در میان شما بندگان حکم می کند ؛ و خدا ( به حقایق امور ) دانا و حکیم است .
در بحث ازدواج با مشرکان آیات دیگری به صورت عام وجود دارد که بابحث اهل کتاب مشترک است و در بحث بعدی به آنها پرداخته می شود .
ب- ازدواج با اهل کتاب
« ازدواج زن مسلمان با اهل کتاب جایز نیست » [12] اما درباره ی ازدواج مرد مسلمان با زنان اهل کتاب چند نظر وجود دارد .
1- ب . « نظریه ی غالب میان فقیهان شیعه ، حرمت ازدواج دائم با زنان اهل کتاب وجواز ازدواج موقت با آنان است » [13]« البته عده ی فراوانی از امامیه معتقد به جواز نکاح دائم با کتابیه شده اند و این نظر ، میان متأخران طرفدارانی یافته است . » [14]؛ « فقیهان اهل سنت به اتفاق ، نکاح با زنان حر از اهل کتاب ( حربی یا معاهد ) را جایز دانسته اند » [15] ؛ « فقط برخی به کراهت قائل شده اند ؛ به ویژه اگر حربی باشد . »[16]
برای حرمت نکاح با زنان اهل کتاب ، چند استدلال قرآنی شده است :
1- 1 – ب . آیات حرمت ازدواج با مشرک
سوره ی مبارکه ی بقره : آیه ی 221 ( ولاتنکحوا المشرکات حتی یومن ..... ؛
که در قسمت الف آمده است )
سوره ی مبارکه ی نور ، آیه ی 3
الزانی لاینکح الا زانیه او مشرکه و الزاینه لاینکحها الا زان او مشرک و حرم ذلک علی المومنین .
زیرا قرآن درباره ی اهل کتاب که عزیر و مسیح را پسر خدا می دانند تعبیر شرک به کار برده است :

سوره ی مبارکه ی توبه : آیه های 30- 31
و قالت الیهود عزیر ابن الله و قالت النصاری المسیح ابن الله ذلک قولهم بافواههم یضاهئون قول الذین کفروا من قبل قاتلهم الله انی یوفکون -- اتخذوا احبارهم و رهبانهم ارباباً من دون الله و المسیح ابن مریم و ما امروا الا لیعبدوا الهاً واحداً لا اله الا هو سبحانه و عما یشرکون ؛
و یهود گفتند : عزیر پسر خداست ، و نصارا گفتند : « مسیح پسر خدا است ، این سخنی است که اینها ( یهود و نصارای صاحب کتاب و دین ) بر زبان می رانند که به گفتار کافران مشرک پیشین ( که اصلاً به نبی و کتب آسمانی معتقد نبودند ) نزدیک و مشابه است . خدا آنها را هلاک و نابود کند ، چگونه آنها از حق انحراف می یابند ؟! -- اینها علما و راهبان خود ( و نیز مسیح پسر مریم را از روی نادانی ) به جای خدا به الوهیت گرفتند ، در صورتی که مأمور نبودند جز ان که خداوند یکتا را پرستش کنند که هیچ معبودی جز او نیست . منزه ( و برتر ) است او از آنچه ( با وی ) شریک قرار می دهند .
خداوند تعبیرشرک « سبحانه عما یشرکون » را به کار برده است پس احکام مشرکان شامل اهل کتاب نیز می شود .
در پاسخ این استدلال گفته اند :
اولاً « در اصطلاح قرآن اهل کتاب ، کافرند ؛ ولی مشرک شمرده نمی شوند » [17] هر چند کلمه ی « یشرکون » درباره ی آنان آمده است . دلیل این مطلب آن است که در « آیه ی 105 سوره بقره ، 1 و 6 سوره ی بینه اهل کتاب بر مشرکان عطف گرفته شده که دلیل بر مغایرت مفهومی بین آن دو است . » [18]
سوره ی مبارکه ی بقره ، آیه ی 105
ما یود الذین کفروا من اهل الکتاب و لاالمشرکین ان ینزل علیکم من خیر من ربکم و الله یختص برحمته من یشاء و الله ذوالفضل العظیم ؛
هرگز کافران اهل کتاب و مشرکان مایل نیستند که خیری از جانب خدا بر شما ( مسلمین ) نازل شود ، لیکن خدا هر که را بخواهد به فضل و رحمت خویش مخصوص گرداند و خدا صاحب فضل عظیم است .
سوره ی مبارکه ی بینه : آیه ی 1
لم یکن الذین کفروا من اهل الکتاب و المشرکین منفکین حتی تاتیهم البینه ؛
کافران اهل کتاب ومشرکان ( از کفر و عصیان ) منفک نبودند ، تا آن که برهان ( و حجت حق ) بر آنها آمد .
سوره ی مبارکه ی بینه : آیه 6
ان الذین کفروا من اهل الکتاب و المشرکین فی نار جهنم خالدین فیها اولئک هم شر البریه ؛
محققاً آنان که از اهل کتاب کافر شدند ، آنها با مشرکان همه در آتش دوزخند و در آن همیشه معذبند آنها به حقیقت بدترین خلقند .
« ثانیاً برخی روایات دلالت دارند که این آیه به وسیله ی آیه 5 سوره ی مائده نسخ شده است در حدیثی از حضرت علی ( علیه السلام ) آمده است : آیاتی در قرآن وجود دارد که نیمی از آن نسخ شده و نیمی به حال خود باقی است . امام برای این مطلب ، به این آیه 221 بقره مثال زده که قسمت اول آن به ممنوعیت نکاح با زنان اهل کتاب مربوط است که با آیه 5 مائده نسخ شده ؛ ولی قسمت دوم آن « ولاتنکحوا المشرکین » که به ازدواج زنان مسلمان با اهل کتاب ارتباط دارد ، نسخ نشده و بر ممنوعیت باقی مانده است » [19]
سوره ی مبارکه ی مائده : آیه ی 5
الیوم احل لکم .... و المحصنات من المومنات و المحصنات من الذین اوتوا الکتاب من قبلکم اذا اتیتموهن اجورهن محصنین غیر مسافحین و لامتخذی اخدان و من یکفر بالایمان فقد حبط عمله و هو فی الاخره من الخاسرین .... ؛
و ( نیز ) نکاح زنان پارسای مومنه ، وزنان پارسای اهل کتاب ( برای شما حلال شد ) در صورتی که شما مهر آنان را بدهید ، در حالی که خود زناکار نباشید و نه آن که زنان را در پنهانی رفیق و دوست بگیرید ، و هر کس به ایمان ( و دین اسلام ) کافر شود ، عملش تباه شده و در آخرت از زیانکاران خواهد بود .
2- 1 –ب . برخی گفته اند : بر فرض که واژه ی مشرک ، شامل اهل کتاب نشود . حکمتی که برای ازدواج با مشرکان بیان شده است : « اولئک بدعون الی النار » ( بقره ی آیه ی 221 ) ، شامل اهل کتاب می شود ؛ زیرا زن و شوهر از نظر اخلاقی و دینی ، بر یکدیگر تأثیر می گذارند و در این جهت ، تفاوتی میان شرک و آیین آهل کتاب نیست ، بنابراین ، ازدواج با اهل کتاب نیز باید ممنوع باشد ، ولی گویا حکمت در این آیه ، تعمیم دهنده ی حکم نیست و گرنه فسق یا اختلاف در مذهب نیز باید مانع ازدواج قلمداد شود ؛ زیرا این حکمت در ان جا هم وجود دارد ؛ در حالی که هیچ کس ملتزم به این مطلب نشده است .
ادامه دارد .
3-1- ب . در آیه ی 10 سوره ممتحنه می فرماید : به پیوند های ازدواج ، که پیش تر با زنان کافر بسته اید پای بند مباشید ؛ یعنی پس از مسلمان شدن همسر کافر خود را ( مشرک باشد یا کتابی ) رها کنند .[20]
یا ایها الذین آمنوا اذا جاءکم المومنات مهاجرات فامتحنوهنّ الله اعلم باءیما نهنّ مؤمنات ٍ فلا ترجعوهن ّ الی الکفار لاهن ّ حلّ لهم و لاهم یحلون لهن و اتوهم ما انفقوا و لاجناح علیکم آن تنکحوهنّ اذا اتیتموهنّ اجورهنّ و لا تمسکوا بعصم الکوافر . سئلوا ما انفقتم و لیسئلوا ما انفقوا ذلکم حکم الله یحکم بینکم والله علیم حکیم ؛
ای مؤمنان ! چون زنان مومن هجرت کنان نزد شما بیایند ( ایمان ) آنان را بیازمایید . خداوند به ایمان آنان و آنان داناتر است پس اگر آنان را مؤمن دانستید به سوی کافران بازنگردانید که ایشان برای آنان و آنان برای ایشان حلال نیستند و آنچه ( آن کافران ) هزینه کرده اند به آنها بپردازید و هر گاه مهر آنان را بدهید گناهی بر شما نیست که آنان را به همسری درآورید و به پیوند ( پیش خود با ) زنان کافر پایبند نباشید و ( اگر زنان شما نزد آنها بروند ) کابین آنها را بخواهید . آنها نیز می توانند کابینی که ( به زنانشان ) داده اند ( از شما ) بخواهند .این حکم خداوند است که در میان شما داوری می کند و خداوند دانایی فرزانه است .
