مقصود حضرت علی 7 از این که فرزندان خود را با توجه به آداب زمان تربیت کنید، چیست؟

در یکی از حکمت‏ های منسوب به امام علی 7 آمده است:

لا تقسروا اولادکم علی آدابکم فانهم مخلوقون لزمان غیر زمانکم. فرزندانتان را به انجام آداب خودتان واندارید؛ زیرا آنان برای زمانی، غیر از زمان شما آفریده شده ‏اند.

در زبان عربی، «قسر» با حرف جر «علی» به معنای واداشتن می‏آید و حضرت می‏فرماید: فرزندان خودتان را به انجام آداب و رسومی که خود داشته‏اید، مجبور نکنید؛ زیرا آداب و رسوم تغییر می‏کند؛ برای مثال، زمان کودکی والدین، تحصیل دختران یا کارهای اجتماعی آنان مرسوم نبود؛ اما این کارها، امروزه مرسوم و مفید است؛ پس نگویید: چون زمان ما، دختران درس نمی‏ خواندند، امروزه هم نباید در پی تحصیل بروند یا چون پیش‏تر در فعالیت‏های اجتماعی شرکت نمی‏ کردند، اکنون نیز از این گونه فعالیت‏ها محروم شوند.

برخلاف تصور برخی از سخن امام علی 7، آزادی به معنای بی‏قیدی را برداشت کرده‏اند، مقصود حضرت، تخطی از حلال و حرام نیست و عمل به آداب زمان حاضر، هیچ گونه منافاتی با رعایت ارزش ‏های دینی و حلال و حرام الاهی ندارد. دختر مسلمان می‏تواند تحصیل کند یا در فعالیت‏های اجتماعی شرکت جوید؛ اما حجاب خود را نیز داشته باشد و خود را از نامحرمان بپوشاند.

استفاده از امکانات زمان (تحصیلات عالی، فن‏آوری‏های روز مثل رایانه، وسایل ارتباط جمعی و... و امکانات آموزشی) مطلوب است و چه بسا مصداقی از سخن امام علی 7 باشد؛ زیرا کسی که به زمان آگاه است، شبهه ‏ها به او هجوم نمی‏ آورند.

امام صادق 7 فرمود: العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس.
________________________________________

نسیم مهر؛ حسین دهنوی