ابعاد کمال­گرایی از دیدگاه هویت و فلت

هویت،گائلیان[1]، فلت و شری[2] (2002) بر این باورند که کمال­گرایی دارای سه بعد به شرح زیر می‌باشد:

1) کمال­گرایی خود­مدار[3]: کمال­گرایی خود­مدار یک مؤلفه ­ی انگیزشی است که شامل تلاش‌های فرد برای دست­یابی به خویشتن کامل می ­باشد. این افراد استانداردهای شخصی بالایی را برای خود برگزیده و عملکرد خود را در رسیدن به این استانداردها ارزیابی می­ کنند. به عبارتی دیگر، این افراد دارای انگیزه­ ی قوی برای کمال، معیارهای بالای غیر­­واقعی، کوشش­های اجباری، تفکر همه یا هیچ در رابطه با کل موفقیت یا کل شکست موجود به عنوان نتایج بوده و روی اشتباهات گذشته تمرکز دارند. این افراد به افراط، موشکاف و انتقاد­گر هستند به گونه ­ای که نمی‌توانند عیب ­ها و اشتباهات یا شکست­ های خود را در جنبه ­های مختلف زندگی بپذیرند. این جنبه از کمال­گرایی به خود‌انتقادی شدید در کارها و داشتن انتظارات بالا برای خود اشاره می­ کند. بنابراین، منبع[4] و موضوع[5] کمال­گرایی در این بعد از کمال گرایی درونی است (فلت و هویت، 2002).

کمال­گرایی خود­مدار در کودکان و نوجوانان با کوشش تحصیلی[6]، انگیزش درونی[7] و میل زیاد برای رسیدن به اهداف تحصیلی در ارتباط بوده است (کاسترو[8] و دیگران، 2004). این بعد از کمال‌گرایی در جوانان ارتباط نزدیکی با نارضایتی از بدن، بی ­اشتهایی و پر­اشتهایی عصبی داشته است (ایوانس[9]، باوز[10] و درویت[11]، 2008؛ نیلسون[12]، ساندبوم[13] و هاگلف[14]، 2008). علاوه بر­ این، کمال­گرایی خود­مدار در بزرگسالی با انتظارات بالا برای موفقیت، توانایی­ های سازمانی خوب رشد یافته و انگیزش پیشرفت زیاد و هم­چنین با افسردگی، اضطراب و اختلال­های خوردن در ارتباط بوده است (فلت و هویت، 1991).

2) کمال­گرایی دیگر­مدار[15]: این بعد از کمال­گرایی از ابعاد میان فردی است که در برگیرنده ­ی انتظارات بالا برای عملکرد دیگران می ­باشد. پس منبع کمال­گرایی، درونی اما موضوع آن بیرونی است. از آن­جا که کمال­گرایی دیگر­مدار با بی­ اعتمادی و احساس دشمنی نسبت به دیگران همراه است، ممکن است به روابط میان فردی دشوار بیانجامد؛ مانند گرایش­های کمال­گرایانه ­ی والدین برای فرزندان خود با خشونت و سرزنش همراه است (فلت و هویت، 2002).

3) کمال­گرایی القاء­شده ­ی اجتماعی یا جامعه ­دار[16]: این بعد از کمال­گرایی از ابعاد میان فردی دیگران ساخته شده است. این عقیده ­ای است که دیگران انتظارات اغراق­ آمیز و غیر­واقعی را بر شخص اعمال می­ کنند، هر چند که برآورده کردن آن­ها ناممکن و یا دشوار است، ولی شخص باید این توقعات و انتظارات را برآورده سازد تا مورد تأیید و پذیرش دیگران قرار گیرد (هویت و فلت، 1991). چون این معیارها­ی افراطی از طرف دیگران به فرد تحمیل می ­شوند، بنابراین منبع کمال‌گرایی، بیرونی اما موضوع آن درونی است. این معیارها­ی افراطی، احساسی را در فرد به وجود می­ آورند که غیر­­قابل کنترل هستند و در نتیجه می­توانند باعث احساس شکست[17]، خشم[18]، نا‌امیدی[19] (بلت، 1995)، اختلال وحشت­زدگی[20]، هراس اجتماعی[21] و اختلال ­وسواس- اجباری[22] شوند (شری، هویت، فلت و هاروی[23]، 2003). افراد با سطوح بالای کمال­گرایی القاء شده­ ی اجتماعی، در برخورد با معیارهای دیگران نگران می ­شوند. آن­ها از ارزیابی منفی دیگران می­ ترسند و از عدم تأیید دیگران می‌پرهیزند و اهمیت بیش­تری برای دست­یابی به توجه دیگران نشان می ­دهند (هویت و فلت، 2002).علاوه بر این، مشخص شده است که کمال­گرایی القاءشده اجتماعی با انگیزش بیرونی[24]، اضطراب کلی[25]، تداخل[26] و بی ­اعتمادی رابطه­ ی مثبتی داشته است (استابر، فیست[27] و هایوارد[28]، 2009).


[1]. Gaelian

[2]. Sherry

[3]. self-oriented perfectionism

[4]. source

[5]. subject

[6]. academic effort

[7]. intrinsic motivation

[8]. Castro

[9]. Evanse

[10]. Bowes

[11]. Drewett

[12]. Nilsson

[13]. Sandbom

[14]. Hagglof

[15]. other-oriented perfectionism

[16]. socially prescribed perfectionism

[17]. sense of failure

[18]. angry

[19]. disappointing

[20]. panic disorder

[21]. social phobia

[22]. obsessive-compulsive disorder

[23]. Harvey

[24]. extrinsic motivation

[25]. total anxiety

[26]. interference

[27]. Feast

[28]. Hayward



منبع: پایان نامه رابطه ی مستقیم و غیر مستقیم استرس ادراک شده، کمال گرایی و حمایت اجتماعی با فرسودگی تحصیلی و عملکرد تحصیلی در دانشجویان مقطع علوم پایه ی رشته ی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز- سید مهدی پورسیّد

اختصاصی همیاری