استفاده از مکانیزم واکنش سازی(واکنش وارونه) توسط منافقین فریبتان ندهد.

سوره بقره

آیه 204


(و من الناس من یعجبك قوله فى الحیاة الدنیا و یشهد الله على ما فى قلبه و هو ألد الخصام)

آیات مرتبط: 205 بقره - 4 منافقون

موضوعات: شخصیت در قرآن - مكانیسم‏هاى جبران - واكنش سازى

منبع: قرآن و روانشناسى - صفحه 343 تا 344

واكنش سازى، نوعى رفتار دفاعى عقل است كه فرد در جریان آن رفتارى در پیش مى‏ گیرد كه دقیقا متضاد رفتارى است كه قصد پنهان كردن آن را دارد. مثلا انسان گاهى در برخورد با فرد معینى، با احترام زیاد تعارف و ادب - به عنوان وسیله‏ اى دفاعى كه نفرت و احساس خصمانه ‏ى خود را به این وسیله از او پنهان سازد - رفتار مى‏ كند. منافقان نیز به این حیله‏ ى دفاعى عقل، براى پنهان كردن احساس نفرت و دشمنى خود نسبت به مسلمانان، متوسل مى‏ شدند و به همین دلیل، هنگام سخن گفتن با آنها خوب حرف مى‏ زدند و با پوشاندن نفرت و دشمنى خود، به مسلمانان اظهار محبت مى‏ كردند و كارهایشان را مورد تحسین و تقدیر قرار مى‏ دادند.

(و من الناس من یعجبك قوله فى الحیاة الدنیا و یشهد الله على ما فى قلبه و هو ألد الخصام)

«و بعضى از مردم كسانى هستند كه گفتار آنها در زندگى دنیا مایه‏ ى اعجاب تو مى ‏شود و خداوند بر آنچه در دل (پنهان مى‏ دارند) گواه است (در حالى كه) آنان سرسخت‏ ترین دشمنانند (نشانه‏ ى آن این است كه) هنگامى كه روى بر مى‏ گردانند (و از نزد تو خارج مى‏ شوند) كوشش در راه فساد در زمین مى‏كنند و زراعت ها و چهارپایان را نابود مى ‏سازند (با این كه مى‏ دانند) خدا فساد را دوست نمى‏ دارد.» " بقره / 205، 204. این آیه درباره «اخنس بن شریق» است. او منافقى شیرین سخن با پیامبر (ص) بود، سوگند یاد مى‏ كرد كه به پیامبر ایمان دارد و دوست پیامبر است و به این ترتیب به آن حضرت نزدیك مى‏ شد، اما خداوند او را تكذیب كرد... تفسیر جلالین، ص 28 ".

(و اذا رأیتهم تعجبك أجسامهم و ان یقولوا)

«اى رسول، تو چون (از برون) كالبد جسمانى آن منافقان را مشاهده كنى (به آراستگى ظاهر) تو را به شگفت آرند و اگر سخن گویند (بس خوش گفتار و چرب زبانند) به سخنهاشان گوش فراخواهى داد...» " منافقون / 4 ".

قرآن، روانشناسی و علوم تربیتی-محسن عباس نژاد

سایت راسخون سابق