درمان افسردگی مادران پس از سقط جنین!
براي اين که حالش را بفهميم، شايد تنها راهش اين است که خودمان را جاي او بگذاريم، ولي آيا مي توانيم به همين راحتي خودمان را جاي او فرض کنيم؟
متخصصان مي گويند نقش اطرافيان در بهبود او بسيار مهم است و چه بسا در رفع مشکل وي مهم ترين و تعيين کننده ترين مهره باشند. تنها يک حالت وجود دارد که ما را به فضاي رواني و حال و هواي پر دردش نزديک مي کند و آن زماني است که حس کنيم يکي از عزيزان خويش را از دست داده ايم... سقط جنين و از دست رفتن موجود کوچک و بي گناهي که همه منتظرش بودند تا پاکي را در برق چشمان معصومش حس کنند ضربه سنگيني بر روح مادر وارد مي کند.
شايد همه احساس کنند تنها از ديدن و در آغوش گرفتنش محروم مانده اند، اما مادر او تنها کسي است که رابطه وجودي و فضايي کاملا زنده و حياتي را با او تجربه مي کرد. گاهي با او حرف مي زد و در خيالش او را نوازش مي کرد، خيلي وقت ها او را به نام خطاب مي کرد و دردل هايش را برايش مي گفت، آرزوهايش را در گوش جنينش نجوا مي کرد و... حالا از بطن او، همدم زنده کوچکش را گرفته اند، بي جان و بي نفس.
براي يک مادر خيلي دردناک است که حس کند آن دست ها و پاهاي کوچک اگر شکل گرفته باشند يا آن قلب نازنين و... دردي کشيده يا به خاطر شرايطي سخت در وجود او خفه شده و... خيلي سخت است!
ولي من و شما به عنوان مهم ترين افرادي که در کنار اين مادر غمگين حضور داريم، بايد بتوانيم درکش کنيم و او را به شرايط عادي زندگي برگردانيم.

