تالار روانشناسی و مشاوره آنلاین ازدواج، خانواده، تحصیلی همیاری
زمان کنونی:  مهمان عزیز خوش‌آمدید. (ورودعضــویت)

تالار همیاری نسبت به محتویات تبلیغات مسئولیتی ندارد.

کانال رسمی همیاری در تلگرام ads مشاوره قبل از ازداج مشاوره قبل از ازدواج




سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام) زمان کنونی: 
کاربران در حال بازدید این موضوع: برای دسترسی به این بخش باید ورود کنید
نویسنده:مهدوی
آخرین ارسال:مهدوی
پاسخ ها 24

صفحه‌ها (3): صفحه 2 از 3 نخستنخست 123 آخرینآخرین

سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)

حالت موضوعی | حالت خطی
  1. ارسال:11#
    توکل
    خداوند همگان را به توکل و اعتماد به خود تشویق می کند. توکل به چه معناست؟ سخنی از حضرت رضا (ع) در تفسیر کلام خدا بیان کنید.

    انسان در زندگی باید تکیه گاه مطمئنی برای خود انتخاب کند و از او مدد جوید. بدیهی است که او جز خدا را برای این مهم انتخاب نمی کند و فقط به او توکل می کند و در زندگی از او یاری می جوید.
    معنای توکل این است که انسان یقین کند به این سود و زیان و بخشش و حرمان به دست مردم نیست و باید از آن ها ناامید بود. اگر بنده ای به این مرتبه از معرفت برسد که جز برای خدا کاری انجام ندهد و جز او به کسی امیدوار نباشد، از غیر او نهراسد و غیر از خدا چشم طمع به کسی نداشته باشد، به همان چیزی دست یافته است که توکل بر خدا نام دارد.
    توکل بدان معناست که انسان در محدودۀ قدرت و توانایی خود محاصره نشود و چشم خود را به حمایت و لطف پروردگار بدوزد. از این رو توکل باید حتماً بعد از مشورت و استفادۀ از همۀ امکاناتی که انسان در اختیار دارد، قرار گیرد. در این صورت توکل، اطمینان و نیروی فوق العادۀ روحی و معنوی به انسان می بخشد که در مواجهه با مشکلات اثر عظیمی خواهد داشت.[1]
    گر توکل می کنی در کار کن
    کشت کن پس تکیه بر جبار کن[2]
    مردی از حضرت رضا (ع) تفسیر این گفتۀ خدا را پرسید که «و من یتوکّل علی الله فهو حسبه»[3] (هر که به خدا توکل کند، او را بس است.) امام (ع) فرمودند: «توکل را درجه هایی است: یکی اینکه در همه کارت در آنچه با تو کند، بدو اعتماد کنی و به هر چه کند، خشنود باشی و بدانی که در این باره فرمان او راست. پس با واگذاریِ همۀ کارهایت به او، به وی توکل کنی. یکی دیگر اینکه به امور غیبی خدا که به دانش تو در نگنجد، ایمان داشته باشی و دانش نهان را به او و آگاهی او بر آن، واگذاری و در امور غیبی و جز آن ها بدو اعتماد کنی.»[4]
    تکیه بر حمایت الهی، مرهون کوشش و اخلاص و درستی راهی است که برگزیده اید. باید حضور خدا را باور داشت و بر مشیت او تسلیم شد و ضمن تلاش و جدیت، به پروردگار کارگشا تکیه کرد. حضرت علی بن موسی الرضا (ع) می فرمایند: ایمان چهار رکن است: التّوکّل علی الله؛ (توکل بر خدا) و الرّضا بقضاء الله؛ (خشنودی به قضای خدا) و التّسلیم لأمر الله؛ (تسلیم به فرمان خدا) و التّفویض إلی الله؛ (واگذاری همه کار به خدا.)
    آن بندۀ صالح[5] گفت: و أفوّض أمری الی الله ... فوقاه الله سیّئات ما مکروا؛[6] (کارم را به خدا واگذار می کنم، چرا که خداوند به احوال بندگانش بیناست و خداوند او را از عواقب سوء نیرنگی که می ورزیدند، در امان داشت.)[7]
    رهاورد اعتماد به خداوند، قدرت تصمیم گیری و شجاعت و در نهایت پیروزی و کامیابی در همۀ عرصه هاست.


    فراگیری دانش
    علم و فراگیری دانش چه جایگاهی نزد حضرت رضا (ع) دارد؟

    در نگاه وحی، «خدا آن هایی را که ایمان آورده اند و کسانی را که دانش یافته اند، به درجاتی برافرازد»؛[8] آن گونه که اگر مؤمنان دو طایفه تصور شوند، آن هایی که تنها مؤمن اند و دسته ای که هم مؤمن اند و هم عالم، طایفۀ دوم بر طایفۀ اول برتری خواهند داشت.[9]
    در نگاه امام رضا (ع) یکی از راه های کامل شدن خِرد مسلمان برخورداری از این خصلت است: «در طول عمرش از طلب دانش دلتنگ نشود.»[10] امام بر این نکته، تأکید می فرمودند: «کسی که علم ندارد، نباید از یادگیری شرم کند.»[11]
    حضرت رضا (ع) می فرمایند: العلم خزائن و مفاتیحه السّؤال، فاسألوا یرحمکم الله، فإنّه یؤجر فیه أربعة السّائل و المعلّم والمستمع و المجیب له؛[12] (علم خزینه ها باشد و کلید این خزائن سؤال است. پس سؤال کنید، خداوند بر شما ترحم می کند؛ چه در سؤال کردن چهار طایفه به پاداش نیکو رسند: سؤال کننده و تعلیم دهنده و شنونده و دوستدار این ها.)


    فهم دین
    رابطۀ ما با دین باید چگونه باشد و در مکتب رضوی چه توصیه ای در این باره ترسیم شده است؟

    دین مجموعه ای از عقاید و اخلاق و احکام است که خداوند برای هدایت انسان ها از طریق پیامبر ارائه کرده است. دین روش زندگی آدمی است که میان زندگی اجتماعی و پرستش خدای متعال پیوند می هد و در همۀ اَعمال فردی و اجتماعی برای انسان مسئولیت خدایی ایجاد می کند. این مجموعه سبب خوشبختی انسان در این جهان و سعادت و زندگی جاوید در جهان دیگر می شود.
    وقتی از رابطۀ خود با دین یاد می شود، روآوری و فرگیری دین و اندیشه و تفکر در معارف آن، توصیه می شود؛ به گونه ای که «برترین خیر و نیکی خدا بر بندگان آن است که او را در فهم دین دانا کند.»[13]
    امام رضا (ع) یکی از نشانه های دستیابی به حقیقت ایمان را درست فهمی در دین می شمارند.[14]



    [1] تفسیر نمونه، ج3، ص150
    [2] مثنوی معنوی، ج1، بیت 947
    [3] طلاق، 3
    [4] تحف العقول، ص445
    [5] مؤمن آل فرعون
    [6] غافر، 45
    [7] تحف العقول، ص445
    [8] مجادله، 11
    [9] زمر، 10
    [10] تحف العقول، ص446
    [11] عیون أخبار الرضا (ع)، ج2، ص44
    [12] عیون أخبار الرضا (ع)، ج2، ص28
    [13] امالی مفید، ص158
    [14] تحف العقول، ص446
    پاسخ با نقل و قول

  2. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,ویونا شاکری,تیرا,ساجده

  3. ارسال:12#
    شکیبایی
    در برابر مشکلات و سختی ها چه کنیم؟ در متون دینی ما از امام رضا (ع) چه توصیه ای بیان شده است؟

    سختی ها و رنج های زندگی، بخش پایان ناپذیر و استثنا ناپذیر و تعمیم پذیر زندگی هر آدمی است. از این رو با تغییر رابطۀ خود با مشکلات، دردها و رنج ها تحمل پذیر می شود و حتی ممکن است، به نوعی، با رضایت باطنی همراه شود.
    امام رضا (ع) شکیبایی در سختی را نشان مؤمن می شمارند. حضرت می فرمایند: «مؤمن مؤمن نیست، مگر آنکه در او سه خصلت باشد: سنتی از پروردگارش و سنتی از پیامبرش و سنتی از امامش. سنت از پروردگارش رازپوشی و سنت از پیامبرش سازگاری با مردم است. و اما السّنّة من ولیّه فالصّبر فی البأساء و الضّرّاء؛ (اما سنّت از امامش شکیبایی در سختی و تنگ دستی است.)».[1]
    حضرت در فرمایشی دیگر یکی از نشانه های دستیابی به حقیقت ایمان را الصّبر علی الرزایا برمی شمارند؛ یعنی شکیبایی بر بلاها.[2]
    رنج و مشقت از هر سو و در تمامی شئون حیات، بر انسان احاطه دارد. این معنا بر هیچ خردمندی پوشیده نیست که انسان در پی به دست آوردن هیچ نعمتی برنمی آید، مگر آنکه خالص آن را می خواهد، خالص از هر نقمت و دردسر و خالص در خوبی و پاکیزگی؛ ولی هیچ نعمتی را به دست نمی آورد، مگر آمیخته با ناملایمتی که عیش او را ناقص می دارد و نعمتی مقرون با جرعه های اندوه و رنج، علاوه بر مصائب روزگار که حوادث ناگواری که چون شرنگی کُشنده کام جانش را تلخ می کند.[3]


    مشورت
    چرا در اسلام بر مشورت و دوری از تک رَوی تأکید می شود؟ آیا مشورت در سیرۀ امام رضا (ع) هم جایگاهی داشته است؟

    در دین مبین اسلام، در تصمیم گیری بر مشورت تأکید می شود و استفاده از تجربۀ دیگران، فرصتی ارزشمند تلقی می شود. پیامبر (ص) خود با اینکه عقل کل بودند و با مبدأ وحی ارتباط داشتند، در مسائل مختلف اجتماعی و اجرایی، در جنگ و صلح و امور مهم دیگر، به مشورت با یاران می نشستند. حتی گاه نظر آن ها را ترجیح می دادند، با اینکه مشکلاتی از این ناحیه حاصل می شد، تا الگویی برای مردم باشد؛ چرا که برکات مشورت از زیان های احتمالی آن به مراتب بیشتر است.[4]
    حضرت رضا (ع) فرمودند: عقل پدرم با عقول همۀ مردم سنجیدنی نبود. با این حال گاهی با غلامان خود مشورت می کرد. به وی می گفتند که آیا با چنین فردی مشورت می کنی؟ می فرمود: «چه بسا که خداوند زبان او را به مصلحت می گشاید.» چه بسیار که آنان چیزهایی به حضرت تذکر می دادند و حضرت آن ها را در کشت و زرع خود به کار می بست.[5]
    معمربن خلاد می گوید: «غلامی از حضرت رضا (ع) به نام سعد از دنیا رفت. حضرت فرمودند: «مردی صاحب فضل و امانت به من نشان ده تا او را به جای سعد برگزینم.» با شگفتی عرضه داشتم: «من به شما نشان دهم؟!» امام (ع) مانند اشخاص غضبناک فرمودند: «رسول خدا (ص) با اصحاب خود مشورت می کرد. سپس آنچه اراده اش تعلق می گرفت، بر اجرای آن جدّیت می ورزید.»[6]


    ارزیابی و حسابگری
    در اسلام بر حسابگری خود تأکید شده است. راز توجه به این ارزیابی خویشتن چیست؟

    پیشوایان دین ما همگان را بر ارزیابی خود راهنمایی می کردند و تأکید داشتند که خویشتن را محک بزنید، پیش از آنکه شما را ارزیابی و محاسبه کنند.[7]
    امام رضا (ع) بهترین عقل را آن می دانند که آدمی، نفس خود را با آن بشناسد.[8] این سخن امام، راز و آثار ارزیابی و حسابگری خویشتن را تبیین می کند: «هرکس با خود حسابش را رسیدگی کند، سود می برد و هرکس از حساب خود غفلت کند، زیان می بیند و هرکس نفس خویشتن را از عواقب کارها بترساند، در آسایش خواهد بود و هر کس از کارها عبرت بگیرد، در کارها بینا می شود و هرکس بینا باشد، عواقب کارها را در می یابد و هرکس فهمش زیاد شد، عالِم می شود.»[9]
    بی شک در پرتو ارزیابی خویشتن و دست یافتن به زوایای پنهان شخصیت، انسان به خود احساس اطمینان بیشتری می کند؛ زیرا اگر ضعفی وجود داشته باشد، به آن توجه خواهد کرد و در از بین بردن آن می کوشد.


    [1] تحف العقول، ص442
    [2] تحف العقول، ص446
    [3] المیزان، ج20، ص488
    [4] تفسیر نمونه، ج20، ص463
    [5] بحارالأنوار، ج72، ص101
    [6] همان
    [7] محاسبة النفس، ص13
    [8] العدد القویة، ص292
    [9] همان
    ویرایش توسط مهدوی : 2015_01_31 در ساعت 13:52
    پاسخ با نقل و قول

  4. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,ویونا شاکری,روشن,ساجده

  5. ارسال:13#
    دوری از رذایل
    در قبال شخصیت خودمان، از چه ویژگی های ناپسندی باید دور باشیم؟

    هر مؤمنی در کنار آراسته بودن به فضیلت های اخلاقی، باید از رذایل و زشتی های اخلاقی دور باشد. در حدیثی از حضرت رضا (ع)، خودبینی و خودپسندی، تباه کنندۀ عمل شمرده شده است. احمد بن نجم از امام رضا (ع) دربارۀ خودبینی که عمل را تباه می کند، سؤال کرد. امام فرمودند: «خودبینی درجاتی دارد: یکی آنکه بدکرداری بنده را در نظرش می آراید؛ چنان که آن را نیک می انگارد و از آن خوشش می آید و می پندارد که کار خوبی کرده است. دیگر آنکه بنده به پروردگارش ایمان آرد؛ ولی بر خدا منت نهد، با آنکه در این باره خدا را بر او منت باشد.»[1]
    از سویی امام رضا (ع) به نشانه های چهار چهرۀ منفی اشاره می کند که با درنگ در توصیف ویژگی آنان، می توان از خصلت های زشت اخلاقی آنان دور بود. امام می فرمایند: لیس لبخیلٍ راحة؛ (بخیل را آسایش نیست) و لا لحسودٍ لذّة؛ (و حسود را لذّت نیست) و لا لملوکٍ وفاءٌ؛ (و پادشاهان را وفا نیست) و لا لکذوبٍ مروّة؛[2] (و دروغ زن را مروّت نیست.)


