عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی


علاوه بر دسته­ بندی فوق، در مورد عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی پژوهش ­های زیادی انجام شده است و در نتیجه عوامل زیادی شناسایی شده ­اند، که در این­جا به تعدادی از آن­ها اشاره می‌شود.

1) منبع کنترل: یکی از عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی، منبع کنترل می ­باشد. چیس[1] (2001) طی پژوهشی نشان داد هنگامی که کودکان ترغیب می­شوند تا بر یادگیری خود کنترل بیش­تری داشته باشند، سطح انگیزش و میزان یادگیری آن­ها افزایش می­ یابد. اگر فراگیران احساس کنند که توسط معلم یا منابع دیگر قدرت کنترل می­ شوند، به میزان کم­تری درگیر تکالیف درسی می­ شوند و برانگیختگی کم­تری از خود نشان می­ دهند. به علاوه، هورتاکسو[2] (2008) در پژوهشی که روی دانش ­آموزان ترکیه­ ای انجام داد به این نتیجه رسید که معدل کلاس بالا با منبع کنترل درونی ارتباط نیرومند و مثبت دارد. به عبارتی دیگر، دانش ­آموزانی که دارای منبع کنترل درونی بودند از معدل کلاسی بالاتری نیز برخوردار بودند.

2) خود­پنداره: یکی دیگر از عوامل مهم که نقش تعیین­ کننده­ای بر عملکرد تحصیلی فراگیران ایفا می­ کند، خود­پنداره می ­باشد. در همین رابطه، احمد[3] و بروینسما[4] (2006) پژوهشی را انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که خود­پنداره ­ی تحصیلی هم به طور مستقیم و هم با وساطت انگیزش تحصیلی با پیشرفت تحصیلی دانش ­آموزان دبیرستانی رابطه­ ی مثبت و مستقیم دارد.

3) ویژگی­ های شخصیتی: آرتور[5] (2009) روابط بین الگوی پنج عاملی شخصیت و عملکرد تحصیلی را با شیوه ­ی فراتحلیل بررسی کرد. نتایج این فراتحلیل نشان داد که عملکرد تحصیلی به طور معنی‌داری با سازگاری، وظیفه شناسی و باز بودن به تجربه همبستگی مثبت دارد. البته سطوح تحصیلی (ابتدایی، متوسطه و دانشگاه)، سن متوسط شرکت­ کنندگان و تعاملات بین سطح تحصیلی و سن، همبستگی عوامل شخصیتی را با عملکرد تحصیلی تعدیل کردند.

4) سبک اسنادی: تعدادی از محققان یک پژوهش طولی سه ساله بر روی دانش ­آموزان دبیرستان انجام دادند. هدف پژوهش این بود که پیشرفت تحصیلی دانش ­آموزان را با استفاده از متغیرهای توانایی شناختی، عزت­ نفس، امیدواری و سبک اسنادی پیش­ بینی کنند. نتایج نشان داد که امیدواری، سبک اسنادی مثبت و توانایی شناختی، هم میزان نمره ­ها و هم ورود به پایه­ های بالاتر را پیش ­بینی می ­کنند. با وجود این، عزت ­نفس نسبت به متغیرهای دیگر، پیش ­بینی­ کننده ­ی ضعیف‌تری برای پایه ­های بالاتر بود (لیسون[6]، سیاروچی[7] و هیون[8]، 2008).


[1]. Chase
[2]. Hortacsu
[3]. Ahmed
[4]. Bruinsma
[5]. Arthur
[6]. Leeson
[7]. Ciarrochi
[8]. Heaven


منبع: پایان نامه رابطه ی مستقیم و غیر مستقیم استرس ادراک شده، کمال گرایی و حمایت اجتماعی با فرسودگی تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان مقطع علوم پایه ی رشته ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز- سید مهدی پورسیّد

اختصاصی همیاری