برای کشور ما علت سقوط تاریخی  اندلس یک تجربه  است.
افول هر حكومت و تمدنى عللى دارد و غروب آفتاب حكومت و تمدن بزرگ اسلامى در اندلس نيز از اين قانون مستثنى نيست . مهمترين آسيبى كه گريبان‏گير حكومت مسلمين در اندلس شد و فرجام ناخوشى را براى آن رقم زد، تفرقه و فساد اخلاقى بود و اين نكته‏اى است‏بسيار حايز اهميت كه برابر آموزه‏هاى دينى، بايد از آن عبرت گرفت
 موفقیت پی در پی مسلمانان در جنگهای متعدد و فتح مناطق وسیعی از اروپا ونا کامی مسیحیان در جنگهای صلیبی ضربه ی شدیدی برای اروپاییان محسوب میشد....آنها برای عقب راندن مسلمانان به ویژه از منطقه ی اندلس طرحی دراز مدت تدوین کردند که این طرح دارای دو بخش بود..1- حمله ی نظامی 2- هجوم فرهنگی
2-هجوم فرهنگی:مسیحیان اروپا توانستند طی برنامه ای طولانی مدت تخم رخوت بی اعتقادی و بی اعتنایی را در جامعه ی مسلمانان بپاشند وانتقام سختی از مسلمانان بگیرند.ضربه ی پیروزی های اولیه مسلمانان در اندلس به اندازه ای سهمگین بود که خود پاپ شخصا وارد عمل شد ونفوذ دینی اش را برای نابودی مسلمانان به کار گرفت ودر این راه از اختلافات میان سرداران وحاکمان مسلمان نهایت بهره را برد.
یکی از این سرداران مسلمان عرب که به مسیحیان بسیا ر یاری رساند براق بن عمار است.وی در بحث و گفت وگوهای مختلف با سرداران مسیحی  ومقامات کلیسا به آنها توصیه می کرد ضمن خود داری از رویارویی مستقیم با مسلمانان با بستن پیمان ومعاهده در چند روزحوزه سعی کنند تا جامعه ی اسلامی را از درون پوک وتهی سازند.وی به آنها گفت که باید در سه چیز پیمان ببندید:1-آزادی در تبلیغ دین 2-آزادی در آموزش به مسلمانان3-آزادی در تجارت با آنها .
به نظر او دو عامل نخست باعث شد که مسلمانان به خصوص جوانان مسلمان به خاطر حس طبیهی به آمزگار برای مسیحیان و اروپاییان نوعی برتری فکری ونژادی قائل شوند وآنها را قوی تر و عالی مقام تر از خود بدانند ودر برابر عقاید دینی خود سست وبی تفاوت شوند.عامل سوم هم میتوانست در ترویح خوراک وپوشاک و نوشیدنیهای حرام .در بن مسلمانان موثر باشد وآنان را به تدریج بی قید ولا ابلی کند.
فرمانروایان مسلمان اندلس نیز فریب این پیمان را خوردند وبا صلح موافقت کردند.در پی پذیرش پیمان صلح با مسیحیان اخلاق ورفتار مسلمان اندلس به فساد وتباهی گرایید. مبلغان و کشیشان مسیحی گردشگاههایی مجلل وزیبایی را فراهم آوردندودر آن به تبلیغ مسیحیت می پرداختند.چهره های سرشناس مسلمانان به ویژه در روز یکشنبه به سوی آن اماکن میرفتند تا علاوه برگردش به تماشا ولذت بردن از دختران مسیحی نیز بپردازند. هم زمان وبراساس توصیه های براق بن عمار شراب اروپا به اندلس سرازیر شد تا جوانان مسلمان را فاسد کند. در نتیجه باده گساری به امری عادی در بین جوانان مسلمان تبدیل شد وهر که ازاین کار سرباز می زد او را کهنه پرست ومتعصب خطاب میکدند. جوانان مسلمان دیگر برای ارزش های دینی واجتماعی خود ارزش قائل نبودند ومسجدها تنها جایگاه افراد سالخورده شده بود ودر عوض عشرتکده ها ومراکز عیش ونوش مملو از این جوانان بود که برای لذت بردن از دختران مسیحی به آنجا می رفتند.خوش گذرانی وتجمل به اندازهای بالا گرفت که تامین این خواسته ها با درآمدهای مشروع ممکن نبود.لذا فساد اداری و رشوه واختلاس رواج یافت وطبقات تولید کننده مانند دهقانان وکارگران و صنعتگران مورد بی توجهی واقع شدند وهرروز فقیرتر وناراضی تر شدند.
پس از آن مسیحیان با خیانت برخی از سرداران مسلمان شهر اندلسرا تصرف کردند وجنایات فجیعی مرتکب شدند.آنها هزاران نفر از مسلمانان را به خون کشیدند وحتی به تجاوز نوامیس مسلمانان در مقابل چشمان همسران وپدران ومادرانشان پرداختند.این گونه بود که مسیحیان با توجه به جند ترفند زیر کانه توانستند با آلوده ساختن جامعه یاسلامی به تدریج و آهسته شهرهای دیگر اسپانیارا نیز یکی پس از دیگری به تصرف خود درآورند.
..............
...........
........
کتاب فرهنگ وتمدن...دکتر علی اکبر ولایتی.