    تلخی ها و خوشی های زندگی
    برای هر فردی در زندگی فراز و نشیب هایی وجود دارد. با الهام از امام رضا (ع) با تلخی و خوشی زندگی چگونه کنار آییم؟

    برای پاسخ به این پرسش، ماجرای زیر را به نقل از احمد بن عمرو حسین بن یزید تعریف می کنیم:
    خدمت امام رضا (ع) درآمدیم و عرض کردیم: «ما در فراخیِ روزی و خوشکامی زندگی بودیم؛ ولی اینک حال ما اندکی دگرگون گشته. از خداوند بخواه که آن وضع خوش پیشین را به ما باز ارزانی فرماید.» امام فرمود: «آیا می خواهید پادشهانی باشید؟ آیا خوش دارید که مانند طاهر و هرثمه باشید؟ و بر خلاف این مذهبی که دارید، باشید؟» گفتیم: «نه به خدا، شاد نیستیم که تمامی دنیا و آنچه زر و سیم در آن است، از آنِ ما باشد و ما بر خلاف مذهبی که داریم، باشیم.» امام فرمودند: «به راستی، خداوند می فرماید: اعملوا آل داوُد شکراً و قلیلٌ من عبادی الشّکور؛[3] (ای خاندان داوود، سپاس ورزید و از بندگان من اندکی سپاسگزار هستند.) به خداوند خوش گمان باشید؛ زیرا هر که به خدا خوش گمان است، خدا با همان گمانی که به خدا دارد، با اوست و هر که به اندکی از روزی خرسند است، اندک کرداری از او پذیرفته شود و هر که به حلالی اندک خرسند است، بارَش سبُک است و خاندانش در نعمت اند و خداوندش به درد دنیا و هم به درمان آن بینا سازد و او را به سلامت از دنیا به خانۀ ایمنی (بهشت) درآورد.»[4]
    بدیهی است تصحیح نگرش ما به زندگی و دنیا، آرامش و اطمینان خاصی را برایمان به ارمغان خواهد آورد؛ امام رضا (ع) می فرمودند: من أصبح معافیً فی بدنه مخلّاً فی سربه عنده قوت یومه فکأنّما حیزت له الدّنیا؛[5] (کسی که شب را به حالی صبح کند که بدنش سالم و خاطرش آسوده و قوت روز خود را در اختیار داشته باشد، چنان است که گویی خوشی دنیا را برای او گرد آورده اند.)


    [1] تحف العقول، ص444
    [2] تحف العقول، ص450
    [3] سباء، 13
    [4] تحف العقول، ص448
    [5] من لا یحضره الفقیه، ج4، ص420
    پاسخ با نقل و قول

  6. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط maryamkarimi,niloofarabi,محسن عزیزی,ویونا شاکری,روشن,ساجده

  7. ارسال:14#
    کار و تلاش
    دیدگاه امام رضا (ع) دربارۀ ارزش کار و آداب کار کردن چیست؟

    اسلام تمامی مسلمانان را به کار تشویق می کند و به بی تحرکی و سستی و تنبلی هشدار می دهد. امام رضا (ع) کار برای اقتصاد خانواده را ارزشی جهادگونه معرفی می کند: «کسی که برای زندگی زن و فرزند خود مشغول کسب و کار است، ثوابش از مجاهدان راه خدا بزرگ تر است.»[1]
    دیدگاه ایشان دربارۀ فضیلت کسب و کار این گونه بود: «آن کس که کار بیشتری می کند تا درآمدش برای خود و کسانش بسنده باشد، در نزد خدا پاداشی بزرگ تر از پاداش مجاهد فی سبیل الله دارد.»
    دوست دارد یار این آشفتگی
    کوشش بیهوده، بِه از خفتگی
    آن که او شاه است او بیکار نیست
    ناله از وی طرفه کو بیمار نیست
    بهر این فرمود رحمان ای پسر
    کلُ یومٍ هو فی شأن ای پسر
    اندرین ره می تراش و می خراش
    تا دمِ آخر دمی فارغ مباش[2]
    امام، بهترین ثروت را سرمایه ای می دانند که آبرو و حیثیت با آن محفوظ باشد.[3] ایشان به یاران خود این گونه راهنمایی می کردند که از خداوند درخواست روزیِ فراخ و پاکیزه کنند: أللهم انی أسألک رزقاً واسعاً طیباً من رزقک.[4] دربارۀ آداب کار و بازار، نکات زیر از فرمایش های حضرت رضا (ع) است:
    1. اصول معامله: «هرکس بفروشد یا بخرد، باید از پنج چیز خودداری کند: وگرنه، نه بفروشد و نه بخرد: رباخوردن، سوگند یادکردن، عیب کالا را پوشیده داشتن، ستودن کالا به هنگام فروش، بدگویی از کالا به هنگام خرید.»[5]
    2. تقدم نماز بر معامله: «چون مشغول کسب باشی و وقت نماز برسد، نباید کار تجارت، تو را از نماز باز دارد که خداوند قومی را توصیف کرده و چنین به ستایش آنان پرداخته است: «رجالٌ لا تلهیهم تجارةٌ و لا بیعٌ عن ذکر الله»؛[6] (مردانی که تجارت و خرید و فروش آنان را از یاد خدا باز نمی دارد.) آنان مردمی بودند که کسب می کردند و چون وقت نماز می رسید، کسب خود را رها می کردند و به نماز می ایستادند. اجر ایشان بیشتر از اجر کسی خواهد بود که مشغول کسب و کاری نیست و در وقت نماز به نماز می ایستد.»[7]
    3. دوری از ربا: «علت حرام شدن ربای قرضی این است که با رباخوری، انجام دادن کار نیک از میان می رود و مال ها تلف می شود و مال داران به ربح گرفتن روی می آورند و وام دادن و پرداختن چیزهای واجب و انجام دادن کارهای نیک را فراموش می کنند. در همۀ این ها تباهی است و ستم بر قرض گیرندگان و نابودی اموال مردم.»[8]


    مصرف معتدل
    در ادارۀ زندگی و شیوۀ هزینه کردن چگونه عمل کنیم؟ آیا خرج کردنِ زیاد برای خانه و خانواده اسراف است؟
    استواری زندگی بر قناعت امری پسندیده است. این سخن امام رضا (ع) را همواره به یاد داشته باشیم که «هرکس از خداوند به روزی اندک قناعت کند، پروردگار به عمل قلیل او راضی می شود.»[9] در فرهنگ رضوی، شایسته است فرد در ادارۀ زندگی ضمن پرهیز از اسراف و تنگ گیری، اعتدال را در مدیریت خانه و خانواده رعایت کند.
    شخصی به نام عبّاسی می گوید: از امام رضا (ع) برای خرج خانواده اجازه خواستم. فرمودند: «بین المکروهین؛ میان دو حدّ ناپسند باشد.» گفتم: «فدایت شوم. سوگند به خدا، نمی دانم دو حدّ ناپسند کدام است.» فرمودند: «خدایت بیامرزاد. آیا نمی دانی که خدای بزرگ اسراف و اقتار (تنگ گیری در خرج و مصرف) هر دو را مکروه و ناپسند خوانده است؟» آنگاه امام این آیه را خواندند: «و الّذین إذا أنفقوا لم یسرفوا و لم یقتروا، و کان بین ذلک قواماً»؛[10] (بندگان خدای رحمان کسانی اند که وقتی خرج کنند، نه اسراف کنند، نه تنگ چشمی نشان دهند و میان این دو حالت، حد قوام (معتدل) خواهد بود.»[11]


    [1] بحار الأنوار، ج75، ص338
    [2] مثنوی معنوی، دفتر1، بیت1829
    [3] العدد القویة، ص292
    [4] کافی، ج5، ص89
    [5] فقه الرضا (ع)، ص250
    [6] نور، 37
    [7] فقه الرضا (ع)، ص250
    [8] وسائل الشیعه، ج18، ص121
    [9] بحار الأنوار، ج75، ص349
    [10] فرقان، 67
    [11] الخصال، ص55
    پاسخ با نقل و قول

  8. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,ساجده

  9. ارسال:15#
    آراستگی
    آیا امام (ع) به آراسته بودن خود اهتمام داشتند؟ به طور مثال، به سر و روی خود می رسیدند یا از عطر استفاده می کردند؟ توصیه امام در این باره چیست؟

    حضرت رضا (ع) ساده زیستی را با آراستگی جمع کرده بودند و به کاربردن بوی خوش و اصلاح مو را از اخلاق پیامبران می شمردند.[1] امام محاسن خود را با خضاب سیاه می کردند[2] و موهای سر و صورت خود را شانه می زدند.[3]
    ایشان مقید به استفاده از عطر بودند. روایت شده است که امام از عود هندی و چینی بخور کرده و مشک و گلاب استعمال می کردند.[4] در روایتی، به سیره جدشان اشاره می کنند و می فرمایند: «حضرت زین العابدین (ع) مشکدانی داشت از قلع که در آن مشک نهاده بود و وقت لباس پوشیدن و بیرون رفتن از آن مشک به خود می مالید.»[5]
    امام همگان را به عطرزدن سفارش می کردند: «بر هیچ کس روا نیست که از به کار بردن عطر در هر روز خودداری کند و اگر قدرت نداشت، یک روز در میان خود را خوش بو کند و اگر باز هم نتوانست، در روز جمعه حتماً بوی خوش استعمال نماید.»[6]


    بهداشت و نظافت
    اسلام بر رعایت پاکیزگی و بهداشت بسیار تأکید می کند. سخنی از امام رضا (ع) در این باره بیان کنید؟

    اسلام نظافت را از ایمان می شمارد و بیشترین و جامع ترین آداب بهداشت و نظافت را ارائه داده است. انبیا و اولیای الهی پیشگام پاکیزگی بوده اند؛ آن گونه که در حدیث چنین بیان شده است: من اخلاق الانبیاء التنظف؛[7] (پاکیزگی از اخلاق پیامبران است.)
    با دقت در این حدیث، برخی گونه های نظافت بیان شده است. امام رضا (ع) می فرمایند: «ناخن ها را روز سه شنبه بگیرید. روز چهارشنبه استحمام کنید، نیاز به حجامت را روز پنج شنبه برآورید و روز جمعه با بهترین عطرها خود را خوش بو سازید.»[8]
    یاسر خادم گوید: امام رضا با کفش راحتی به دستشویی وارد می شدند.[9] راوی می گوید: «هرگز امام رضا (ع) را ندیدم که در معابر عمومی آب دهان خود را بیندازد.»[10] دربارۀ بهداشت عمومی این چند نکته از امام بیان شده است: «هرکس با آب غساله (آب استفاده شده) خود را بشوید و به بیماری جذام گرفتار شود، جز خود را سرزنش نکند.»[11] این حدیث ممکن است به نوعی بر پرهیز از سرایت بیماری های مُسری حکایت دارد.
    امام بر بهداشت دهان و دندان تأکید داشتند تا دندان ها پاک بماند و بوی دهان خوش گردد و لثه سخت و زورمند بماند و حتی بر سفیدی آن سفارش می کرد.[12]


    [1] تحف العقول، ص443
    [2] بحار الأنوار، ج73، ص100
    [3] بحارالأنوار، ج73، ص115
    [4] عیون أخبارالرضا (ع)، ج2، ص179
    [5] مکارم الاخلاق، ص42
    [6] خصال، ج2، ص392
    [7] تحف العقول، ص442
    [8] عیون أخبارالرضا (ع)، ج1، ص279
    [9] مکارم الاخلاق، ص121
    [10] عیون أخبارالرضا (ع)، ج2، ص184
    [11] کافی، ج6، ص503
    [12] بحار الأنوار، ج59، ص308
    پاسخ با نقل و قول

  10. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,ریحـانه,ساجده

  11. ارسال:16#
    تفریح
    شادزیستن و استفاده از تفریحات در زندگی، در نگاه امام رضا (ع) چه جایگاهی دارد؟

    هر انسانی به تفریح و نشاط و شادمانی نیاز دارد و در پرتو آن، زندگی برای آدمی مفرّح و لذّت بخش خواهد بود. امام رضا (ع) به جایگاه تفریح در نشاط بخشی زندگی اشاره می کنند: «از لذایذ دنیوی نصیبی برای کامیابی خویش قرار دهید و تمنّیات دل را از راه های مشروع برآورید،. تفریح و سرگرمی های لذت بخش، شما را در ادارۀ زندگی یاری می کند و با کمک آن، بهتر به امور دنیای خویش موفق خواهید شد.»[1]
    در فرهنگ دینی، بخش هایی از زندگی به امور عبادی و اجتماعی و بخشی نیز به استفاده از لذت های مشروع و حلال اختصاص یافته است و آن گونه که امام فرمودند، این نشاط و سرورِ برخاسته از این لذت ها، کمکی برای سایر برنامه هاست؛ زیرا بدن و روانِ خسته را ترمیم می کند و نیرو و تلاش او را مضاعف می سازد.
    امام رضا (ع) ضمن تقسیم چهارگانۀ برنامه های انسان، از جایگاه مؤثر تفریح و شادابی یاد می فرمایند: «کوشش کنید اوقات شما چهار بخش باشد: 1. ساعة لله لمناجاته؛ ساعتی برای مناجات با خدا؛ 2. و ساعة لأمر المعاش؛ و ساعتی برای کار و زندگانی؛ 3. و ساعة لمعاشرة الاخوان الثّقات و الّذین یعرّفونکم عیوبکم و یخلصون لکم فی الباطن؛ و ساعتی برای معاشرت با برادران و معتمدان که عیب های شما را به شما بفهمانند و در درون با شما پاکدل باشند, 4. و ساعة تخلّون فیها للذّاتکم و بهذه السّاعة تقدرون علی الثّلاث السّاعات؛ و ساعتی هم که در آن برای لذت های غیر حرام خلوت کنید و بدین ساعت برای انجام دادن امورِ آن سه ساعتِ دیگر توانایی یابید.[2]
    امام رضا (ع) به آسیب تفریح و شادابی نیز اشاره می کنند و این گونه هشدار می دهند: «مراقبت کنید که در این کار و بهره گیری از تفریح، به مردانگی و شرافتتان آسیب نرسد و دچار اسراف و تندروی نشوید.» در پرتو این سخن، انسان دین دار تلاش می کند که وابستگی خود را به مظاهر دنیا کم کند و خود را از غرق شدن در مسائل زودگذر دور سازد؛ زیرا می داندکه هرچه وابستگی اش به لذت های گذرا بیشتر شود، باید افسردگی و غم بیشتری پذیرا باشد. شادی گذرا به سبب هیجانات موقت و عواملی همچون مواد مخدر، مشروبات الکی، بازی های قمار و فعالیت های زیان بار پدید آمده است. این شادی به بهداشت روان آسیب می زند و خِرد آدمی را آلوده می کند. امام رضا (ع) می فرمایند: « همانا خدا شراب را از آن رو حرام کرده است که موجب تباهی و تغییر خِردهای نوشندگان آن است.»[3]
    امام در زشتی تفریحات ناپسند این سخن را بیان داشتند: «خدا بندگانش را از همۀ قمارها (بازی های دارای برد و باخت) نهی و به اجتناب از آن ها امر فرمود و آن را پلیدی نامید و فرمود : پلیدی هایی هستند که گرایش به آن ها برخاسته از وسوسه های شیطان است، پس از آن ها بپرهیزند.[4]»[5]


