تدوین مدل علّی فرسودگی تحصیلی در دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

یکی از معضلات اساسی آموزش عالی، مساله فرسودگی تحصیلی فراگیران در طول دوره ­های آموزشی­ شان می­ باشد. این تحقیق با هدف شناسایی میزان و علل فرسودگی تحصیلی، و معین کردن ساختار روابط مستقیم و تعاملی متغیرهای احتمالی اثرگذار بر فرسودگی تحصیلی انجام شد. جامعه آماری عبارت از کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز بود. گروه نمونه شامل 493 نفر(139 پسر، و 354 دختر) بود که به صورت تصادفی از جامعه آماری مورد نظر انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه­ های فرسودگی تحصیلی مسلچ نسخه دانشجویان(1996)، فشارزاهای دانشجویی پولادی ریشهری(1374)، حمایت اجتماعی ملکی، دمارای و الیوت(2000)، استرس ادراک ­شده کوهن و همکاران(1983)، کمال­گرایی استابر و همکاران(2007)، خودکارآمدی عمومی شرر(1982)، و سرسختی بارتون(1991) استفاده شد. ویژگی­ های روانسنجی این ابزارها در مطالعه فعلی بررسی شد و نسبت به مطلوبیت آنها اطمینان حاصل گردید. تجزیه و تحلیل داده ­ها نشان داد که عوامل فشارزاهای آموزشی، خودکارآمدی، و استرس ادراک­ شده مستقیما بر فرسودگی تحصیلی اثر دارند. در این میان عامل استرس ادراک­ شده دارای بیشترین اثر و عامل فشارزاهای آموزشی دارای کمترین اثر بود. همچنین عوامل حمایت همکلاسی، و کمال­گرایی ناسازگارانه به شکل غیرمستقیم و از طریق عوامل خودکارآمدی و استرس ادراک­ شده با فرسودگی تحصیلی ارتباط داشتند. دو عامل فشارزاهای آموزشی و خودکارآمدی، علاوه بر اثرات مستقیم خود بر فرسودگی تحصیلی، از طریق عامل استرس ادراک­ شده نیز به شکل غیرمستقیم بر فرسودگی اثرگذار بودند. در مجموع، متغیرهای پژوهش حاضر، حدود 44 درصد از واریانس فرسودگی تحصیلی را پیش­بینی می­ کنند. مدل نهایی که دربرگیرنده سه متغیر پیش­بین(فشارزاهای آموزشی، حمایت همکلاسی، و کمال­گرایی ناسازگارانه)، دو متغیر میانجی(خودکارآمدی، و استرس ادراک­ شده) و متغیر ملاک(فرسودگی تحصیلی) بود، با بررسی تعدادی از شاخص ­های تعیین برازشِ مدل آزمون شد. بررسی شاخص­های تعیین اعتبار مدل شامل شاخص هنجار شده مجذور كاي، شاخص نيكويي برازش تعديل يافته، شاخص برازندگي هنجار شده، شاخص برازندگي تطبيقي، شاخص توكر-لويس، جذر ميانگين مجذورات خطاي تقریب و ... همگی حکایت از مناسبت و کفایت مدل نهایی داشت.

کلیدواژه ­ها: استرس ادراک ­شده، حمایت اجتماعی، خودکارآمدی، فرسودگی تحصیلی، کمال­گرایی ناسازگارانه

منبع:

پایان نامه دوره دکتری «تدوین مدل علّی فرسودگی تحصیلی در دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز»؛ محسن عزیزی ابرقوئی