اصولاً عزت نفس پایین با هر نوع مشكل روانی، اخلاقی و اجتماعی همبودی و همراهی دارد. زندگی كردن با همسری كه خود را قبول ندارد و در درون احساس بی‌ارزشی می‌كند بسیار دشوار و اندوهبار است......


تمام انسان‌ها نیازمند به احساس ارزشمندی هستند و می‌خواهند تا خود، ارزش‌ها و توانایی‌هایشان را باور داشته باشند.مازلو نیازهای احترام را به دو گروه فرعی طبقه‌بندی كرده است: نخست، میل به توانایی، موفقیت و كاردانی، یعنی اطمینان از مهارت‌ها و شایستگی‌های خود؛ و دوم، نیاز به برخورداری از اعتبار در جامعه و اینكه دیگران قدر ارزش ما را بدانند و بپذیرند.


آدلر،‌ روان‌شناس معروف، ‌این نیاز را اساسی‌ترین نیاز انسانی می‌داند و احساس كهتری و بی‌ارزشی را كه زمینه‌ساز مشكلات روانی و نابسامانی‌های اخلاقی فراوان است، معلول ارضا نشدن این نیاز می‌شمارد. كسی كه از احترام و تكریم دیگران برخوردار باشد دارای اعتماد به نفس، توانایی، قابلیت و كفایت می‌شود و وجود خود را در دنیا مفید و مۆثر می‌داند.

روان‌شناسان پژوهش‌های زیادی درباره احترام به خود و عزت نفس انجام داده‌اند و ثابت كرده‌اند كه بالا بودن میزان احساس ارزشمندی با موفقیت تحصیلی، ‌سلامت روان، مهارت اجتماعی و ارتباطی، گرایش به معنویت و عمل به باورهای دینی همبستگی مثبت دارد و برعكس، كسانی كه از كمبود احترام به خود رنج می‌برند افرادی زودرنج، پرخاشگر، بدبین، حسود، طعنه‌زن، گوشه‌گیر، ناموفق و كمرو هستند، گرایش به سوءمصرف مواد و الكل، انحرافات اخلاقی، زیاده‌طلبی و اسراف در آنها بیشتر است. اصولاً عزت نفس پایین با هر نوع مشكل روانی، اخلاقی و اجتماعی همبودی و همراهی دارد. زندگی كردن با همسری كه خود را قبول ندارد و در درون احساس بی‌ارزشی می‌كند بسیار دشوار و اندوهبار است؛ همسری همیشه ناراضی، انتقادناپذیر، خسته و سرد، زودرنج و پرخاشگر و افسرده.


لذا برای كمك كردن به افسردگی همسرتان و در نتیجه، گرما بخشیدن به زندگی خود رعایت نكات زیر را توصیه می‌كنیم:


- ارزش‌ها و توانایی‌های همسرتان را بشناسید و به آنها ارج بگزارید. اگر هنری دارد، نه تنها از آن تمجید كنید، بلكه زمینه‌هایی فراهم آورید كه آن هنر مجال بروز پیدا كند و در معرض دید و بهره دیگران قرار گیرد.


- چون فاصله زیاد بین «وضع موجود» و «وضع مطلوب» مشكل‌آفرین است، سطح وضع موجود همسرتان را با افزایش توانمندی‌های او بالا ببرید. هیچ چیز برای پرورش و رشد عزت نفس كارامدتر از دست‌یابی به موفقیت‌های واقعی نیست.


- یكی از اجزای احساس ارزشمندی پذیرش و خوش آمدن از ظاهر و ویژگی‌های جسمی خود است. زیبایی و تناسب چهره و اندام همسرتان را به او یادآور شوید و البته در این راه به اغراق نگرایید.



شما نمی‌توانید افسردگی همسرتان را به تنهایی از بین ببرید اما او به عشق،

توجه و حمایت شما نیاز دارد. این توجه ویژه به همسرتان کمک می‌کند تا برای بهبودش قدم بردارد


-
در كارهای خود به خصوص در امور مشترك زندگی، با همسرتان مشورت كنید و نظر او را جویا شوید.مخالفت با رأی همسر اگر با استدلال و منطق باشد، مشكلی را به بار نمی‌آورد، اما مشورت نكردن با او و یا تخطئه و تحقیر نظری كه می‌دهد ناپسند و ناراحت‌كننده است.


-در اختلافاتی كه پیش می‌آید به كارهای او- كه به طور مشخص بیان می‌شوند و قابل تغییرند- ایراد بگیرید، نه به شخصیت او كه عناصری نسبتاً ثابتی دارد. تأكید می‌شود كه علاوه بر تذكر درباره مسائل مشخص و جزئی، راه رفع ایراد را نیز با او در میان بگذارید.
- احساسات و برداشت های افراد افسرده غالباً شکلی افراطی دارد. ممکن است همسرتان چیزهایی بگوید که از نظر شما اشتباه و غیرمنصفانه باشد، در این شرایط از بحث با او بپرهیزید و سعی نکنید به او اثبات کنید فرضاً زندگی بد نیست یا او آدم خوبی است. این طرز برخورد می تواند باعث شود دیگر با شما صحبت نکند، احساس تنهایی بیشتری کند و حتی افسردگی او شدت یابد. زمانی که همسر افسرده تان می گوید «هیچ کسی در این دنیا به فکر من نیست.» در عوض یادآوری مواردی که شما به او توجه داشته اید، می توانید چنین جمله ای بگویید «خیلی تلخ است که این احساس را داری، فکر می کنی چه کاری می توانیم انجام دهیم که احساس بهتری پیدا کنی؟»


- در ارتباط با فرد افسرده، ممکن است حس کنید انرژی زیادی صرف می کنید، اما پاسخی دریافت نمی کنید یا به عبارتی از خودگذشتگی زیادی می کنید، اما طرف مقابل به آن توجه ندارد و نیازهای روانی شما را در نظر نمی گیرد.


اگر تحمل تان تمام شده است و حوصله ندارید، فکر نکنید آدم بدی هستید یا همسری وفادار نیستید، اگر حس می کنید دیگر حوصله همسرتان را ندارید و نمی خواهید او را ببینید، بهتر است قبل از وخیم تر شدن اوضاع به مشاور مراجعه کنید. اگر در ابتدای ایجاد چنین احساساتی اقدامات لازم را انجام ندهید ممکن است خیلی زود حس کنید به بن بست رسیده اید و دیگر توان ادامه زندگی با همسرتان را ندارید؛ پس در این زمینه رودربایستی را کنار بگذارید و سعی نکنید ادای قهرمانان را درآورید و کمک تخصصی بگیرید.


- بپذیرید که شما نمی‌توانید افسردگی همسرتان را به تنهایی از بین ببرید اما او به عشق، توجه و حمایت شما نیاز دارد. این توجه ویژه به همسرتان کمک می‌کند تا برای بهبودش قدم بردارد اما باعث درمان نمی‌شوند. از همسرتان توقع نداشته باشید چون شما به او محبت و مهربانی نشان می‌دهید افسردگی‌اش از بین برود و یا چون علاقه و توجه شما حالش را خوب نمی‌کند ازآن دست برندارید. توجه و محبت شما به همسرتان کمک می‌کند تا علاقه‌تان را نسبت به خودش درک کند و تلاش کند تا هرچه زودتر از این بیماری نجات پیدا کند.



یک راهکار اساسی

شاید هیچ چیز در آرامش دادن به افراد نتواند جای مذهب و یاد خدا را بگیرد. پژوهش ها نیز نشان داده است افرادی که مذهبی ترند کمتر دچار افسردگی می شوند و در زمان ابتلا نیز روند بهبودی سریع تری دارند. اما علاوه بر کمکی که مذهب و معنویت می تواند به همسر افسرده شما کند، خود شما نیز می توانید از این موضوع بهره بگیرید. خدا را فراموش نکنید و به یاد داشته باشید که دل ها آرام نمی گیرد جز با یاد خدا.


منبع: مریم عطاریان
بخش خانواده ایرانی تبیان
سایت موسسه بیدار، سپیده دانایی، موسسه فرهنگی خانواده امین همراه با تغییرات و اضافات