« ... ولاتمسکو ا بعصم الکوافر ..... » برخی به دلیل عموم لفظ « کوافر » که شامل زنان اهل کتاب هم می شود دلالت آیه را بر مطلب تمام دانسته اند .[21]
این نظر را می توان پاسخ داد زیرا بحث و شأن نزول آیه درباره ی روابط مشرکان مکه با مسلمانان است وشاید شامل اهل کتاب نباشد .
4-1-ب در آیه 25 سوره نساء می فرماید : کسانی که توانایی ندارند با زنان آزاد و پاک دامن و با ایمان ازدواج کنند با دختران با ایمان که مملوک و کنیزند ازدواج کنند ؛ البته ایمان ظاهری آنان کفایت می کند ؛ زیرا حقیقت ایمان را خدا می داند : و من لم یستطع منکم طولاً ... اهلهن ... « وجه استدلال به آیه چنین است : ذکر صفت ایمان در آیه نشانگر عدم جواز ازدواج با زنان غیر مومن ( مشرک یا کتابی ) است ولی به نظر می رسد آیه نمی تواند دال بر مقصود باشد زیرا برای مفهوم وصف ، حجیت و اعتباری ثابت نشده است .» [22]
و من لم یستطع منکم طولاً أن ینکح المحصنت المومنت فمن ما ملکت أیمنکم من فتیتکم المونت و الله أعلم بإیمنکم بعضکم من بعض فانکحوهن بإذن اهلهنّ و ءاتوهن أجورهن بالمعروف محصنتٍ غیر مسفحت ولامتّخذت أخدان فإذا أحصن فإن أتین بفحشه فعلیهن نصف ما علی المحصنت من العذاب ذلک لمن خشی العنت منکم و أن تصبروا خیرلکم و الله غفور رحیم؛
هر یک از شما که یارای مالی نداشته باشد تا زنان آزاد مؤمن را به همسری گیرد ، در میان کنیزان ، از دختران جوان مؤمن ، همسر گزیند و خداوند به ایمانتان داناتر است ؛ همه چون یکدیگرید پس با اجازه ی کسان ِ آنها با آنان ازدواج کنید و کابینهایشان را اگر پاکدامنند و نه پلیدکار و گزیننده ی دوست های پنهان ، به گونه ی شایسته به ( کسان ) آنها بپردازید . آنگاه چون شوی کنند ، اگر به کاری زشت دست یازیدند برآنان نیمی از کیفر زنان آزاد خواهد بود . این ( ازدواج با کنیزکان ) برای کسی است که از ( آلایش ) گناه بهراسد و شکیبایی ورزیدن ، برای شما بهتر است و خداوند آمرزنده ای بخشاینده است .
5- 1- ب سوره ی مبارکه ی مجادله : آیه 22 :
بلاتجد قوما یؤمنون بالله و الیوم الاخر یوآدّون من حآدّ الله و رسوله ولو کانوا ءابآءهم و أو‌ أبنآء هم أو إخونهم أو عشیرتهم و أولئک کتب فی قلوبهم الایمن و أیدهم بروح منه و یدخلهم جنت تجری من تحتها الانهر خلدین فیها رضی الله عنهم و رضوا عنه أولئک حزب الله ألا إن حزب الله هم المفلحون؛
در این آیه می فرماید: ای رسول خدا ! هرگز مردی را که مبداء و معاد ایمان دارد نخواهی یافت که با دشمنان خدا و رسول دوستی کند و چون ازدواج برای برقراری مودت و محبت و رحمت است ( روم / 21 ) . ازدواج با مشرکان و اهل کتاب جایز نیست . در این استدلال پاسخ داده شده [23]که اولاً آیه دوستی با کافران را به سبب دشمنی آنان با خدا و رسول منع می کند زیرا حکم بر وصف ِ « من حاد الله و رسوله » معلق شده است پس دوستی با کافران به جهت لزوم رابطه ی مودت بین زوجین ، اشکال ندارد . بدین سبب به دوستی های بسیاری در قرآن حتی با کافران و مشرکان سفارش شده است ؛ مانند سفارش به مصاحبت و رفتارنیک با پدر و مادر گرچه کافر باشند :‌« و صاحبهما فی الدنیا معروفا » [24]و سفارش به صله ی رحم در آیه 21 سوره ی رعد . « و الذین یصلون ما امر الله به ان یوصل ... » ثانیاً ازدواج گاهی به جهت رفع نیاز جنسی و نه بر اساس مودت و رحمت است بدین جهت گاهی نشوز و اختلاف در عین زوجیت به چشم می خورد .
2- ب- عده ای ازدواج با زنان اهل کتاب را جایز می دانند. آنها به آیه 5 سوره مائده استدلال کرده اند که بخشی از حلال های الهی را بیان می کند و یکی از آنها ازدواج با اهل کتاب است : « الیوم احل لکم ... و المحصنات ... قبلکم »
بر این استدلال سه اشکال وارد شده است :
1- 2- ب- این آیه به آیه های حرمت ازدواج با کافر ( بقره / 221 ؛ ممتحنه / 10 ) نسخ شده است « و روایاتی نیز بر منسوخ بودن آن دلالت می کند .» [25]
این گفته صحیح نیست زیرا « اولاً روایات دیگری بر نسخ آیه های حرمت به آیه ی 5 مائده دلالت دارند . » [26] « ثانیاً مائده واپسین سوره ای است که بر پیامبر نازل شده است . » [27] ( طبق روایت دو ماه پیش از رحلت پیامبر ) [28]
بدین جهت سوره ی مائده می تواند ناسخ آیه های جواز نکاح اهل کتاب با کلمه ی « الیوم » آغاز می شود که در ناسخ بودن صراحت دارد ؛ زیرا کلمه ی « الیوم » دلالت دارد بر این که هم اکنون حلّیّت قرار داده شده و منع و محدودیت برداشته شده است . » [29] « رابعاً هیچ گونه تنافی بین آیه ی جواز و آیات حرمت نیست و امکان جمع عرفی وجود دارد چون آیات مربوط به حرمت ازدواج با مشرک و آیه ی جواز ازدواج با اهل کتاب به دو موضوع کاملاً مباین با هم مربوط اند و آیات مربوط به حرمت ازدواج با کافر را می توان به آیه ی جواز ازدواج با اهل کتاب تخصیص زد ؛ زیرا نسبت ، عام و خاص مطلق است . [30]
2- 2- ب – آیه ی 5 مائده به جواز متعه با زنان اهل کتاب و آیات حرمت به ازدواج دائم با آنان مربوط است ؛ زیرا آنچه را در نکاح دائم پرداخت می شود ، مهریه یا صداق می نامند و کلمه ی « اجر » در آیه جواز نکاح در متعه ظهور دارد . این اشکال ، قابل پاسخ است ؛ زیرا اولاً اجر ، در نکاح دائم نیز به کار رفته است [31]
سوره مبارکه احزاب : آیه ی 50

