شیوه ‏ی تداعی ـ معانی در تربیت دینی چیست و چگونه می‏توان از آن استفاده کرد؟

تداعی ـ معانی، یعنی همراه شدن آموزش با یک خاطره که این خاطره می‏تواند خوشایند یا ناخوشایند باشد. پدری ممکن است هنگام آموزش نماز، آن را با تنبیه بدنی یا داد و فریاد همراه کند. در این صورت، هرگاه نوجوان، تنبیه بدنی شود یا داد و فریاد بشنود، نماز در ذهنش تداعی خواهد شد و هرگاه کسی از نماز بگوید، تنبیه بدنی را به یاد خواهد آورد؛ بدین سبب خواهد کوشید هرگز به نماز نیندیشد.

پدری دیگر، هنگام هدیه دادن یا خاطره‏ های خوش دیگر، فرزندش را به نماز می‏خواند. از این پس، هرگاه نوجوان به نماز بیندیشد، خاطره‏های خوش او تداعی می‏شود و هرگاه خاطره ‏های خوشی برایش پیش آید، نماز را به یاد می‏آورد؛ پس ناخودآگاه از شنیدن واژه‏ ی نماز لذت می‏برد و به سوی نماز کشیده خواهد شد.

توصیه می‏ شود آموزش ارزش‏های دینی را با خاطره‏ های خوش همراه کنید. اولیای محترم مدارس نیز به خوبی نمی‏توانند از شیوه‏ ی تداعی ـ معانی استفاده کنند. زمانی که در حضور تعداد بسیاری دانش‏ آموز، به دانش ‏آموزی درس خوان جایزه م ی‏دهید، بهترین موقعیت، برای القای درگوشی ارزش‏ها است؛ زیرا او بهترین موقعیت و شیرین ‏ترین خاطره را سپری می‏ کند، و هیچ گونه مقاومتی نخواهد داشت. اردوهای دانش ‏آموزی، بهترین موقعیت است؛ البته بدان شرط که در القای مطالب دینی زیاده ‏روی نشود.

نسیم مهر؛ حسین دهنوی