رویکرد تکیه گاه سازی

تکیه¬گاه سازی که برگرفته از ایده¬ی «منطقه تقریبی رشد ویگوتسکی» است، اولین بار در سال (1976) توسط وود، برونر و راس به کار برده شد. آنها تکیه¬گاه سازی را در ارتباط بین مادر و فرزند مشاهده کردند و چنین نتیجه¬گیری کردند که زبان هم به صورت ابزار و هم به صورت هدفی در موقعیت¬های یادگیری محسوب می¬شود. تکیه¬گاه سازی در آموزش اغلب ذهنی یا ترکیبی از ساختارهای ذهنی و فیزیکی است ودر این راستا زبان کمک مهمی را انجام می¬دهد(مدسن ، گدمند ، 2000).

نظریه تاریخی اجتماعی ویگوتسکی نظریه¬ای است از یادگیری و رشد بشر که صریحاً به فرهنگ و ارتباط آن با زبان و رشد انسان توجه دارد(کول ،1996؛مول ،2000، ویگوتسکی،1978 ). رویکرد ویگوتسکی با تاکید برجنبه¬ی اجتماعی فرایندهای شناختی که یک دیدگاه جدیدی از رشد شناختی ارائه می¬دهد و بر بعضی از محدودیت¬های نظریه پیاژه که تقریباً به طور انحصاری بر رشد شناختی به تنهایی تاکید دارد غلبه می¬کند. نظریه ویگوتسکی اهمیت بیشتر مباحث اجتماعی یادگیری و شناخت به خصوص منطقه¬ی تقریبی رشد ومفاهیم مشتق شده آن مانند تکیه¬گاه سازی را برای ما روشن ساخت. او به راه¬های جدیدی از ارزشیابی شناخت بالقوه¬ی کودکان و آموزش خواندن، ریاضیات و نوشتن اشاره کرد(بلتومنت ،1989؛براون و کامپوند ، 1990 ). کوپر و همکاران عنوان کرده¬اند که پرورش¬کاران واژه تکیه¬گاه سازی را به منظور توصیف نقش معلم«در ساخت»کفایت¬ها و شایستگی¬های دانش¬آموزان عنوان کرده¬اند. تکیه¬گاه سازی تربیتی،در آغاز ساختار، به همان صورتی که معلم به دقت به تشخیص توانمندی¬های دانش¬آموزان می¬پردازد و توضیح می¬دهد که دانش¬ جدید از چه هنگام آغاز به ساخت می¬شود، الزامی است. هنگامی که تکیه¬گاه سازی طراحی شد، معلم شروع به ساخت دانش دانش¬آموزان از طریق طرح سوالات دقیق و مهارت¬های لازم و توضیحات همراه با مثال¬های مناسب و طرح اندیشمندانه¬ی فعالیت¬های دانش¬آموزان می¬کند. مهارت¬هایی از جمله سوالات سطوح بالاتر، سوالات برانگیزاننده و بازخورد، مهارت¬هایی است که معلم برای تکیه¬گاه سازی استفاده می¬کند. تکیه¬گاه سازی اجرای آموزش برنامه¬ریزی شده¬ای است که به دانش¬آموزان کمک می¬کند بین نادانسته¬های خود و منطقه تقریبی رشدشان پلی بزنند. همان¬طور که دانش¬آموزان اطلاعات را درونی می¬کنند معلم می¬تواند تکیه¬گاه سازی و حمایت خود را کاهش دهد و هنگامی که دانش¬آموز کاملا به شایستگی خود دست یافت تکیه¬گاه¬سازی محو می¬شود(ورچ ،1985 ؛ به نقل از کوپر و همکاران،1999).

وود و وود (1996) در جستجوی روشن¬سازی مفهوم تکیه¬گاه سازی چنین توضیح داده¬اند که "بزرگسالان می¬توانند مقدار زیادی از اعمال آموزشی فردی جهت هدایت و راهنمایی را فراهم کنند و با آنان همکاری داشته باشند تا رشد و پبشرفت را ایجاد کند". این شامل به کارگیری علاقه¬ی کودک در تکلیف، پایه¬ریزی و نگهداری و جهت¬یابی به سمت تکلیف، اهداف وابسته، روشن¬سازی جنبه¬های انتقادی تکلیف که بایستی به کودک چگونگی رسیدن به اهداف را بازبینی و نشان دهد و جهت فائق آمدن کودک بر ناکامی به وی کمک کند (نقل از لیت، نیکولز، 1997، ص 5).


منبع: پایان نامه مقایسه ی تأثیر رویکرد تکیه گاه سازی و روش اکتشافی بر آگاهی واج شناختی کودکان پیش دبستانی شهرستان ماکودر سال تحصیلی 88-89. جعفر صادق کاظم زاده

اختصاصی همیاری