یأیها النبی انا أحللنا لک أزوجک الاتی ءاتیت أجورهن و ما ملکت یمینک مما أفا ءالله علیک و بنات عمک ... و امرأۃ مؤمنه ان وهبت نفسها للنبی ان أراد النبی أن یستنکحها خالصه لک من دون المؤمنین قد علمنا ما فرضنا علیهم فی ازواجهم و ما ملکت ایمنهم لکیلا یکون علیک حرج و کان الله غفورا رحیماً؛
« و ثانیاً در آیه ی 5 سوره مائده ، « اُجور » برای دو گروه « المحصنات من المؤمنات » و « المحصنات من الذین اوتو الکتاب » را مطرح کرده است و بی شک آیه درباره ی خصوص متعه ، درباره ی زنان مؤمن سخن نمی گوید و درباره زنان اهل کتاب نیز به مطلق ازدواج ( دائم یا متعه ) نظر دارد و اختصاص قید « اذا اتیتومهن اجور هن » به گروه دوم ( اهل کتاب ) نیز خلاف ظاهر است .» [32]
3- 2- ب – هردو گروه مطرح شده در آیه ، زنان مؤمن هستند . برای آنان که از ابتدا ایمان داشته اند تعبیر « والمحصنات من المؤمنات » آمده و برای آنان که نخست اهل کتاب بوده و سپس ایمان آورده اند تعبیر « والمحصنات من الذین اوتو الکتاب » آمده است پس آیه اصلاً به ازدواج اهل کتاب ربطی ندارد.[33]




