مدتی است که این واژه زیاد به گوش مان می خورد و با افرادی برخورد می کنیم که بیش از حد بدبین هستند و حتی گاهی خودمان آنچنان بدگمان و منفی نگر می شویم که هیچ چیز نمی تواند آن را عوض کند! این بدگمانی در ارتباط با همسر بسیار مشکل ساز می شود به طوری که درصد بالایی از جدایی ها معلول این بیماری هستند. پارانوئید نوعی اختلال شخصیت است که طی آن فرد دچار بدبینی شده و به هر چه در اطراف او می گذرد، شک دارد.واژه «شخصیت» به طور کلی رفتار فرد را که قابل مشاهده است، توصیف می کند، مثلا می گوییم فلانی خوش قلب است، صمیمی است، جاه طلب است و... . در اصل، تجارب درون ذهن افراد به صورت شخصیت آنها بروز می کند. با این حال، گاهی اوقات افراد به اختلال شخصیت دچار می شوند که این اختلال شخصیت ممکن است اختلال های مزمن روانی باشد و افراد مبتلا، رفتارهایی از خود نشان دهند که حضور آنها را در اجتماع سخت و دشوار می کند و در بعضی موارد موجب ناخشنودی فرد و مختل شدن زندگی او می شود. پارانوئید، یکی از انواع اختلال های شخصیتی است که برای بیمار و اطرافیانش دردسرهای فراوان به بار می آورد. علائم این بیماری یکی از مشخصات بیماران مبتلا به این اختلال، شکاک بودن و بی اعتمادی دائم به همه افراد است. البته، آنها احساس بدگمانی را نمی پذیرند؛ بلکه دیگران را مسئول بدگمانی خود می دانند. این افراد معمولا متخاصم، تحریک پذیر و خشمگین هستند. آنها متعصبند و به همسر خود سوءظن دارند (سوء ظن بیمارگونه). شخصیت های پارانوئید اهل دعوا و مرافعه هستند و دائم دیگران را متخلف معرفی می کنند. آمار موجود حاکی از آن است که از هر هزار نفر، بین ۵ تا ۲۵ نفر دچار «پارانوئید» هستند و این اختلال در مردان شایع تر است.البته، برای تشخیص پارانوئید یا بدگمانی، یک معیار بین المللی وجود دارد که طبق این معیار هر کس بی اعتمادی و شکاکیت نافذ و فراگیر نسبت به دیگران داشته باشد، به طوری که انگیزه های افراد را شرارت آمیز بداند و این حالت در او از بزرگسالی شروع شده باشد و در زمینه های مختلف به چشم بخورد، دچار پارانوئید یا شخصیت بدگمان است. به علاوه ۷ علامت وجود دارد که هر کس ۴ مورد آن را در خود بیابد، مبتلا به پارانوئید است.   علائم زیر می توانند پارانوئید را در بیمار تایید کنند: 

۱. بیمار بدون دلیل کافی گمان می کند او را استثمار کرده اند و به او ضرر می رسانند یا سرش کلاه می گذارند.

۲. بدون دلیل کافی، وفاداری یا قابل اعتماد بودن دوستان و اطرافیان خود را زیر سؤال می برد، به صورتی که این شک دائم ذهن او را مشغول می کند.

 ۳. به هیچ کس اطمینان ندارد و می ترسد از اطلاعاتی که او به آنها داده، علیه خودش استفاده کنند. 

۴. در بین اظهارنظرهای اطرافیان که بی غرض و بدون خطر است و حتی اتفاق های مثبت و خوب، مفاهیم تهدیدکننده یا تحقیرکننده پیدا می کند.

 ۵. همیشه از همه چیز و همه کس دلخور و ناخشنود است و اگر کسی به او توهین یا بی احترامی کرده باشد، هرگز او را نمی بخشد و فراموش نمی کند. 

 ۶. با کوچک ترین اتفاق و صحبتی، احساس می کند به شخصیت و اعتبارش لطمه وارد شده و بلافاصله واکنشی خصمانه و خشمگینانه نشان می دهد یا به مقابله می پردازد (در حالی که دیگران چنین برداشتی ندارند). 
۷. مکررا و بدون هیچ دلیلی به وفاداری همسرش شک می کند. عده ای دچار اختلال شخصیت بدگمان نبوده و به پارانوئید مبتلا نیستند، اما دائما به همه چیز بد بینند و به قول معروف، نیمه خالی لیوان را می بینند. این افراد نیز از کودکی در خانواده آموخته اند بدبین باشند و نسبت به همه چیز دیدگاهی منفی داشته باشند. این افراد تنها افکار بدبینانه دارند و در زندگی همیشه با مشکلات مختلف روبه رو می شوند، به همین علت خلقی افسرده پیدا می کنند.این افراد چاره ای ندارند جز اینکه دیدگاه خود را تغییر دهند و با آموختن مهارت های خوب زندگی، رویه خود را تغییر دهند زیرا در نهایت فقط خودشان هستند که ضرر می کنند.
منبع: آفتاب