    سیر و سفر
    برای مسافرت، چه آداب و ویژگی هایی توصیه می شود؟
    سیر و سفر در فرهنگ اسلام تأیید و تشویق شده است و فوایدی چون اندوه زدایی، درآمدزایی، دانش افزایی، ادب آموزی و همراهی با شرافتمند را در پی دارد.[6] پیشوایان دین دربارۀ اهمیت و ویژگی ها و آداب آن، نکات همی بیان کرده اند. نکات زیر برگرفته از فرمایش های امام رضا (ع) است:
    1. توجه به همسفر: سه نکته در سفر نشان از مردانگی است: بخشیدن از توشه، خوشخویی و شوخی جز در گناهان.[7]
    2. دعا و ذکر به هنگام سفر: «چون از منزلت بدر شوی، برای سفر یا در حضر بگو: بسم الله، آمَنتُ باللهِ تَوَکَّلتُ عَلَی اللهِ، ما شاءَ اللهُ لا حَولَ و لا قُوَّةَ إِلّا بِالله. با رو به رو شدن شیاطین، فرشته ها به روی آن ها زنند و گویند: راهی بدو ندارید؛ زیرا نام خدا برده و بدو ایمان آورده و توکل کرده و گفته است: ما شاء الله لا حول و لا قوة الا بالله.»[8]
    3. همراه داشتن انگشتری: «عقیق، حرز (پناه و محافظ از خطر) سفر است.»[9]
    4. انتخاب زمان مناسب: «در روز دوشنبه و پنج شنبه، پیامبر (ص) به مسافرت می رفتند.»[10] همچنین برخلاف گفتۀ آنان که فال بد می زنند، آغاز سفر در چهارشنبۀ آخر ماه پسندیده است.[11]
    5. پرهیز از سفر معصیت: برخلاف سفر طاعت یا مباح، در سفر معصیت نماز باید تمام خوانده شود. در این روایت، امام سفری را که برای دیدار ظالم و ارتباط با وی باشد، سفر معصیت می شمارند: دو مرد بر امام رضا (ع) در خراسان درآمدند و از او دربارۀ احکام نماز در سفر پرسش کردند. به یکی از آنان فرمود: «چون تو آهنگ دیدار مرا داشته ای، واجب است نمازت را قصر (شکسته) بخوانی» و به دیگری فرمودند: «تو باید نماز را تمام بگزاری؛ چون که قصد تو دیدار سلطان بوده است.»[12]


    [1] فقه الرضا (ع)، ص337
    [2] همان
    [3] عیون أخبارالرضا (ع)، ج2، ص98
    [4] مائده، 90
    [5] فقه الرضا (ع)، ص284
    [6] مستدرک الوسائل، ج8، ص115
    [7] عیون أخبارالرضا (ع)، ج2، ص115
    [8] بحار الأنوار، ج73، ص240
    [9] عدة الداعی، ص129
    [10] الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان، ص32
    [11] من لا یحضره الفقیه، ج2، ص173
    [12] الوافی، ج7، ص179
    پاسخ با نقل و قول

  12. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,ریحـانه,ساجده

  13. ارسال:17#
    خواب و تعبیر خواب
    آیا خوابیدن آداب خاصی دارد؟ دربارۀ تعبیر خواب چه رهنمودی وجود دارد؟
    خواب یکی از نعمت های الهی است که با برآورده شدن و تنظیم درست این نیاز اساسی جسم، بیداری و تلاش لذت بخش می شود. آن گونه که امام رضا (ع) می فرمایند: «قدرت و سلطنت خواب، در مغز است و خواب مایۀ پایداری و نیرومندی جسم است.»[1] در نگاه امام رضا (ع) چند توصیه و نکتۀ مهم دربارۀ خواب وجود دارد که به نوعی پاسخ به این پرسش است:
    1. هرگاه خواستی بخوابی، ابتدا به سمت راست بخواب[2] و سپس به سمت چپ. همچنین هنگام برخواستن، از سمت راست برخیز.[3]
    2. کسی که به هنگام خواب آیة الکرسی بخواند، إن شاءالله از فلج شدن ترسی نخواهد داشت.[4]
    3. تاکنون هیچ کسی به هنگام خواب آیۀ «إنّ الله یُمسِکُ السّماواتِ و الأرضَ أن تزولا و لئن زالتا إن أمسکهُما مِن أحدٍ مِن بعده إنّهُ کان حلیماً غفوراً[5]» را نخوانده، مگر اینکه از خراب شدن خانه بر سر خود جلوگیری کرده است.[6]
    4. الرّؤیا عَلَی ما تُعَبَّر؛ (خواب همان طور نتیجه می دهد که تعبیر می شود.) در عهد حضرت رسول (ع) زنی در خواب دید یکی از ستون های منزلش شکست. نزد حضرت رسول (ص) آمد و داستان خوابش را تعریف کرد. پیغمبر اکرم (ع) فرمودند: «شوهرت به همین زودی خواهد آمد و با حال سلامتی و تندرستی در منزل قدم خواهد گذاشت.» چند روز بعد شوهر آن زن از مسافرت برگشت و تعبیر حضرت رسول (ع) درست از کار درآمد. بار دیگر، آن مرد به مسافرت رفت و باز زنش در خواب دید که ستون منزلش شکست. خدمت حضرت رسول (ع) آمد و داستان خوابش را تعریف کرد. حضرت فرمودند: «شوهرت به زودی از مسافرت خواهد آمد» و همان طور که پیغمبر (ص) فرموده بودند، شوهرش پس از چند روز از سفر برگشت. بار دیگر شوهرش به مسافرت رفت و زن باز در خواب دید که ستون منزلش شکست. این بار نزد حضرت رسول (ع) نرفت و از مرد دیگری تعبیر خوابش را پرسید. آن مرد گفت: «شوهرت خواهد مرد.» هنگامی که تعبیر خواب را برای پیغمبر (ص) نقل کردند، فرمودند: «چرا تعبیر خوبی برای خوابش نکرد؟»[7]
    5. دیشب یکی از وابسته های علی بن یقطین را در خواب دیدم که میان دو چشمش خال درخشان سفیدی بود و آن را به دین داری تعبیر کردم.[8]


    مسکن مناسب
    حدیثی از پیامبر (ص) نقل می کنند که داشتن خانه، نشانۀ خوشبختی مردم است. در این باره توضیح دهید؟
    این حدیث از رسول خدا (ص) بیان شده است. ایشان یکی از نشانه های سعادت و خوشبختی مردم مسلمان را داشتن خانه ای وسیع و مرکبی راهور و همسر و فرزندی صالح می دانند.[9]
    امام رضا (ع) نیز برای فراخی منزل تأکید می کردند و می فرمودند: «زندگی دنیا و لذت آن در بزرگی منزل و دوستان زیاد است.»[10] حضرت رضا (ع) برای یکی از خدمتکاران خود منزلی خریدند و فرمودند: چون منزل شما تنگ است، در آنجا ساکن شو!» آن مرد گفت: «پدرم در اینجا زندگی می کرد.» امام فرمودند: «اگر پدرت نادان بود، تو هم باید مانند او باشی؟!»[11]


    ساده زیستی
    سبک و شیوۀ زندگی امام رضا (ع) چگونه بود؟ نظر ایشان دربارۀ ساده زیستی و تجمل گرایی چه بود؟
    سادگی و بی تکلفی در زندگی امام جاری بود. آن حضرت کم خوراک بودند و غذای سبک می خوردند. در خانه ای ساده و غالباً پیراهنی از پارچه های خشن بر تن می کردند و فقط در مجالس عمومی و در میان مردم جبه ای لطیف بر رویش می پوشیدند.
    معمربن خلاد گوید: از حضرت رضا (ع) شنیدم که می فرمودند: «به خدا سوگند، اگر خلافت امت در دستم قرار گیرد، طعام های ناگوار و لباس های درشت خواهم خورد و خواهم پوشید و خود را بعد از راحتی، به سختی و زحمت خواهم افکند.» حضرت رسول (ص) در وصیت های خود به ابوذر فرمودند: «ای ابوذر، من لباس های درشت و خشن می پوشم و روی زمین می نشینم و انگشت های خود را پاک می کنم و بر الاغ بدون زین سوار می شوم و دیگری را هم دنبال خود سوار می کنم. هرکس از روش من دوری گزیند، از من نیست. ای ابوذر، اکنون لباس های خشن دربر کن تا تکبر و نخوت بر تو مسلط نشود.»[12]
    ابن عباد می گوید: امام تابستان ها روی حصیری می نشستند و زمستان ها بر گلیمی استراحت می نمودند و تنها برخی نشست های جمعی، خویشتن را در مواقعی می آراستند.»[13]
    گاه به هنگام آراستگی و پوشش، به ایشان اعتراض می کردند و ایراد می گرفتند. وی در پاسخ می فرمودند: «یوسف بن یعقوب، پیغمبر و فرزند پیغمبر بود. پارچه های دیبا می پوشید و در مجالس آل فرعون می نشست و این لباس ها و معاشرت ها او را از مقامش فرود نیاورد.»[14]
    امام (ع) ضمن نفی زهدفروشی و پشمینه پوشی صوفیان[15] همه را به ساده زیستی توصیه می کردند و یاران خود را به توصیۀ پیش گفتۀ حضرت رسول (ص) به ابوذر یادآوری می کردند.


    [1] بحار الأنوار، ج59، ص316
    [2] مستدرک الوسائل، ج1، ص330
    [3] بحار الأنوار، ج59، ص316
    [4] ثواب الاعمال، ص105
    [5] فاطر، 41
    [6] ثواب الاعمال، ص152
    [7] کافی، ج8، ص335
    [8] بحار الأنوار، ج58، ص160
    [9] مکارم الاخلاق، ص125
    [10] مسند الامام الرضا (ع)، ج2، ص374
    [11] بحار الأنوار، ج73، ص153
    [12] مکارم الاخلاق، ص115
    [13] عیون أخبارالرضا (ع)، ج2 187
    [14] مکارم الاخلاق، ص98
    [15] بحار الأنوار، ج10، ص352
    پاسخ با نقل و قول

  14. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,ساجده

  15. ارسال:18#
    لباس و پوشش
    با توجه به ساده زیستی امام رضا (ع) در کیفیت لباس و پوشش، چگونه از ایشان الگو بگیریم؟

    حضرت رضا (ع) می فرمودند: پدرم می گفت: «نظر شما دربارۀ لباس زیبا چیست؟» گفتم: «در اخبار رسیده که حسن (ع) لباس های زیبا می پوشیدند و جعفر بن محمد (ع) لباس های تازه می خریدند و در آب فرو می برد و سپس در بر می کرد و به من می گفت تو هم بپوش و خود را نو کن. زیرا علی بن الحسین (ع) جبه های خز را پانصد درهم می خرید و دربرمی کرد و مُطرَف خز را پنجاه درهم می خرید و زمستان می پوشید و بعد آن را می فروخت و به فقرا انفاق می نمود و می فرمود: «مَن حرّم زینة الله الَّتی أَخرج لعباده و الطّیّباتِ من الرّزق»[1]»[2] با دقت در این روایت باید توجه کرد که مسلمان می تواند با انتخاب لیاس خوب و مناسب، ساده زیست باشد.
    یاسر خادم می گوید که حضرت رضا (ع) فرمودند: «برای خود یک جبه خز بخرید و اگر خواستید پارچه های نقش دار تهیه کنید.» عرض کردم: «هر پارچۀ نقش داری را بخرم؟» ایشان فرمودند: « مگر پارچۀ نقش دار چیست؟» گفتم: « پارچه های نقش داری که در آن پنبه نباشد. می گویند حرام است.» وی فرمودند: «تو از آن پارچه هایی بپوش که در آن پنبه هست.»[3]
    یاسر خادم می گوید: امام رضا (ع) لباس را از سمت راست خود می پوشیدند و هرگاه می خواستند لباس جدیدی بپوشند، یک کاسه آب طلب می کردند و ده بار «انّا أنزلناه»، ده بار «قل هو الله» و ده بار «قل یا أیّها الکافرون» بر آن می خواندند. سپس آب را بر آن لباس می پاشیدند و می فرمودند: «هرکس قبل از اینکه لباسش را بپوشد، چنین کند، مادامی که یک نخ از آن لباس باقی باشد، زندگی با وسعت و راحتی خواهد داشت.»[4]


    خوردن و آشامیدن
    برای خوردن و آشامیدن چه آدابی وجود دارد؟ امام رضا (ع) چه توصیه ای در این زمینه می کنند؟

    نوع و شیوه خوردن و آشامیدن، در تندرستی و صحت و سلامت بدن بسیار مؤثر است. با الهام از فرمایش های امام رضا (ع)، نکات زیر را تقدیم می کنیم:
    1. در آغاز خوردن، غذاهای سبک بخور، به اندازۀ توان و اشتها؛[5]
    2. تا هنوز اشتها داری، دست از خوردن بردار.[6] پرهیز، ترک خوردنِ چیزی به طور کلی نیست؛ بلکه پرهیز، کم به کار بردن است؛[7]
    3. هرکس در خوراک خود کمتر مصرف کند، سلامتی او افزون تر و فکر او بازتر خواهد بود؛[8]
    4. بنگر چه با تو و با معدۀ تو سازگار است و تنت را نیرو دهد و چه خوراکی بر تو گواراست. آن را اندازه بگیر و خوراک خود کن؛[9]
    5. به اندازۀ توان و میل خود در تابستان غذای با طبع سرد و در زمستان با طبع گرم و در دو فصل دیگر غذای معتدل بخور؛[10]
    6. من از سفره ای که در آن سبزی نباشد غذا نمی خورم؛[11]
    7. دربارۀ ادب سفره اگر بر سر شما برخاستم و شما در حال خوردن غذایید، برنخیزید تا فارغ شوید؛[12]
    8. هرگاه غذا خوردی، اندکی به پشت دراز بکش و پای راست را روی پای چپ بنه؛[13]
    9. شب شام بخورید، اگرچه تکه ای نان باشد. شب شام خوردن بدن را نیرو می دهد. هرگاه مردی سنین عمرش از چهل سالگی تجاوز کرد، نباید شب بدون خوردن شام بخوابد. خوردن شام خواب را بر انسان گوارا می کند و دهن را خوشبو می سازد.[14]


    [1] اعراف، 32
    [2] کافی، ج6، ص451
    [3] کافی، ج6، ص452
    [4] عیون أخبار الرضا (ع)، ج1، ص315
    [5] بحار الأنوار، ج59، ص308
    [6] همان
    [7] معانی الأخبار، ص238
    [8] بحار الأنوار، ج63، ص334
    [9] همان
    [10] بحار الأنوار، ج59، ص311
    [11] مکارم الاخلاق، ص176
    [12] بحار الأنوار، ج71، ص141
    [13] کافی، ج6، ص299
    [14] کافی، ج6، ص288
    پاسخ با نقل و قول

  16. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط m12,niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,ساجده

  17. ارسال:19#
    »فصل چهارم: ارتباط با خلق

    معاشرت کریمانه
    حضرت رضا (ع) در برخورد با دیگران چه سبکی داشتند؟ از اخلاق کریمۀ آن بزرگوار یاد کنید.

    نوع برخورد و معاشرت پسندیدۀ امام به گونه ای بود که بدون استثنا، در دل های مردم نفوذ فراوان داشتند.[1] همواره متبسم و خوش رو بودند و می فرمودند: «عیسی (ع) می گریست و می خندید؛ ولیکن یحیی (ع) می گریست و نمی خندید. سیرۀ عیسی (ع) نیکوتر است.»[2]
    امام در معاشرت نیکو، سرآمد و مثال زدنی بودند. ابراهیم بن عباس می گفت: «امام رضا (ع) با سخن هرگز به هیچ کس جفا نکرد و کلام کسی را نبرید تا مگر شخص از گفتن بازایستد. حاجتی را که می توانست برآورده سازد، رد نمی کرد. پاهایش را دراز نمی کرد و هرگز رو به روی کسی که نشسته بود، تکیه نمی داد و هیچ کس از غلامان و خادمان خود را دشنام نمی داد. هرگز آب دهان بر زمین نمی افکند و در خنده اش قهقهه نمی زد؛ بلکه تبسم می نمود.»[3]
    مردم به راحتی به حضور امام می رسیدند و خواست و سؤال خویش را طرح می کردند؛ زیرا حضرت بعد از اینکه از نماز و سجدۀ خود فارغ می شدند، جلوس می کردند، مردم در خدمتشان حاضر می شدند و احتیاجات خود را عرضه می داشتند.[4]
    امام (ع) با مردم بسیار نرم و آرام سخن می گفتند[5] و دربارۀ کسی سخن ناروا بر زبان نمی راندند.[6] هرکس با وی صحبت می کرد. آن حضرت به سخنان او گوش می دادند و تا مطلب او تمام نمی شد، سخن او را قطع نمی کردند.[7] این سفارش را به یاران خود می فرمودند: «هرگاه با مردی حضوری خواستی سخن بگویی، او را با کنیه مخاطب قرار بده و هرگاه خواستی از کسی که غایب است، سخن بگویی، او را با نامش عنوان کن.»[8]
    امام رضا (ع) با زیردستان و خادمان خود با مهربانی و ملایمت رفتار می کردند. هنگامی که تنها می شدند، همۀ آنان را از بزرگ و کوچک جمع می کردند و با آنان سخن می گفتند. ایشان به آنان انس می گرفتند و آنان با او. در تنهایی، هنگامی که برای امام غذا می آوردند، آن حضرت خادمان و حتی دربان و نگهبان را بر سر سفره شان می نشاندند و با آن ها غذا می خوردند.
    مردی از اهالی بلخ می گفت: در سفر خراسان با امام رضا (ع) همراه بودم. روزی سفره گسترده بود و امام همۀ خدمتگزاران و غلامان حتی سیاهان را بر آن سفره نشاندند تا همراه او غذا بخورند. به امام عرض کردم: «فدایتان شوم. بهتر است اینان بر سفره ای جداگانه بنشینند.» فرمود: «ساکت باش. پروردگار همه یکی است، پدر و مادر همه یکی است و پاداش هم به اَعمال است.»[9]
    حضرت به آمد و شد مؤمنان با یکدیگر، تأکید داشتند و می فرمودند: «سخی از غذای مردم می خورد تا مردم هم در سر سفرۀ او حاضر شوند و از غذاهای او بخورند؛ اما بخیل برای اینکه مردم از طعام او نخورند، از خوردن طعام دیگران خودداری می کند.»[10]
    ایشان مهمان را دوست می داشتند و بر اکرام او پای می فشردند. شبی امام میهمان داشتند. در میان صحبت، چراغ نقصی پیدا کرد. میهمان امام دست پیش آورد تا چراغ را درست کند. امام نگذاشتند و خود این کار را انجام دادند و فرمودند: «ما گروهی هستیم که میهمانان خود را به کار نمی گیریم.»[11]
    تواضع و فروتنی امام مثال زدنی بود. روزی شخصی که امام را نمی شناخت، در حمام از امام خواست تا او را کیسه بکشد. امام (ع) پذیرفتند و مشغول شدند. دیگران امام را بدان شخص معرفی کردند و او با شرمندگی به عذرخواهی پرداخت؛ ولی امام بی توجه به عذرخواهی او همچنان او را کیسه می کشیدند و او را دلداری می دادند که طوری نشده است.»[12]
    امام در کنار تأکید بر معاشرت کریمانه با مردم، دربارۀ معاشرت با اشرار هشدار می دادند و می فرمودند: «هرگاه شنیدی مردی حق را انکار می کند یا تکذیب می نماید یا اهل حق را دشنام می دهد، از نزد او برخیز و با او مجالست مکن.»[13]


    [1] سِیَر أعلام النبلاء، ج1، ص121
    [2] کافی، ج2، ص666
    [3] کشف الغمه، ج2، ص316
    [4] عیون أخبار الرضا (ع)، ج2، ص179
    [5] همان
    [6] عیون أخبار الرضا(ع)، ج2، ص184
    [7] همان
    [8] کافی، ج2، ص671
    [9] کافی، ج8، ص230
    [10] کافی، ج4، ص41
    [11] کافی، ج6، ص283
    [12] مناقب، ج4، ص362
    [13] تفسیرالعیاشی، ج1، ص281
    پاسخ با نقل و قول

