۱-
نریمان سعادتی، متخصص تغذیه در گفتگو با خبرنگار بهداشت و درمان باشگاه خبرنگاران گفت: تاکنون خواص بسیاری از گیاهان و داروهای معطر در پیشگیری، درمان یا کاهش شدت بیماری ها و نارسایی ها به اثبات رسیده است.

وی گفت: ادویه بخشی از یک گیاه معطر است که به طور عمده برای طعم و رنگ دادن به غذاها مورد استفاده قرار می گیرد.

سعادتی با بیان اینکه مطالعات گوناگونی در خصوص خاصیت انواع ادویه جات صورت گرفته است، تاکید کرد: بر طبق تحقیقات انجام شده، مصرف متعادل ادویه جات در پیشگیری و درمان بیماری ها و نارسایی های مزمن همچون سرطان، آلزایمر و بیماری های قلبی و عروقی موثر است.

وی اظهار داشت: ادویه حاوی آنتی اکسیدان هایی است که اثر رادیکال های آزاد را خنثی کرده و از این طریق به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک می کند.

سعادتی گفت: رادیکال های آزاد از جمله مهمترین عوامل تخریب کننده سلول ها هستند.

وی یاد آور شد: زردچوبه، زیره سیاه، رازیانه، پونه، آویشن، رزماری، گشنیز، زیره سبز، ترخون و بادیون از جمله مهمترین ادویه جاتی هستند که خاصیت ضد سرطانی دارند.

سعادتی خاطر نشان کرد: ادویه جات فوق و بسیاری دیگر از انواع ادویه، تاثیرات خوبی در پیشگیری و درمان بیماری های مختلف دارند که در این خصوص می توان نظر پزشک یا متخصص مربوطه را جویا شد و همچنین به مطالعات و پژوهش های انجام شده در این زمینه مراجعه کرد.

---- از مصرف بیش از اندازه ادویه جات پرهیز کنید

این متخصص تغذیه در ادامه به خبرنگار باشگاه خبرنگاران گفت: هر نوع ماده غذایی یا طعم دهنده ای را باید بصورت متعادل و کنترل شده مصرف کرد، در غیر اینصورت احتمال بروز نارسایی در فرد وجود خواهد داشت.

سعادتی با بیان اینکه ادویه جات چاشنی موثری برای غذاهای مختلف بوده و خاصیت آن در پیشگیری یا درمان بسیاری از بیماری ها به اثبات رسیده است، تاکید کرد: در عین حال در مصرف این ماده نباید زیاده روی کرد، چرا که احتمال بروز مشکل و یا حتی بیماری هایی در فرد وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه از مصرف بیش از اندازه ادویه جات باید پرهیز کرد، اظهار داشت: در صورتیکه ادویه جات و گیاهان معطر به میزان زیاد مورد مصرف قرار گیرند، احتمال بروز مشکلات گوارشی به ویژه در ناحیه معده وجود خواهد داشت.

سعادتی یاد آور شد: به هر حال هر نوع ماده یا افزودنی غذایی را باید متعادل مصرف کرد که ادویه جات نیز از این قاعده مستثنی نیستند.

وی خاطر نشان کرد: با افزودن مناسب و متعادل ادویه جات به ویژه ادویه جاتی که به آنها اشاره شد، می توان از فواید این مواد بهره برد و به سلامتی بدن کمک کرد.