[1]مجمع البیان ، ج 3 ، ص46
[2]التبیان ، ج 3 ، ص 158
[3]تحریر الوسیله ، ج 2 ، ص 250 و 251
[4] التبیان ، ج 3 ، ص 160
[5] دایره المعارف قرآن کریم ، ج 2، ص 568 به نقل از سلسله الینابیع الفقیه ج 18 ص 33
[6] تحریر الوسیله ، ج2، ص254
[7]عیون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص 161و188
[8] المیزان ، ج 15، ص 81.
[9]دائره المعارف قرآن کریم ، ج 2، ص 571 و572 به نقل از المحبر ص 52-53
[10]تحریرالوسیله ، ج2 ، ص 254
[11]ازدواج با بیگانگان ، ص 25-30
[12] . تحریر الوسیله ، ج 2 ، ص 254
[13]. جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 31
[14] . منهاج ، خویی ، ج 2 ، ص 270
[15] . الام ، ج 4 ، ص 264 ؛ المغنی ، ج 7 ، ص 501
[16]. المبسوط ، ج 5 ، ص 50
[17]جواهر الکلام ، ج 3 ، ص 35 ؛ المغنی ، ج 7 ، ص 501
[18]جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 35
[19] وسائل الشیعه ، ج 20 ، ص 538
[20]المیزان ، ج 19 ، ص 241 ؛ الکشاف ، ج 4 ، ص 518 .

[21]جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 29 .
[22] زبدۃ البیان ، ص 655 .
[23]جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 41 .
[24]لقمان / 15 .
[25] مستدرک الوسائل ، ج 14 ، ص 433 ؛ وسائل الشیعه ، ج 20 ، ص 533 و 535 .
[26] تفسیر قمی ، ج 1 ، ص 100 ؛ وسایل الشیعه ، ج 20 ، ص 538 ، ح 6 .

[27] الدر المنشور ، ج 3 ، ص 3 .
[28]وسایل الشیعه ، ج 1 ، ص 459 .
[29] جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 35 .
[30] المغنی ، ج 7 ، ص 501 ؛ جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 35 .
[31] احزاب / 50 ؛ مائده / 5 ؛ ممتحنه / 10 .
[32] جواهر الکلام ، ج 30 ، ص 39 .
[33] همان ، ص 42 .


ازدواج آسان

Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to Digg Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to twitter Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to del.icio.us Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to StumbleUpon Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to Google Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to Facebook Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to کلوب Submit "جایگاه و اهمیت ازدواج در کلام وحی" to تبیان

برچسب ها: هیچ یک ویرایش برچسب ها
دسته بندی ها
دسته بندی نشده

نظرات