مراقبت پیش از تولد ، آزمایش هایی است که برای کشف انواع معلولیت های احتمالی انجام می شود. تعدادی از مهمترین آزمایش ها، که در ایران به غربال گری معروف شده اند (screening) عبارتند از : آزمایش های خون ، سونوگرافی و آمنیوسنتسیس.


آزمایش خون سه گانه و آزمایش خون چهارگانه :

در ماه های اول بارداری ،آزمایش خون سه گانه به عمل می اید که طی آن ، سه ماده در خون اندازه گیری می شود :

1 – AFP(آلفا فتوپروتئین)
2 – HCG (هورمونی که در جفت تولید می شود)
3 – UC-O (نوعی استریول ، استروژنی که هم جنین و هم جفت تولید می کنند).


آزمایش خون چهارگانه نیز در دسترس است که طی آن، یک ماده دیگر به نام Inhibin A (که جفت (پلاسنتا) در طول حاملگی تولید می کند) نیز ازمایش می شود. آلفا فتوپروتئین نوعی هورمون است که جنین تولید می کند . تست آلفاپروتئین برای همه زنان باردار توصیه می شود. جنین موادی را به خون می فرستد که با آزمایش آنها می توان بعضی از معلولیت ها را شناسایی کرد. نمونه خون در هفته 16 حاملگی گرفته می شود و از روی آن می توان تشخیص داد که ستون فقرات یا مغز دچار اسیب شده است یا نه، یا بعضی اختلالات ، مثلا ، سندروم داون وجود دارد یا نه. چون میزان مایع نخاعی جنینی ممکن است سطوح مختلفی در بدن مادر داشته باشد، احتمال دارد نتیجه آزمایش ها به طور دقیق وجود معلولیت را نشان ندهند. بنابراین باید دو قدم دیگر برداشت تا معلوم شود معلولیت وجود دارد یا نه. این دو اقدام عبارتند از سونوگرافی و آمنیوسنتسیس . غیرعادی بودن دو نوع هورمون ، یعنی بیش از حد پایین و بالا بودن هورمون استریول و بیش از حد بالابودن گونادوتروپین نشان دهنده خطر شدید ابتلا به سندرم داون است. اثر مقادیر غیر عادی هورمون های دیگر نیز در حال حاضر تحت مطالعه است.

سونوگرافی (اولتراساند)

سونوگرافی یا اولتراساند، یعنب استفاده از امواج صوتی برای عکس گرفتن از جنین. کامپیوتر این عکسها را در کنار هم قرار می دهد و فیلمی درست می کند که به متخصصان اجازه می دهد تا حالت قرار گرفتن جنین در شکم مادر را ببینند و احتمالا بتوانند برخی از اختلالات مثل میکروسفالی (کوچک بودن سر) را تشخیص دهند. با استفاده از سونوگرافی می توان جنسیت یا دوقولو بودن جنین را متوجه شد.

آمنیوسنتسیس

آمنیوسنتسیس آزمایش نسبتا بی خطری است که از 14 تا 17 هفتگی روی جنینی انجام می گیرد. در این ازمایش یک آمپول وارد جفت می شود. برای اطمینان از این که آمپول به جنین آسیب نمی رساند ، از سونوگرافی کمک گرفته میشود. با ازمایش مایع جفت، می توان به چند نوع معلولیت (ولی نه همه آنها) پی برد مثل تی-سکس، سندروم داون، اسپینابیفیدا . اگر پیش بینی شود که کودک به معلولیت غیرقابل درمانی مبتلا خواهد شد ، والدین می توانند بین سقط جنین و نگهداری کودک یکی را انتخاب کنند که یک تصمیم خانوادگی و خصوصی خواهد بود.





منبع:

روانشناسی کودکان استثنایی بر اساس DSM5 ، مهدی گنجی


این روش ها شیوه های پزشکی هستند که تشخیص مشکلات پیش از تولد را امکان پذیر می سازند.
زنانی که برای مادر شدن سن بالایی دارند موارد مناسبی برای آمنیوسنتز یا نمونه برداری پروزهای کوریونی هستند.
به جز سونوگرافی و تجزیه خون مادر ، از تشخیص پیش از تولد نباید به طور مرتب استفاده کرد.

سونوگرافی: امواج صوتی بسامد به جنین نواخته می شود؛ انعکاس این امواج به تصویری روی یک صفحه تلویزیونی تبدیل می شود که اندازه ، شکل و محل قرار گرفتن جنین را نشان می دهد. این روش، ارزیابی سن جنین، تشخیص حاملگی های چندگانه و شناسایی نارسایی های جسمانی شدید را میسر می سازد. از این روش برای هدایت کردن آمنیوسنتز ، نمونه برداری از پرزهای کوریونی و فتوسکوپی هم استفاده می شود. در صورتی که بیشتر از 5 بار از این روش استفاده شود، می تواند احتمال کم وزن شدن نوزاد را بیشتر کند.