از جنس افسردگي
افسردگي پس از سقط جنين ناخواسته، با ديگر افسردگي ها نشانه هاي مشترکي دارد:
دکتر ساحل همتي گرکاني؛ روان پزشک و عضو هيئت علمي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي در گفت و گويي با هفته نامه سلامت برخي علائم افسردگي را ذکر کرده است: "خلق غمگين، نگراني، ناراحتي، بي حوصلگي، کاهش اشتها، کاهش ميل به زندگي و کاهش خواب."
اين موارد از جمله مسائلي است که گريبان فرد افسرده را مي گيرد و اين آسيب ها که هر کدام شان مي تواند، مسير گرم ارتباطات خانوادگي و لذت از زندگي را دستخوش نابساماني کند، ممکن است بانوي شاداب خانه را که در اندوه از دست دادن جنين است، خسته و او را درمانده سازد.
زنان، افسرده ترند
اين روان پزشک در توضيح بيشتر گفت: "به طور کلي افسردگي در خانم ها نسبت به آقايان شيوع بيشتري دارد که علل مختلفي در آن نقش دارد. افسردگي بعد از سقط يا بعد از دوره زايمان جزو اختلالات خلقي است که در برخي از خانم ها شاهد آن هستيم. اين افسردگي در واقع همان علائم افسردگي معمولي را دارد يعني توأم با خلق غمگين، نگراني، ناراحتي، بي حوصلگي، کاهش اشتها، کاهش ميل به زندگي و کاهش خواب است و مي تواند علائم شديدتري نيز داشته باشد.ميگناirبرخي مواقع مي توان احتمال خودکشي را نيز پيش بيني کرد. در اين مواقع به اقدامات جدي و پيشگيرانه اي نياز است.
 کارهايي که بايد انجام داد
ما بايد کاري کنيم که مادر سوگوار بهتر بتواند با موضوع روبه رو شود و درد و رنج کمتري تجربه کند و بتواند راحت تر به مرحله پذيرش دست يابد. يکي از کارهايي که معمولا اطرافيان فرد سوگوار انجام مي دهند، اين است که سعي مي کنند هر وسيله، تصوير يا هر مقوله اي که فرد را به ياد عزيز از دست داده اش مي اندازد، از دسترس و از برابر چشمان او دور مي کنند.
بياييد اين کار را نکنيم! اين کار حکم خدمت، لطف، مصلحت نگري و... هيچ مفهوم مثبتي از اين قبيل را ندارد. اين کار سنجيده نيست و تنها فرد را از درک و پذيرش واقعيت دور مي کند و هر چه پذيرش، ديرتر اتفاق بيفتد، آمادگي فرد براي بازيابي رواني خودش به تعويق مي افتد و نتيجه اين که دوره رنج و عذابش طولاني تر مي شود، در حالي که قرار ما اين بود که به او کمک کنيم و همدلي مناسبي با شرايطش نشان دهيم. "
ترس برخاسته از ناآگاهي
حمايت اطرافيان شاه کليد رويارويي درست با موضوع سقط جنين ناخواسته است ولي مسئوليت فرد را از او سلب نمي کند. خوب است بانواني که چنين شرايط تلخي را تجربه مي کنند، خود نيز براي بازگشت به شرايط عادي و نشاط انگيز تلاش کنند. همتي گرکاني ديدگاه خود را در اين باره اين گونه بيان کرد: "تاکيد من هميشه روي آموزش است. ندانستن و آگاهي نداشتن، بيشتر باعث ترس ما مي شود. براي داشتن اطلاعات بايد از جزوه ها، کتاب هاي مناسب و سايت هاي آموزشي و مراکزي که خانم ها بتوانند درباره مشکلاتشان صحبت کنند، استفاده کرد. همه زنان در طول زندگي مراحل مختلفي مثل بلوغ، باروري، شيردهي، نازايي و يائسگي را پشت سر مي گذارند پس بايد براي رويارويي با اين شرايط ويژه از آگاهي لازم برخوردار باشند."البته در اين مواقع همسر و اطرافيان نقش بسيار مهمي را ايفا مي کنند. حمايت هر چه بيشتر آن ها از نظر عاطفي و رواني در پذيرش مرگ جنين به مادر کمک مي کند تا بهتر و بيشتر با مشکلش کنار بيايد. در واقع زماني که فردي در خانواده فوت مي کند، اطرافيان سعي مي کنند در کنار بازماندگان بمانند تا از نظر رواني صدمه نبينند. در سقط جنين نيز بايدهمين طور رفتار کرد. حمايت اطرافيان به خصوص همسر سرعت برگشتن مادر به زندگي عادي را بيشتر مي کند.
"پس مي توانيم همدلي خود را به مادر سوگوار اين گونه نشان دهيم که:
- به او بگوييم که درک مي کنيم چقدر برايش سخت است که بپذيرد فرزندش را از دست داده است.
- اجازه بدهيم با اسباب بازي ها يا لباس هايي که احتمالا براي فرزندش تهيه کرده روبه رو شود و اگر خودش تمايل داشت به اتاق کودک از دست رفته برود، گريه کند و دقايقي را در آن جا تنها باشد، مانع او نشويم و حتي در مواردي همراهي اش کنيم.
- مي توانيم به او پيشنهاد دهيم احساسات و تجربه خود را روي کاغذ بنويسد. - اگر همسر او هستيم، حتما به جايگاه مطمئن او در قلب مان اشاره کنيم و نويد شرايط و روزهاي متفاوت و بهتري را به او بدهيم.
- از کارشناس آگاه مشورت بگيريم، ارزشش را دارد!

نيره سادات حسيني

 4 گام سخت
روانشناسان فرآيند 4 مرحله اي را معرفي مي کنند که افراد در برابر از دست دادن عزيزانشان با آن روبه رو هستند: ناراحتي، خشم، انکار و سپس پذيرش. دکتر همتي گرکاني با اشاره به اين فرآيند، يادآور شد بانوان بارداري که سقط جنين را تجربه مي کنند، نيز از همين مراحل عبور مي کنند.
در افسردگي بعد از سقط با از دست دادن و فقدان روبه رو هستيم يعني زني که آماده مادر شدن بوده است ناگهان جنين خود را از دست مي دهد درست مثل زماني که عزيزي را از دست داده است همان طور که در مرگ عزيزان مراحل متعددي مانند ناراحتي، خشم، انکار و سپس پذيرش را طي مي کنيم مادر نيز از اين مراحل عبور مي کند اما گاه در مرحله پذيرفتن، افسردگي نيز ديده مي شود.
در زندگي عادي انسان ها با از دست دادن بستگان خود افسردگي را تجربه مي کنند؛ بنابراين ناراحتي و نگراني هاي بعد از سقط کاملا طبيعي است ولي افسردگي غيرطبيعي محسوب مي شود."

مرجع:روزنامه خراسان