پسر 8 ساله ‏ای دارم که پرخاشگر است. علت این رفتار او چیست و چگونه باید با او برخورد کرد؟

پرخاشگری کودک در حدود 8 سالگی عللی دارد:

1. محیط: محیط خانه، مدرسه و محله می‏تواند کودک شما را پرخاشگر کند. با توجه به نقش الگویی پدر و مادر و دیگر اعضای خانواده، نزدیکان، معلمان و همسالان برای کودک، اگر یکی از نامبردگان پرخاشگر باشد، این رفتار به او نیز منتقل خواهد شد.
دلیل تأثیر جدی الگوها بر پرخاشگری کودک 8 ساله، این است که وقتی با برادر یا خواهر کوچک‏تر از خود پرخاشگری می‏کند، رفتار و گفتارش تا حد فراوانی شبیه الگو است. اصلاح محیط به طور قطع در اصلاح رفتار کودک اثر خواهد گذاشت.

2. گرسنگی: با توجه به افزایش اسید معده هنگام گرسنگی و تأثیر آن بر اعصاب، پرخاشگری دور از انتظار نیست؛ پس توصیه می‏شود در این حالت، با تذکر و نصیحت و تقاضاهای بی‏مورد، زمینه‏های فروپاشی کودک را فراهم نسازید.

3. خستگی: فرزند شما امروز، از صبح زود در اردویی شرکت کرده و فعالیت بدنی و فیزیکی بسیاری داشته و فراوان بازی کرده است. پس از بازگشت از اردو مجبور بوده تکالیف مدرسه را انجام دهد و به برخی کارهای شخصی خود نیز برسد. طبیعی است که این خستگی، زمینه‏های پرخاشگری او را فراهم می‏آورد و با کوچک‏ترین جرقه، به مرحله‏ی فروپاشی خواهد رسید. درک موقعیت فرزند در این حالت، کمک فراوانی به آرامش خانه خواهد کرد.

4. ناکامی: یکی دیگر از علل پرخاشگری کودکان در حدود این سن، ناکامی است. کودک شما مشکلی دارد و نمی‏تواند آن را حل کند. گاهی این مشکل مربوط به خانه و گاهی مربوط به مدرسه است.
توصیه می‏کنم در این وضعیت، با آگاهی از مشکلات او، در حل مشکل یاری‏اش کنید.
اگر فرزند شما مشکل درسی (حل مسائل ریاضی) دارد، حل مسائل، مطلوب نیست؛ بلکه کمک شما به حل مسائل، او را از رسیدن به مرحله ‏ی فروپاشی و پرخاشگری می‏ رهاند.
حل مسائل درسی کودکان به جای آن‏ها، سبب اتکای آنان به غیر می‏ شود و استقلال ایشان را به خطر می‏ اندازد.

5. تمسخر کودک: هیچ‏گاه کودک خود را به سبب سخنان کودکانه یا انتظارات بچگانه تمسخر نکنید. در موارد بسیاری، سخن یا خواسته ‏ی او از دید شما بی‏ارزش و غیر قابل توجه است؛ اما از دید او بسیار اهمیت دارد و تمسخر کودک، او را پرخاشگر می‏کند.

6. جلب توجه: در مواردی، پرخاشگری کودکان برای جلب توجه است؛ چون احساس کرده که هرگاه پرخاشگری می‏کند، تمام نظرها به او جلب می‏شود و پدر و مادر، خواهر و برادر بزرگ‏تر و دیگر نزدیکان او را نصیحت می‏ کنند.

در این حالت، هنگام پرخاشگری کودک، به او بی ‏توجهی کنید و حساسیت نشان ندهید؛ اما در مواقع عادی، توجه بیشتری به او داشته باشید و وقت افزون‏تری را برایش صرف کنید تا از نظر عاطفی ارضا شود و مجبور نشود برای جلب توجه دیگران، از رفتارهای پرخاشگرانه استفاده کند.

نسیم مهر؛ حسین دهنوی