------------------------------
۲-
همچنین به گزارش گروه خبر نیک صالحی گیاهانی که با انرژی شفابخشی که در خود دارند راه حلی ساده برای درمان، تسکین و پیشگیری از ابتلا به بسیاری از بیماریهای روحی و جسمی است. اصولا به همین دلیل است که گنجه خانه مادربزرگ ها و مادرهای ما همیشه مملو از عطر خوش سبزیجات و گیاهان دارویی چون نعناع، آویشن و گل گاوزبان و... است.
سیب سبز:با ما همراه باشید تا با هم خواص درمانی برخی از سبزیها و گیاهان دارویی که در آشپزخانه دارید، با هم مرور کنیم.
بواسیر دارید
برگ انجیر مرهم کنید
پماد تهیه شده از پوست و برگ انجیر به دلیل خاصیت ضد التهابی که دارد میتواند یکی از بهترین داروهای طبیعی برای درمان بواسیر باشد. امروزه بسیاری از کارخانههای صنعتی داروسازی در جهان با عصاره پوست و برگ انجیر پمادها و کرمهایی را تولید میکنند که به دلیل قابض بودن میتوانند تاثیر زیادی در بهبود بواسیر داشته باشند. برای تهیه مرهم خانگی میتوانید انجیر را در آب بجوشانید و با آغشته کردن پارچهای تمیز به این جوشانده آن را در محل رویش بواسیر کمپرس کنید.
کلسترول دارید
بارهنگ بنوشید
تهیه دمنوش با تخمهای رسیده و خشک شده بارهنگ میتواند تاثیر زیادی در کاهش کلسترول خون داشته باشد. به شرط آنکه هنگام نوشیدن این شربت زیاد آن را شیرین نکنید تا شیرینی آن موجب افزایش قند خونتان نشود. برای تهیه این دمنوش کافی است يك تا ۲ قاشق چایخوری از تخم بارهنگ را در یک فنجان آب جوش به مدت يك ساعت بخیسانید و هر روز قبل از خواب یک فنجان از آن را بنوشید.
دهان بدبو دارید
جعفری بجوید
افرادی که دچار ضعف دستگاه گوارش هستند و هضم و جذب مواد غذایی در بدن آنها بهخوبی انجام نمیشود معمولا از بوی بد دهان رنج میبرند. این افراد برای درمان این اختلال میتوانند مصرف برگها و ساقه جعفری را در برنامه غذایی خود بگنجانند. به این ترتیب این افراد علاوه بر آنکه با خوردن جعفری استروژنهای گیاهی دریافت میکنند از خواص این سبزی برای بهبود ضعف معده و پیشگیری از ابتلا به اختلالهای ناشی از یائسگی بهرهمند شوند.
درد قاعدگی دارید
دمکرده بومادران بنوشید
اگر دوران قاعدگی دردناکی دارید و این مسئله مشکلاتی را در طول روزکاری برایتان به همراه دارد میتوانید با نوشیدن دمکرده بومادران ۲ فنجان در طول روز به کاهش دردها و اختلالهای ناشی از قاعدگی کمک کنید. علاوه بر این با کمک این دمکرده گیاهی میتوانید به کاهش تب و حرارت ناشی از سرماخوردگی، کاهش فشار خون و تسکین دردهای بواسیر نیز کمک کنید.
زود خسته میشوید
سوپ جو بخورید
بسیاری از درمانگران و کارشناسان شیوههای طبیعی درمانی مصرف آش یا سوپ جو را یکی از بهترین غذاهای دارویی برای برطرف کردن خستگی عصبی، افسردگی و ضعف عمومی بدن میدانند. برای تهیه سوپ جو کافی است ۲۰ گرم جو پرک شده را در نیم لیتر آب و نیم لیتر آب مرغ یا گوشت بریزید و آن را به مدت ۳۰ دقیقه بجوشانید تا آماده شود. در برخی از تحقیقات به این موضوع نیز اشاره شده که مصرف جوی دو سر احتمال مصرف سیگار را در افراد کاهش میدهد.
تصلب شرايین دارید
زالزالک بخورید
مردان و زنان مبتلا به تصلب شرایین و زنانی که در میانسالی با عوارض ناشی از ابتلا به یائسگی روبهرو میشوند با گنجاندن میوه رسیده و خشک شده زالزالک به برنامه غذایی خود میتوانند تا حد زیادی به بهبود شرایط جسمی خود کمک کنند. از آنجا که زالزالک خواص آنتیاکسیدانی ویژهای دارد میتواند به بهبود عملکرد دستگاه گردش خون کمک کرده و در تنظیم فشارخون افراد مبتلا به این بیماری موثر است.
نوشیدن چای دارچین یکی از بهترین داروهای گیاهی برای کاهش تهوع ناشی از سرماخوردگی و ضعف جسمانی است. برای تهیه این چای میتوانید یک تکه چوب دارچین را درون یک لیوان آب دم کنید و آن را به مدت ۳ تا ۴ دقیقه روی حرارت کم بگذارید.
نفخ دارید
تخم بادیان بخورید
افرادی که دچار نفخ هستند و با مصرف برخی از موادغذایی به ویژه حبوبات دچار نفخ و دلدرد میشوند میتوانند با اضافه کردن تخم بادیان به غذاها یا سالاد خود از ابتلا به نفخ بعد از مصرف خوراکیها و مواد نفاخ پیشگیری کنند. ضمن آنکه مصرف تخم بادیان به همراه سالاد یا نوشیدن یک فنجان از دمکرده آن میتواند تاثیر زیادی بر پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی و آنفلوآنزا در فصلهای سرد سال دارد.
آرتریت دارید
زردچوبه بخورید
افراد مبتلا به آرتریت با گنجاندن زردچوبه به عنوان یکی از اصلیترین ادویهها برای خوشرنگ کردن و خوشطعم کردن غذاهایشان میتوانند از خواص درمانی و تسکین دهنده این گیاه برای کاهش دردهای ناشی از آرتریت بهره ببرند. علاوه بر این پژوهشهای محققان طب گیاهی نشان میدهد که مرهم کردن زردچوبه در نواحیای که مفاصل یا استخوان درگیر درد است میتواند به بهبود درد و کاهش اختلالها و دردهای ناشی از بیماریهای مفصلی کمک کند.
کنگر فرنگی میتواند دارویی ارزشمند برای درمان افرادی باشد که به نارسایی و اختلال کبد مبتلا هستند یا از جمله افرادی هستند که در گروه افراد مبتلا به کمخونی قرار دارند.
به سوءهاضمه مبتلایید
خورش کنگرفرنگی بخورید
افراد مبتلا به سوءهاضمه و ضعف عملکرد دستگاه گوارش با گنجاندن کنگرفرنگی به برنامه غذایی خود میتوانند از خواص درمانی این گیاه برای بهبود سوءهاضمه یا پیشگیری از ابتلا به این بیماری استفاده کنند. علاوه بر این متخصصان گیاهدرمانی بر این باورند که کنگر فرنگی میتواند دارویی ارزشمند برای درمان افرادی باشد که به نارسایی و اختلال کبد مبتلا هستند یا از جمله افرادی هستند که در گروه افراد مبتلا به کمخونی قرار دارند. شما میتوانید برای بهرهمندی از خواص کنگر فرنگی آن را به صورت تازه به همراه غذا میل کنید یا با تهیه خورش کنگر یا آبپز کردن آن از این سبزی پرخاصیت در وعدهها و میانوعدههای غذایی خود بهرهمند شوید.
برفک دهان زدید
با جوشانده ریحان دهانشویه کنید
یکی از مفیدترین داروهای گیاهی برای درمان و تسکین برفک دهان استفاده از دهانشویه تهیه شده از ریحان است. برای تهیه این دهانشویه میتوانید یك مشت ریحان خشک شده را درون ۲ لیوان آب جوش بریزید و آن را روی حرارت قرار دهید تا یک لیوان آن باقی بماند. سپس با یک لیوان باقی مانده دهانتان را روزی سه بار شست و شو دهید تا برفک برطرف شود. علاوه بر این افرادی که ریحان را به طور روزمره در برنامه غذایی خود دارند یا آن را به همراه سالاد میل میکنند میتوانند از ابتلا به خستگی مفرط، بیخوابی و سردردهای ناشی از فصلهای سرد پیشگیری کنند.
کولیک دارید
شوید پلو بپزید
اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان با کولیک یا دردهای شکمی ناشی از آن مواجهاید میتوانید بهراحتی با افزودن سبزی شوید به وعدههای غذایی خود یا افزودن گیاه خشک شده شوید به سالاد یا سوپهایی که تهیه میکنید از خواص این گیاه دارویی برای بهبود کولیک، نفخ و دردهای ناشی از آن استفاده کنید. علاوه بر آنکه میتوانید از شوید به عنوان گیاهی برای تهیه غذا استفاده میکنید میتوانید از دمکرده یک قاشق چایخوری تخم خرد شده شوید در ۲ لیوان آب استفاده کنید و روزانه با نوشیدن ۲ تا ۳ فنجان از این چای به بهبود دردهای ناشی از کولیک کمک کنید.
تهوع دارید
چای دارچین بنوشید
نوشیدن چای دارچین یکی از بهترین داروهای گیاهی برای کاهش تهوع ناشی از سرماخوردگی و ضعف جسمانی است. برای تهیه این چای میتوانید یک تکه چوب دارچین را درون یک لیوان آب دم کنید و آن را به مدت ۳ تا ۴ دقیقه روی حرارت کم بگذارید. همچنين میتوانید چای معمولی یا چای سبز را دم کنید و پیش از مصرف یک عدد چوپ دارچین درون فنجان بیندازید. نوشیدن چای دارچین علاوه بر درمان تهوع در کاهش دلدردهای ناشی از نفخ و دردهای قاعدگی نیز بسیار موثر است.
دمکرده یک قاشق چایخوری تخم خرد شده شوید میتواند به بهبود دردهای ناشی از کولیک کمک کند.

--------------------------------
۳-
معمولا ادویهها در کارخانهها تولید نمیشوند و فرایند خاصی هم برای تولید آنها به کار نمیرود. یعنی پرمصرفترین ادویهها مانند فلفل، زردچوبه، خردل یا دارچین به صورت کامل به کارخانه و خط تولید انتقال مییابند و عملیات آسیابکردن روی آنها صورت میگیرد.سپس ادویههای پودرشده به وسیله اشعه گاما یا روشهای دیگر در کارخانه، ضدعفونی و بستهبندی میشوند. البته بد نیست بدانید بیشتر ادویههای مصرفی در کشور ما جزو محصولات وارداتی هستند و از کشورهایی مانند هند، سریلانکا یا بنگلادش وارد ایران میشوند. معمولا ادویهها جزو سرسختترین چاشنیهای غذایی در برابر فساد هستند و مدت زمان ماندگاری طولانیتری هم نسبت به سایر چاشنیهای غذایی مانند رب و آبلیمو دارند. با این مقدمه حتما متوجه شدهاید که میخواهیم سری به بازار ادویه بزنیم و در این میان با طرح پرسشهایی از دکتر محمدحسین عزیزی، متخصص صنایع غذایی و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس متوجه شویم که راز ماندگاری ادویهها چیست و چطور میتوان طول عمر آنها را بالاتر برد.

_ آیا مدت زمان ماندگاری تمام ادویههای پرمصرف مانند زردچوبه، فلفل، پودر سیر، دارچین، زعفران و … یکسان است یا هر کدام از این ادویهها ماندگاری خاصی دارند؟
تمام ادویههای پرمصرف موجود در بازار ایران که به صورت کامل یا پودرشده در دسترس هستند، تقریبا مدت زمان ماندگاری یکسانی دارند. یعنی به دلیل خشک بودن ادویهها و پایین بودن رطوبتشان، مدت زمان ماندگاری آنها خیلی طولانی و حدود ۲ سال است.

_ ماندگاری ادویههای پودری بیشتر است یا انواع کامل آنها؟
بهطور حتم ادویههایی مانند فلفل سیاه، سفید یا قرمز، دارچین، موسیر، زعفران و سایر ادویهها اگر بهطور کامل باشند، مدت بیشتری قابل نگهداری خواهند بود و امکان رطوبت کشیدن و فاسدشدنشان به مراتب کمتر خواهد بود.

_ آیا تمام ادویهها را میتوان به صورت کامل در بازار پیدا کرد یا کارخانههای ما بیشتر به سمت تولید و عرضه ادویههای پودرشده گرایش پیدا کردهاند؟
راستش را بخواهید، معمولا بیشتر ادویهها بهصورت پودری وارد کشور میشوند و کارخانههای داخلی معمولا کار بستهبندی ادویهها را انجام میدهند. با این حساب اگر علاقه به خرید و مصرف ادویههای کامل دارید، میتوانید آنها را از عطاریهای مختلف تهیه و خودتان در خانه آنها را آسیاب کنید. البته برخی ادویهها مانند زردچوبه، ماهیت سختی دارند و امکان آسیاب کردن آنها در خانه وجود ندارد. به همین دلیل باید حتما به شکل پودری خریداریشان کنید.

_ بهترین شرایط نگهداری از ادویهها برای بالا بردن مدت زمان ماندگاریشان چیست؟
معمولا ادویههای مختلف، تا وقتی که در هوای خنک و در جایی خشک نگهداری شوند فاسد نمیشوند و میتوان بدون دغدغه از آنها استفاده کرد.

_ یعنی تنها دلیل بالابودن مدت ماندگاری ادویهها خشک بودن آنهاست؟
نه، بیشتر ادویههای مصرفی، خاصیت ضدمیکروبی هم دارند و میکروبها به دلیل همین خاصیت و البته خشک بودن آنها، داخلشان رشد نمیکنند و باعث فساد نمیشوند.

_ در چه صورتی امکان فاسدشدن ادویهها یا پایین آمدن مدت زمان ماندگاریشان فراهم میشود؟
اگر ادویهها را در جای گرم و مرطوب نگه دارید، امکان خراب شدن، کپکزدن یا تغییر رنگ، بو و مزه آنها وجود خواهد داشت. گاهی ادویهها در صورت قرارگرفتن در معرض رطوبت، حالت خمیری و چسبندگی به خود میگیرند که این حالت میتواند نشاندهنده خراببودن ادویه باشد. اگر ادویه در معرض رطوبت یا گرمای شدید قرار بگیرد ممکن است احتمال رشد میکروب در آنها بالا برود و حالت لزجی یا چسبندگی پیدا کند. ضمن اینکه اگر شما از قاشقهای خیس یا آغشته به مواد غذایی برای برداشتن ادویه از ظرف مخصوصش استفاده کنید، شرایط مناسبی برای رشد و تکثیر میکروبها و فساد ادویهها فراهم خواهید کرد.

_ برای نگهداری از ادویهها، باید از چه نوع ظرفهایی استفاده کنیم؟
برای نگهداری ادویههایی مانند زردچوبه، فلفل، پودرسیر، دارچین، کاری و… میتوان از ظرفهای غیرقابلنفوذ به هوا، نور و رطوبت استفاده کرد. در ضمن بهتر است در ظرف ادویهها را هم به محض تمام شدن کارتان، ببندید تا رطوبت و آلودگیهای محیطی به داخل آن نفوذ نکند.

_ بهطورکلی توصیه شما به مردم استفاده از ادویههای کامل و آسیابنشده است یا ادویههای پودری؟
پیشنهاد ما به تمام مردم این است که در صورت امکان ادویههای مختلفی مانند فلفل سیاه، سفید، قرمز، دارچین، موسیر، زنجبیل یا زعفران را به صورت کامل تهیه و خودشان در خانه آسیاب کنند. به این ترتیب، هم خیالشان از عدم وجود هرگونه آلودگی در ادویهها راحت خواهد بود و هم میتوانند مطمئن باشند که هیچ مواد دیگری به ادویههای پودر شده بازاری و گرانقیمت اضافه نشده است.

_ آیا تفاوت چندانی بین ادویههای آسیابشده و فلهای موجود در بازار وجود دارد و میتوان از روی شکل و ظاهر آنها متوجه بهتر یا بدتربودنشان شد؟
نه، از آنجا که مردم عادی نمیتوانند از روی ظاهر ادویهها و خارج از محیط آزمایشگاهی به کیفیت بالا یا پایین آنها پی ببرند، بنابراین نمیتوان گفت که کدام نوع از ادویههای فلهای برتر از کدام نوع دیگر هستند. ضمن اینکه به دلیل بستهبندی، بدون نام و نشان ادویههای فلهای در کارگاههای کوچک و زیرزمینی که نظارت و کنترل دقیقی بر کار آنها وجود ندارد، نمیتوان ادعا کرد آن گروه از ادویههایی که داخل نایلون و بدون ذکر نام کارخانه بستهبندی شدهاند، نسبت به انواع باز و فلهای بهتر و باکیفیتتر هستند.

_ پس تکلیف افرادی که قصد خرید ادویههای پودرشده را دارند، چیست؟
بهتر است چنین افرادی ادویههایی که بستهبندی کارخانهای دارند و برچسب روی آنها حاوی اطلاعاتی مانند نام و نشانی کارخانه، پروانه ساخت، مجوزهای لازم بهداشتی، تاریخ تولید و مصرف و مهر استاندارد است را بخرند تا مشکلی برایشان پیش نیاید. به هر حال ادویههایی که در کارخانههای بزرگ و معتبر و در شرایط و با نظارتهای لازم کیفی و بهداشتی بستهبندی میشوند قابل اطمینانتر از سایر ادویهها هستند.