  18. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن

  19. ارسال:20#
    احسان و دست گیری
    کمک و احسان امام به نیازمندان چگونه بود؟ لطفاً نمونه هایی از آن را بیان کنید؟

    انفاق و دست گیری ضلعی مهم از رابطۀ فرد با جامعه است. انسان باید در برابر روزی هایی که خداوند به وی عطا کرده است، انفاق کند.
    هرکس از حضرت رضا (ع) درخواستی داشت. ایشان در صورتی که قدرت و توانایی داشتند، خواستۀ او را انجام می دادند.[1] امام احسان فراوانی داشتند و به تنگ دستان در نهان صدقه می دادند و بیشتر، این کار را در شب های تاریک به انجام می رساندند[2] تا احسان ایشان، شرمندگی نیازمند را در پی نداشته باشد.
    روزی غریبی خدمت امام رسید. سلام کرد و گفت: «من از دوستداران شما و پدران و اجدادتان هستم. از حج بازگشته ام و خرجی راه تمام کرده ام. اگر مایلید مبلغی به من مرحمت کنید تا خود را به وطنم برسانم و در آنجا از جانب شما معادل همان مبلغ را به مستمندان صدقه خواهم داد؛ زیرا من در شهر خویش فقیر نیستم و اینک در سفر نیازمند مانده ام.» امام برخواستند و به اتاقی دیگر رفتند. دویست دینار آوردند و از بالای در دست خویش را فراز آوردند. آن شخص را خواندند و فرمودند: «این دویست دینار را بگیر و توشۀ راه کن و به آن تبرک بجوی. لازم نیست که از جانب من معادل آن صدقه بدهی ... .» آن شخص دینارها را گرفت و رفت. امام از آن اتاق به جای اول بازگشتند. از ایشان پرسیدند: «چرا چنین کردید که شما را هنگام گرفتن دینارها نبیند؟» فرمودند: «خواستم وی صورت مرا نبیند و من هم ذلت سؤال را در چهرۀ او مشاهده نکنم. آیا نشینیده اید که حضرت رسول (ص) فرمود: کسی که نیکی را بپوشاند، مانند این است که هفتاد عمل نیک را انجام داده است و کسی که بدی ها را علنی انجام دهد، رسوا می شود و کسی که اَعمال بد را پنهانی انجام دهد، خداوند آن اَعمال زشت را خواهد بخشید.»[3]
    احسان حضرت رضا (ع) مرزی نداشت و ایشان حتی پیش از شروع به غذاخوردن نیز سهم مساکین را جدا می کردند. روایت است که هرگاه سر سفرۀ غذا می نشستند، ظرفی پیش آن جناب می گذاشتند. حضرت قبل از اینکه شروع به میل کردن غذا بفرمایند، از غذاهای گوناگونی که در سفر حاضر بود، از هرکدام مقداری برمی داشتند و در آن ظرف مخصوص می گذاشتند و سپس دستور می دادند آن غذا آن غذا را به فقرا بدهند. حضرت رضا (ع) در این هنگام، آیه شریف «فلا اقتحم العقبة» را قرائت می کردند و می فرمودند: «خداوند متعال می دانست همۀ بندگانش قدرت ندارند برده بخرند و آزاد کنند، از این رو اطعام مساکین را مانند آزادکردن بردگان تلقی کرده است و از این طریق بندگانش را به طرف بهشت راهنمایی کرده است.»[4]
    امام رضا (ع) هرچه داشتند، برای حل مشکل نیازمند هزینه می کردند. مردی به امام برخورد کرد و گفت: «به قدر مردانگی ات بر من ببخش.» امام (ع) فرمودند: «این مقدار ندارم.» مرد گفت: « به قدر مردانگی خودم ببخش.» امام فرمودند: «این قدر دارم.» سپس امر کردند: «ای غلام، دویست دینار به او بده.»[5]
    حضرت رضا (ع) در واکنش به سخن فضل بن سهل که امام را برای انفاق همۀ مال خود ملامت می کرد، چنین فرمودند: لاتعدن مغرما ما اتبعت به اجرا و مکرما؛[6] (چیزی را که پاداش و کرامت بدان تعلق می گیرد، ضرر محسوب مکن.)
    حضرت رضا (ع) هنگامی که در خراسان بودند، در روز عرفه تمام ثروت خود را به مردم بخشیدند. فضل بن سهل عرض کرد: «این عمل شما موجب ضرر و زیان است.» حضرت فرمودند: «خیر چنین نیست؛ بلکه در این عمل غنیمت و سود فراوانی است. اگر به وسیلۀ مال، اجر و مزدی برای انسان حاصل شد، آن را هرگز ضرر و زیان تلقی نکن.»[7]


    برترین ها و بدترین ها
    آیا در زندگی جمعی، می توان از بهترین ها و بدترین ها یاد کرد؟

    در این باره دو سخن از امام رضا (ع) مطرح شده است:
    1. از امام رضا (ع) دربارۀ بهترین بندگان خدا پرسیدند که آنان کیستند؟ امام (ع) فرمودند: کسانی که إذا أحسنوا استبشروا؛ (چون نیکی کنند، شاد شوند) و إذا أساءوا استغفروا؛ (و چون بد کنند، آمرزش خواهند) و إذا أُعطوا شکروا؛ (و اگر چیزی شان دهند، سپاس گزارند) و إذا ابتلوا صبروا؛ (و چون گرفتار شوند، شکیبا باشند) و إذا غضبوا عفوا؛[8] (و چون خشمگین شوند، گذشت کنند و مانع خشم خود شوند.)
    2. علی بن شعیب گفت: خدمت حضرت رضا (ع) رسیدم. به من فرمودند: «ای علی، زندگانی چه کسی بهتر است؟» عرض کردم: سرور من، تو بدان آگاه تری تا من.» حضرت (ع) فرمودند من حسّن معاش غیره فی معاشه؛ (کسی که دیگری از پرتو زندگانی او زندگی خوبی داشته باشد.) بعد پرسیدند: «زندگانی چه کسی بدتر است؟» عرض کردم: «تو بدان آگاه تری.» فرمودند: من لم یعش غیره فی معاشه؛ (کسی که در پرتو زندگانی او دیگری زندگانی نکند.) ای علی، با نعمت ها خوش برخورد باش که گریزپایند و از قومی دور نشوند که دگر بار نزدشان بازآیند.[9]


    [1] عیون أخبار الرضا (ع)، ج2، ص184
    [2] کشف الغمه، ج2، ص316
    [3] کافی، ج4، ص24
    [4] کافی، ج4، ص52
    [5] بحارالانوار، ج49، ص100
    [6] مستدرک الوسائل، ج7، ص235
    [7] المناقب، ج4، ص361
    [8] تحف العقول، ص445
    [9] تحف العقول، ص448
    پاسخ با نقل و قول

  20. سبک زندگی (منشور زندگی در منظر امام رضا علیه السلام)  سپاس شده توسط niloofarabi,محسن عزیزی,روشن,شبنم

صفحه‌ها (3): صفحه 2 از 3 نخستنخست 123 آخرینآخرین

کاربران دعوت شده

علاقه مندي ها (Bookmarks)

علاقه مندي ها (Bookmarks)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •