کم رویی و خجالتی بودن، خصلتی ژنتیكی نیست؛ تا خود را مقهور آن بدانید و در برابرش تسلیم شوید.

تنظیم: گل محمدی - مرکز مشاوره
پرسش: کم رویی خیلی عذابم میده. از اینکه دیگران میگن خجالتی هستی و یکم حرف بزن واقعا ناراحت میشم. هر کاری میکنم این حس کم رویی ازم دور بشه ولی فایده نداره. توانایی انجام خیلی کارها را دارم ولی به خاطر کم روییم انجامشون نمیدم. از اینکه میبینم بچه های هم سن و سال من یا کوچکتر خیلی راحت صحبت میکنن حسودیم میشه. خیلی از این وضعم ناراحتم خواهش میکنم راهنماییم کنید.

کم رویی و خجالتی بودن، خصلتی ژنتیكی نیست؛ تا خود را مقهور آن بدانید و در برابرش تسلیم شوید. این پدیده، محصول شناخت نادرست خود و دیگران و سازش نایافتگی ‏های اجتماعی و حتی رفتارهای غلط آموخته شده است.چگونه می توان بر احساس خجالت غلبه پیدا کرد:
گام اول: برای دریافت کمک اقدام کنید.
به جای اینکه از مردم فرار کنید سعی کنید که برای حل مشکل خود از آنها استفاده کنید. یک مشاور مجرب و یا یک روان شناس به شما خواهد آموخت که از چه روشهایی می توانید بهره گیرید و حتی برخی از این متخصصان برای ارایه کمک به شما، همراهی تان خواهند کرد و یا شما را با گروههای درمانی که برای همین منظور تشکیل شده است، آشنا می کند. گروه درمانی به خصوص برای افرادی توصیه می شود که عمدتا از جمع گریزانند و دایما در پیله تنهایی خود فرو می روند.
گام دوم: از خانه خارج شوید و فعالیتهای اجتماعی خود را افزایش دهید.
شما از خجالت رهایی نمی یابید مگر اینکه سعی لازم را در این زمینه انجام دهید. خودتان را تحت فشار و اجبار قرار دهید تا با موقعیتها و شرایطی که از آن هراس دارید و یا احساس خجالت شدید می کنید مواجه شوید. این روش درمانی رویکرد رایج رفتارگرایان است که البته در حال حاضر بیشتر روانشناسان علاوه بر اینکه از روشهای رفتاری بهره می گیرند شیوه های شناختی را نیز مورد استفاده قرار میدهند. این روشهای درمانی رویکرد شناختی – رفتاری است که در درمان خجالت تاثیر بسیار مثبتی را بر جای گذاشته است. برای اینکه بیشتر متوجه این رویکرد درمانی شوید به این مطلب توجه کنید:
در بخش شناختی این روش درمانی سعی می شود به فرد آموزش داده شود که روشها و الگوهای فکری خود را تغییر دهد.
در بخش رفتاری این روش درمانی، به فرد آموزش داده می شود که شیوه رفتاری خود را تغییر دهد برای مثال اگر تا به حال از برخی موقعیتها اجتناب می کرده باید بیاموزد که تغییر رفتار داده و با آن شرایط مجددا مواجه گردد.
البته به کار بردن هر دو این روشها (شناختی و رفتاری) به صور تلفیقی تاثیرات بسیار بهتری بر عملکرد رفتاری این دسته از افراد خواهد گذاشت.
گام سوم: از خودگویی های مثبت استفاده کنید.
اگر بدبین هستید و افکاری منفی در مورد خودتان و نحوه برقراری روابط اجتماعی تان دارید و دائما در مورد خودتان، نحوه صحبت کردن و ... از خودتان انتقاد می کنید، توقع نداشته باشید که در عرض یک شب، به یک فرد مثبت‌نگر و خوش‌ بین تبدیل شوید. اما با تمرین کردن، گفت‌وگوی ذهنی شما کم‌ کم مثبت می‌ شود و از حالت خود انتقادی بیرون می ‌آید و خود پذیری جای آن را می ‌گیرد و همین ‌طور نسبت به جهان اطرافتان کمتر دیدگاهی بدبینانه خواهید داشت و زیباتر به نظر خواهد آمد. تمرین تفکر مثبت، دید بهتری به شما می ‌بخشد. وقتی حالت ذهنی مثبت باشد قادرید از پس هر موقعیت پر استرس و خجالت برانگیز نیز به نحو موثری برآیید. این توانائی (مثبت ‌نگری) به سلامت جسم و روح شما کمک می‌کند و درهای جدیدی را به رویتان می‌ گشاید. تمرین روزانه را به یاد داشته باشید.
کم رویی و خجالتی بودن، خصلتی ژنتیكی نیست؛ تا خود را مقهور آن بدانید و در برابرش، تسلیم شوید. این پدیده، محصول شناخت نادرست خود و دیگران و سازش نایافتگی ‏های اجتماعی و حتی رفتارهای غلط آموخته شده است.
گام چهارم: مهارتهای اجتماعی را بیاموزید.
برای بسیاری از افراد مهارتهای اجتماعی جز آن دسته توانایی هایی است که به مرور و با انجام فرآیند رشد و تحول در آنها ایجاد می شود اما به نظر می رسد که در افراد خجالتی این فرآیند رشد اجتماعی با اندکی وقفه صورت گرفته و در نتیجه آنان نیاز به دریافت آموزش در این زمینه هستند. برای مثال برخی از افراد خجالتی و یا کسانی که مبتلا به هراس اجتماعی هستند در زمان برقراری رابطه با افراد از تماس چشمی خودداری می کنند. مسلما برقراری تماس چشمی در حد مطلوب، بخشی از مهارت ارتباطی است و برای آموزش این مهارت لازم است که به این دسته از افراد کمک شود تا از گفتگوهای کوتاه شروع کرده و سعی کنند در همین تماس های اندک ارتباط چشمی لازم را با طرف مقابل برقرار کنند. همچنین این دسته از افراد باید در روابط خود به رفتارها و گفتار اطرافیان توجه داشته باشند و ببینند که آنها چه می گویند و یا چه رفتاری دارند مسلما الگو برداری مناسب از رفتار و گفتار اطرافیان یکی از شیوه های موثر برای یادگیری رفتارهای مثبت است.
گام پنجم: خودتان را بپذیرید.
اگر عادت دارید دائم بر روی کمبودها و نقاط ضعف خود تاکید کنید، این عادت را کنار بگذارید و به جنبه های مثبت خود (که بسیار زیاد هم هست) فکر کنید. هنگامی که بیش از حد از خود انتقاد می کنید، مسلما اعتماد به نفس شما به شدت کاهش یافته و نتیجه آن افزایش خجالت در شما می گردد. درست است که همه ما نقاط ضعفی داریم و این امر اجتناب ناپذیر است اما در بررسی این نقاط ضعف زیاده روی نکنید لذا درباره عادات و خصلت های خود فکر کنید. اگر دریافتید که برخی از آنها شما را ناراحت می کند، برای تغییر آن اقدام کنید، اما اگر چیزی است که نمی توان آن را تغییر داد (مانند قد) سعی کنید از آنچه که هستید لذت ببرید و سازگاری کنید و در یک کلام خودتان را آنگونه که هستید بپذیرید. اگر به زندگی افراد دارای اعتماد به نفس و اجتماعی نظری بیفکنید خواهید دید که آنها امتیازات خاصی نسبت به سایرین ندارند بلکه آنها آموخته اند که خودشان را همان گونه که هستند پذیرفته و دایما بر نداشته ها و نقاط ضعف خود تکیه نکنند.

منبع: