امام رضا(ع): عقل موهبتی الهی است و ادب و تربیت با رنج و کوشش حاصل می‌شود.

در دوران دانشجویی‌ام استاد اخلاقی داشتم که جمله‌ای را از قول امام خمینی(ره) نقل می‌کردند. ایشان می‌گفتند حضرت امام در جلسه‌ای صحبت می‌کردند و فرمودند: « همه می‌گویند" ملا شدن چه آسان، آدم شدن چه مشکل"! اما من می‌گویم " ملا شدن چه مشکل آدم شدن محال است!"»
هر روز که می‌گذرد اعتقادم به این جمله بیشتر می‌شود.
متاسفانه به نظر می‌رسد ارزشهایی مانند احترام به بزرگترها، رعایت ادب و متانت و خوش خلقی و ... در برخورد با دیگران رفته رفته در حال منسوخ شدن است. این روزها اگر به بچه‌های 10-12 ساله بگویی جلو پدر و مادر پایشان را دراز نکنند و آنها را به جای تو،" شما" خطاب کنند جوری به تو نگاه می‌کنند که از گفته‌ات پشیمان می‌شوی. به برخی از جوانهای امروزی اگر بگویی به صحبتها و نصیحت‌های پدربزرگ پیرشان با کمی صبر و حوصله گوش دهند و کمی رعایت سن و سال او را بکنند جوری به توخیره می‌شوند که انگار از غار اصحاب کهف بیرون آمده‌ای!

اگر به مقوله تربیت و ادب در خانواده اهمیت داده شود و درست به آن پرداخته شود بسیاری از مشکلاتی که در جامعه امروز مشاهده می‌کنیم بوجود نخواهد آمد. وقتی کودک درست و طبق معیارهای دینی و اسلامی تربیت شود این تربیت صحیح که از خانواده آغاز شده با ورود کودک به محیط مدرسه و بعدها دانشگاه و جامعه هم منتقل خواهد شد. البته رعایت ادب و تربیت مختص کودک و نوجوان نیست. تک‌تک ما بایستی سعی کنیم گفتار و کردارمان را اصلاح کنیم. ترک رفتار‌های غلطی که مدتها با آنها زندگی کرده‌ایم و در نهاد ما ته‌نشین شده‌اند کاری سخت و دشوار اما لذت‌بخش است و به کمک نیروی عقل و تفکر که خداوند به ما ارزانی داشته حتما امکان‌پذیر است. لازم نیست به یکباره همه رفتارهای اشتباه و غلطی که داشته‌ایم را ترک گفته و به انسانی کامل تبدیل شویم اما می‌توانیم سعی کنیم. گاهی قدم گذاشتن در راهی که به هدفی بزرگ و متعالی ختم می‌شود، به اندازه رسیدن به آن هدف ارزشمند است.

شاید بدون اغراق بتوان گفت بزرگترین نعمتی که خداوند به بندگانش ارزانی داشته نعمت عقل و قدرت تفکر است. حتما شما هم شنیده‌اید «خدایا آنکه را عقل دادی چه ندادی و آنکه را عقل ندادی چه دادی؟» پس بیایید از این نعمت بزرگ در راه درست استفاده کنیم و برای بهتر زندگی کردن آن را به کار بندیم.

از همین امروز تصمیم بگیریم و با توکل به خدای متعال شروع به اصلاح رفتارهایمان کنیم. اگر هر روز فقط یک عادت زشت و غلط را ترک کنیم، پس از مدتی به نتایج عجیب و امیدوار کننده‌ای خواهیم رسید. اگر تک‌تک ما این تمرین را آغاز کنیم، کم‌کم ارزشهای اخلاقی و تربیتی که بیشتر آنها اکتسابی و قابل یادگیری است در سطح جامعه هم گسترش پیدا می‌کند. بیایید از خودمان شروع کنیم.

تکتم حسین پور

منبع: