علی با مادرش در پارک بازی می کرد. هواپیمایی بالای سرشان در پرواز بود. علی با هیجان به بالا نگاه کرد. سپس نگاهش را به سمت مادرش برگرداند و در آخر به هواپیما اشاره کرد. مثل اینکه بگوید: مامان اونو ببین! مادرش به جایی که او اشاره میکرد نگاه کرد و در پاسخ گفت: آره علی، اون یک هواپیماست! علی توجه مادرش را بدون آن که چیزی از وی بخواهد به سمت هواپیما جلب کرده بود. او تنها می خواست تجربه اش از دیدن هواپیما را با مادرش به اشتراک بگذارد. او مادرش را در یک موقعیت توجه اشتراکی سهیم کرده بود.(برگرفته از جونز و کار،2009)

منظور از توجه اشتراکی ، توانایی فرد در تمرکز بر اطلاعات موجود در کانون توجه دیداری خویش، به موازات اطلاعات موجود در کانون توجه دیداری فرد دیگر است(ماندی و دیگران،2009). در جریان توجه اشتراکی ، دو فرد فعالانه توجه شان را معطوف یک شی ء، موقعیت یا رویداد می کنند. این توانایی مستلزم شناسایی کانون توجه فرد مقابل است (آدامسون و بیکمن،1894).

دو نوع توجه اشتراکی وجود دارد.

اول: پاسخ به توجه اشتراکی؛ که عبارت است از توانایی کودک در دنبال کردن جهت نگاه، وضعیت سر یا سایر ژست های فرد دیگر، به نحوی که موضوع دیداری وی را دریابد.

دوم:شروع توجه اشتراکی ؛ که توانایی کودک در هدایت توجه دیگران به موضوع دیداری خویش، با استفاده از ژست ها یا نگاه متناوب بین اشیا و افراد اطلاق می شود.

هر دوی این رفتارها، حامل پیام های اجتماعی در خصوص رویدادها یا موضوعاتی هستند که مورد توجه یا علاقه واقع شده اند. با این تفاوت که در نوع اول، فرد پیام های دیگران را پردازش میکند اما در نوع دوم ، پیام های هدفمندی را به صورت ارادی برای فرد دیگر می فرستند. (ماندی و دیگران؛2009) علیرغم تشابه ظاهری ، این دو نوع رفتار ، مبانی عصب روانشناختی متمایزی دارند. پاسخ به توجه اشتراکی با فعالیت بخش قدامی قشر میانی پیش پیشانی همبسته است و در ارتباط با فهم دیدگاه ها، می باشد. ولی شروع توجه اشتراکی با افزایش فعالیت های نرونی استریانیوم جانبی در نواحی وابسته به پاداش مغز همراه است که به نظر می رسد مبنای جنبه های خوش آیند و انگیزشی توجه اشتراکی باشد. (اسکیلباخ و همکاران،2010)
تفاوت آشکار بین کنش های هیجانی – اجتماعی و مبانی عصب شناختی این دو گونه توجه اشتراکی نمونه جالبی از تمایزیافتگی در عین توحید یافتگی نظام های شناختی است که در نوپروری عصب شناختی کودکان مبتلا به تاخیر رشدی مدنظر قرار گیرد. اما چنین تاخیرهایی فقط در مقایسه با تحول بهنجار قابل درکند.





منبع: تشخیص و درمان توجه اشتراکی در کودکان مبتلا به اوتیسم، دکتر حمیدرضا پوراعتماد با همکاری شیرین ارمغان.نشر کتاب ارجمند.

------کتاب بسیار خوبی هست؛ سی دی هم داره. قیمت 3500 تومان. بخرید " اولش نوشته اجازه باید بگیرید برای استفاده از مطالب)