پاسخ به فشار روانی(استرس)


پاسخ فشار روانی واکنشی است که در مقابل محرک­های فشارزا ارائه می ­شود. پاسخ­های گوناگون فرد به فشار روانی به سه گروه پاسخ­های روان­شناختی، رفتاری و فیزیولوژیکی تقسیم می­ شوند.

هم­چنین رابطه میان عوامل فشار روانی و پاسخ­های فردی به صورت تعاملی و چند عاملی[1] هستند.

1) پاسخ­های روان­شناختی به فشار روانی: بعضی از پاسخ­های روان­شناختی به فشار روانی عبارتند از: تغییر در عملکردهای شناختی (شامل محدودیت ادراکات، کاهش توانایی تمرکز، عملکردهای مغشوش حافظه، خلاقیت پایین، تغییر در محتوای فکری، تردید در تصمیم ­گیری)، تغییر در خودپنداره، تغییر در واکنش­های هیجانی شامل احساس محرومیت، ملامت گناه، اضطراب، تنش، تحریک­ پذیری، بدبینی و ناامیدی نسبت به آینده.

پیش ­بینی بلاخیزی و بلاانگیزی حادثه، یکی از پاسخ­های شناختی معمولی در مواجه با فشار روانی است که به معنی تمرکز در ارزیابی پیش از پیامدهای بالقوه ­ی رویدادهای منفی است. برای مثال در حین امتحانات، دانشجویان دارای اضطراب ممکن است به خود بگویند که «من دارم امتحان را خراب می­کنم» یا این که «افراد دیگر دارند بهتر از من کار می­ کنند». این واکنش­ها به ویژه در افرادی که از توانایی متوسط برخوردارند یا درباره­ ی توانایی و استعدادهای خود دچار بی‌اعتمادی و عدم اطمینان می­ باشند پدیدار می­ شود. هم­چنین واکنش­ های شناختی به فشار روانی خود ممکن است باعث بروز پاسخ­های اضافی شود. برای نمونه اشتغال ذهنی با افکار مربوط به شکست خود ممکن است باعث شکست دیگری شود.

2) پاسخ­های فیزیولوژیکی به فشار روانی: عمده­ ترین آن­ها عبارتند از: تغییرات بیوشیمیایی در عملکرد عصبی غدد مترشحه داخلی، تغییر در مکانیسم­های ایمنی، تغییر در فعالیت سیستم­ های بدنی.

3) پاسخ­های رفتاری به فشار روانی: شامل پاسخ­های آشکار و واضح به فشارزاها است مانند پرخاشگری، حالت­های عصبی و پر­فشار، خواب آشفته، گرفتگی عضلانی و صدای لرزان (احمدوند، 1388).


[1]. multicausal




منبع: پایان نامه رابطه ی مستقیم و غیر مستقیم استرس ادراک شده، کمال گرایی و حمایت اجتماعی با فرسودگی تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان مقطع علوم پایه ی رشته ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز- سید مهدی پورسیّد

اختصاصی همیاری