بسیاری از مشکلات روانی و شناختی به علت تجربه های ناگوار زندگی و یا افکار ناسازگارانه بوجود نمی ایند بلکه به علت آسیب وارده به ساختمان و عملکرد مغز ایجاد می شوند. این گونه آسیب ها ممکن است به علت رویداد های فاجعه آمیز یا تروماتیک (مثلا آسیب به مغز در اثر تصادف رانندگی) ، مشکلات مغزی-عروقی (مثل سکته مغزی) ، عفونت مغزی (مثل مننژیت) و تومور مغزی به وجود آیند، یا ممکن است نتیجه یک اختلال نوروکوگنیتیو مثل آلزایمر باشند. در چنین مواردی ، اسیب به مغز ممکن است دو کار انجام دهد:
1 - تغییراتی در مغز بوجود آورد (مثلا فردی ارام و گوشه گیر به فرد پرخاشگر تبدیل شود.)
2- در توانایی های شناختی نقص هایی ایجاد کند که ماهیت و شدت این نقص ها متناسب با قسمت های اسیب دیده مغز خواهد بود.

در روانشناسی بالینی آزمون های نورولوژیک اهمیت خاصی دارند زیرا به روانشناسان کمک می کننئ تا ماهیت هر گونه نقص شناختی (مثل نقص در حافظه، نقص در مهارت های کلامی) را تعیین کنند و مشخص سازند که این نقص ها در اثر آسیب مغزی بوجود آمده است یا نه، و در بسیاری از موارد، منطقه مغزی آسیب دیده را شناسایی کنند.
روانشناسان بالینی ، به هنگام ارزیابی نقص های نورولوژیک احتمالی ، از مجموعه آزمون هایی استفاده میکنند که نام تکنیکی آن battery (مجموعه) است. این آزمون ها می توانند موراد زیر را شامل شوند: تحلیل های الکتروانسفالوگرافی EEG ، اسکن های مغزی مثل PET و FMRI ، آزمایش خون (برای بررسی احتمال ارثی بودن یا ژنتیک بودن بعضی از نقص ها) و آنالیز شیمیایی مایعات مغزی نخاعی . اما در این سنجش کلی آزمون های نورولوژیک به اندازه آزمون های دیگر اهیمت دارند زیرا می توانند عملکرد شناختی ، ارداکی و حرکتی را ارزیابی کنند و هر گونه نقص در این عملکردها می تواند نشانه ناهنجاری های مغزی باشد. منطق پشت پرده استفاده از آزمون های نورولوژیک این است که عملکرد های روانی مختلف مغز کنترل می شوند، بنابراین کشف یک نقص شناختی می تواندکمک کند تا منطقه ای از مغز که ممکن است آسیب دیده باشد شناسایی ش.ئ. علاوه بر آن جمع آوری چنین اطلاعاتی می تواند برای برنامه ریزی درمان و تعیین روشهای توان بخشی و بازپروری و حمایت اجتماعی از درمانجو بسیار مهم باشد. آزمون هایی که به فراوانی مورد استفاده نوروپسیکولوژیست ها قرار می گیرد عبارتند از :

مجموعه آزمون حافظه و پردازش اطلاعات برای بزرگسالان AMIPB(Adult Memory and Information Processing Battery)
مجموعه آزمون های نوروپسیکولوژیک هالستد-ریتان Halsead-Retian Neuropsycholgical Test battery
خرده آزمون وضعیت ذهنی SEMM(Mini mental scale examination)




منبع: اسیب شناسی روانی بر اساس DSM5 جلد یک ،مهدی گنجی