تفكر از دیدگاه قرآن - عوامل جمود فكرى - پایبندى به اندیشه ‏هاى كهنه

سوره بقره

آیه 170


(و اذا قیل لهم اتبعوا ما أنزل الله قالوا بل نتبع ما ألفینا علیه آباءنا أولو كان آباؤهم لا یعقلون شیئا و لا یهتدون)

آیات مرتبط: 78 یونس - 23، 22 زخرف - 104 مائده - 70 اعراف - 43 سباء

موضوعات: تفكر از دیدگاه قرآن - عوامل جمود فكرى - پایبندى به اندیشه ‏هاى كهنه

منبع: قرآن و روانشناسى - صفحه 210 تا 212

قرآن پایبندى بسیارى از مردم را، در كلیه‏ ى قرون گذشته‏ ى تاریخ، به عقاید پدرانشان و عبادتهاى آنها، توصیف كرده است و متذكر شده است كه، آنها با اندیشه‏ اى آزاد از قید و بندهاى آداب و رسوم و سنتها و اندیشه‏ هاى كهنه، قدرت نگرش به عقیده ‏ى توحید را كه انبیا و پیامبران اعم از مرسل و نامرسل به آن دعوت مى‏ كردند، نداشتند. چون تقلید از پدران و پایبندى به اندیشه‏ ها و آداب و رسوم آنها، از عوامل مهم جمود فكرى در بسیارى از مردم بود، از این رو دست شستن از این گونه افكار و پذیرش دین توحید كه پیامبران مردم را به آن دعوت مى‏ كردند، برایشان آسان نبود.

(قالوا أجئتنا لتلفتنا عما وجدنا علیه آباءنا...)

«آنها (به موسى) گفتند، آیا تو آمده ‏اى كه ما را از عقاید و آدابى كه پدران ما بر آن بودند باز دارى...» " یونس /آیه 78 ".

(بل قالوا انا وجدنا آباءنا على أمة و انا على آثارهم مهتدون - و كذلك ما أرسلنا من قبلك فى قریة من نذیر الا قال مترفوها انا وجدنا آباءنا على أمة و انا على آثارهم مقتدون)

«بلكه گفتند ما پدران خود را به عقاید و آیینى یافتیم و البته ما هم در پى آنها بر هدایت هستیم. و همچنین ما هیچ رسولى پیش از تو در هیچ شهر و دیارى نفرستادیم جز آن كه اهل ثروت و مال آن دیار به رسولان گفتند كه ما پدران خود را بر آیین و عقایدى یافتیم و از آنها البته پیروى خواهیم كرد.» " زخرف / آیه 22 و 23 ".

(و اذا قیل لهم تعالوا الى ما أنزل الله و الى الرسول قالوا حسبنا ما وجدنا علیه آباءنا أولو كان آباؤهم لا یعلمون شیئا و لا یهتدون)

«و چون به آنها گفته شد بیایید از حكم كتابى كه خدا فرستاد و از دستور رسول او پیروى كنید گفتند آن دینى كه پدران خود را بر آن یافتیم ما را كفایت است، آیا باید از پدران خود در صورتى كه آنها مردم جاهلى بوده و به حق راه نیافته باشند باز پیروى كنند؟» " مائده / آیه 104 ".

(و اذا قیل لهم اتبعوا ما أنزل الله قالوا بل نتبع ما ألفینا علیه آباءنا أولو كان آباؤهم لا یعقلون شیئا و لا یهتدون)

«و چون كفار را گویند پیروى از شریعت و كتابى كه خدا فرستاده است، كنید پاسخ دهند كه ما پیرو كیش پدران خود خواهیم بود، آیا بایست آنها تابع پدران باشند در صورتى كه آنها بى‏ عقل و نادان بوده و هرگز به حق و راستى راه نیافته‏ اند.» " بقره / آیه 170 ".

(قالوا أجئتنا لنعبد الله وحده و نذر ما كان یعبد آباؤنا...)

«(قوم یهود) گفتند آیا تو براى آن به سوى ما آمده‏ اى كه خدا را به یكتایى پرستیم و از بتهایى كه پدران ما مى‏ پرستیدند اعراض كنیم؟...» " اعراف / آیه 70 ".

(و اذا تتلى علیهم آیاتنا بینات قالوا ما هذا الا رجل یرید أن یصدكم عما كان یعبد آباؤكم)

«و چون توسط رسول براى كافران آیات روشن ما تلاوت شد گفتند این شخص (كه دعوى رسالت مى‏ كند) جز آن مردى است كه مى‏ خواهد شما را از دین پدرانتان برگرداند هیچ مزیت دیگرى ندارد...» " سبأ / آیه 43 ".

قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی-محسن عباس نژاد

سایت راسخون سابق