عوامل مؤثر بر شکل گیری هویت


رشد هویت نوجوانی تحت تاثیر عوامل مختلفی است که چند مورد مهمتر را می توان به شرح زیر برشمرد.

1) شخصیت
روش انعطاف پذیر وخالی از تعصب برای دست و پنجه نرم کردن با عقاید وارزشهای متضاد، هویت پخته را پرورش می دهد. نوجوانانی که معتقدند واقعیت مطلق همیشه دست یافتنی است، هویت ضبطی (تسلیم طلب) دارند، و آنهایی که اطمینان ندارند تاکنون چیزی را به طور قطع فهمیده اند از هویت پراکنده برخوردارند، یا در وقفه هستند . نوجوانانی که معتقدند برای انتخاب کردن از بین چندین دیدگاه می توان از ملاکهای منطقی استفاده کرد احتمالأ، هویت کسب کرده اند.

2) ترتیب تولد وفاصله سنی فرزندان در خانواده
ترتیب تولد بر رشد هویت موثراست. فاصله سنی کودکان نیز موجب می شود که نه تنها برخورد والدین با آنها متفاوت باشد، بلکه این امر رابطه فرزندان با یکدیگر را نیز تحت تاثیر قرارمی دهد؛ برای مثال فرزند کوچک خانواده، بخصوص وقتی که فاصله سنی زیادی با بقیه فرزندان خانواده دارد برای آنکه به استقلال بیشتری برسد نقشهایی ایفا می کند که متفاوت از برادر وخواهر بزرگتر از اوست. فرزند اول نیز موضوع آزمایش تربیتی والدین جوان و بی تجربه است که به شدت به وی توجه می کنند. این امرممکن است باعث خلقیات رهبری واحساس مسؤلیت در وی بشود. همچنین، معمولا ًگفته می شود نقش فرزند وسط خیلی برایش روشن نیست و نیز فرزندان کوچکتر معمولاً آزادی بیشتری را تجربه می کنند و والدین هم تجربه بهتری برای پرورش آنان دارند. در عین حال نباید فراموش کرد که ترتیب تولد و فاصله سنی بچه ها، برحسب اینکه در چه خانواده و فرهنگی تربیت شوند، با تفاوتهای زیادی در تاثیر گذاری برهویت آنان همراه خواهد بود.

3) عوامل اجتماعی و فرهنگی
عوامل فرهنگی، اجتماعی و تاریخی، نیز بر چگونگی هویت نوجوانان تأثیر زیادی دارد. نوجوانان متعلق به فرهنگ های قدیمی و نقاط دورافتاده، تحت تأثیر زمینه اجتماعی و فرهنگی هویت متناسب با شرایط محیط زندگی خود را کسب می کنند.

4) نقش والدین در شکل گیری هویت یابی فرزندان
والدین نیز در چگونگی هویت نوجوانان تأثیر زیادی دارند. کودکانی که از خود درک سالمی دارند، از والدینی برخوردارند که حمایت عاطفی و آزادی کاوش کردن برای آنها تأمین می کنند. همین طور در صورتی که خانواده «پایگاه امنی» باشد، که نوجوانان بتوانند با اطمینان از این پایگاه بسوی دنیای بزرگتر پیش بروند، رشد هویت تقویت می شود. نوجوانانی که احساس می کنند به والدینشان دلبسته هستند، اما در عین حال آزادند تا عقاید خودشان را بیان کنند، هویت کسب کرده یا در حالت وقفه هویت هستند. نوجوانانی که از هویت تسلیم طلب برخوردارند معمولأ روابط صمیمی با والدین دارند، اما از فرصت جدا شدن سالم بی بهره اند، و نوجوانانی که دچار پراکندگی هویت هستند، از کمترین رابطه صمیمانه و ارتباط آزاد در خانواده خبر می دهند.



5)مدرسه
مدرسه نیز یکی از عوامل مؤثر بر نحوه شکل گیری هویت است. موفقیت تحصیلی در طول سالهای مدرسه و قبول شدن بعدی نوجوانان در دانشگاه، راههای زندگی آینده او را هموارتر می سازد و از نظر هویت حرفه ای اطمینان بیشتری برای او ایجاد می کند. همچنین تحصیلات مدرسه ای و دانشگاه معمولأ اطلاعاتی را در اختیار نوجوانان قرار می دهد که برای شکل گیری هویت آنان مفید است. الگو برداری از سایر دانش آموزان و دانشجویان تا اندازه ای در رشد هویت نوجوان مؤثر است.


منبع: پایان نامه رابطه ی اعتیاد به اینترنت با سبک های هویت در دانشجویان دانشگاه پیام نور ابرکوه، طیبه حیدری

اختصاصی همیاری