شاید در گفت و گوهای روزانه قدرتی به نام “پیش خوانی” یا توانایی افراد برای خواندن ذهن دیگران، به گوش تان رسیده باشد.

ممکن است در بین دوستان و یا نزدیکان تان فردی را بشناسید که به خوبی می تواند امیال و مقاصد دیگران را درک کند، با آن ها رابطه برقرارکند، اهدافش را پیش ببرد و رفتار اطرافیانش را پیش بینی کند.

جالب است بدانید که توانایی ذهن خوانی در ابعاد وسیع تری به عنوان یکی از مهم ترین مهارت های مورد بررسی در روانشناسی تحولی مطرح است.
نظریه ی ذهن که با نام علمی theory of mind شناخته می شود

به زبان ساده عبارت است از “توانایی فرد برای آگاهی از ذهنیات خود، تاثیر ذهنیات و رفتارهای خود بر دیگران، درک ذهنیات و مقاصد دیگران و توانایی پیش بینی رفتار آن ها”.

در حقیقت می تواند گفت توانایی ذهن خوانی به عنوان یکی از مهم ترین نقاط متمایز کننده ی شناخت و رفتار انسان نسبت به سایر حیوانات مطرح است.

اگرچه در بررسی های اولیه در گروه حیوانات نیز شامپانزه ها دارای حدی از نظریه ی ذهن معرفی شدند اما باید گفت این مولفه به عنوان نوع منحصربه فردی از توانایی های شناختی در گونه ی انسان مطرح است.
خودت را نوازش کن. راهکارهای طلایی رشد عزت نفس و بهبود روابط
0 دیدگاه
/
اردیبهشت ۲۶, ۱۳۹۸
ادامه مطلب ...
نظریه ی ذهن چه کاربردی دارد؟

ما به عنوان موجودی اجتماعی، در حال تعاملات متقابل دوسویه با اطرافیان هستیم.

در این تعاملات افرادی که از نظریه ی ذهن سالم و رشدیافته ای برخوردار هستند می توانند:

• به راحتی از اهداف و مقاصد دیگران اگاه شوند و در روابط اجتماعی کمتر فریب خواهند خورد.

• در روابط نزدیک تر، به کمک این توانایی خواهند توانست حالات ذهنی و احساسی طرف مقابل را درک کنند و واکنش مطلوب و موثر نشان دهند.

• به راحتی با دیگران همدلی می کنند چرا که می توانند خود را به جای آن ها فرض کرده و با آن ها همزاد پنداری کنند.

• می توانند رفتارهای دیگران را با درصد کمتری از خطا پیش بینی کنند چرا که می دانند در ذهن آن ها چه می گذرد.

• چنین فردی می تواند شوخی، اخلاقیات، دروغ، دست انداختن، کنایه و فریب را در رابطه با دیگران به خوبی تشخیص دهد و ساده لوح به نظر نرسد.

• از تاثیر افکار، رفتار و باورهای ود بر دیگران آگاه اند بنابراین خواهند توانست از طریق این آگاهی، تغییرات شناختی، رفتاری و احساسی لازم را در خود ایجاد کنند تا دیگران از رابطه با آن ها احساس رضایت بیشتری کنند.

به عنوان مثال مردی که نمی داند اضافه وزن، نوع خاصی از گویش و یا رفتار تا چه حد برای همسرش آزار دهنده است در حقیقت نظریه ی ذهن مختلی دارد.
مرد ایدآل

در این حالت ممکن است همسرش بارها در مورد انتظاراتش از مرد ایده آل با او گفت و گو کند، اما نظریه ی ذهن مختل به او اجازه نمی دهد تا انتظارات طرف مقابل را درک کرده و در جهت تحقق آن ها حرکت کند.

در حالت برعکس، فرد برخوردار از نظریه ی ذهن قوی، می داند که رفتارهایش چه نوع تاثیری بر دیگران خواهند داشت و می تواند با تغییرات رفتاری اش، روابطش را بهبود دهد.

چنین افرادی ممکن است در تفاوت قایل شدن بین شوخی و جدی، اشتباه کنند و یا در روابط شان به راحتی دست انداخته شوند بدون اینکه متوجه شوند.

• چنین فردی می تواند تعارضات و سوء تفاهم های ارتباطی را به حداقل برساند چرا که طرف مقابل را درک کرده، با او همدلی می کند و می داند در هر وضعیت، کدام شکل از پاسخ می تواند موثر واقع شود.

• این فرد نسبت به این مساله آگاهی کامل دارد که در شرایط تعارض و تنش، هر دو طرف ناراحت و آزرده اند و هرگز دچار این تصور نمی شود که ” تنها فرد آزرده خودش است و شرایط برای طرف مقابل کاملا آرام و قابل تحمل است”.
نظریه ذهن - منبع:cid.edu

مشاورانه
مشاوره خانواده
مشاوره ازدواج
مشاوره تلفنی
مشاوره آنلاین
تست روانشناسی
مشاوره روانشناسی
مشاوره جنسی
اختلال روانی
استخدام روانشناس و روانسنج

منبع تصویر: مرکز ذهن
آیا نظریه ی ذهن قابل ارتقاء است؟

تحقیقات ابتدایی در خصوص نظریه ی ذهن، ریشه در بررسی های فلاسفه ی ذهن و کارهای فلاول و همکارانش دارد.

بر اساس تحقیقات این دانشمندان، نظریه ی ذهن از ابتدای کودکی شروع به شکل گیری می کند و می تواند با انجام تکالیف خاصی ان را رشد و ارتقاء داد.

در بسیاری از تعارضات زناشویی و یا مشکلات خانوادگی و در مواردی که فرد:

۱) از تاثیر افکار و رفتار خود بر دیگران آگاه نیست و یا

۲) نمی تواند درک درستی از رفتار و احساس طرف مقابل داشته باشد، آموزش نظریه ی ذهن از جانب خانواده درمانگر آشنا به این نظریه ضروری است.

همچنین در مبتلایان به اختلالات طیف اوتیسم، اسکیزوفرنی، اختلال بیش‌فعالی با کمبود توجه (ADHD) و همچنین مسمومیت عصبی از سوءمصرف الکل نیز نظریه ی ذهن مختل است.

به این معنا که فرد نمی تواند متوجه تفاوت اهداف، نیازها، خواسته ها و مقاصد دیگران با خود باشد و در درک علت رفتارهای متفاوت دیگران و نحوه ی تاثیر خود بر محیط عاجز است.

در برخی موارد نیز شرایط آسیب زا می توانند موجب بروز نقص در این توانایی فراشناختی پیشرفته شوند؛ در حالی که دیگر توانایی های شناختی فرد سالم است.
علوم شناختی و اعصاب و روان
بر اساس نظریه ذهن : چگونه نظریه ی ذهن مان را تقویت کنیم؟
۱٫ کتاب های رمان بخوانید

رمان ابزاری بسیار مفید برای درک دنیای پدیداری دیگران است و به شما کمک می کند تا در آن واحد، مقاصد، امیال، نیات و رفتارهای شخصیت های متعددی را بررسی و حتی پیش بینی کنید.

با خواندن رمان می توانید نظریه ی ذهن تان را تقویت کنید و دنیای دیگران را بهتر درک کنید.
۲٫ دانش تان در خصوص زبان بدن را افزایش دهید.

زبان بدن به عنوان یک شاخه ی بسیار مهم از دانش می تواند اطلاعات زیادی در خصوص نظریه ی ذهن فراهم کند.

به عنوان مثال، کسی که در حین صحبت با شما بالا را نگاه می کند و دستش را به سمت گردنش می برد، با احتمال بیشتری در حال دروغ گویی است و آگاهی شما از این علایم می تواند کمک کند تا از اهداف و مقاصد دیگران بیشتر آگاه شوید.
۳٫ شنونده ی فعالی باشید/

به هنگام شنیدن تلاش کنید تا خودتان را به جای طرف مقابل تان بگذارید.
ماهر شدن در این زمینه نیازمند آن است که بتوانید درک پدیدارشناسانه تان را گسترش دهید که آن هم مستلزم استفاده از روش هایی مانند مطالعه رمان است.
۴٫ خودآگاهی تان را ارتقا دهید.

توجه داشته باشید که بخشی از نظریه ذهن عبارت است از “توانایی فرد در آگاهی از احساسات، افکار و رفتار خود و آگاهی از تاثیر هر یک از مولفه های ذکر شده بر دیگران”.

به این منظور لازم است تا از فن “عمل و عکس العمل” استفاده کنید.

به عنوان مثال از خودتان بپرسید ” من چگونه می توانم با ظاهرم بر دیگران تاثیر بهتری بگذارم؟”، “بلند و انفجاری صحبت کردنم چه تاثیری بر اطرافیانم دارد؟، “طرف مقابلم چه احساسی دارد وقتی که من از کوره در می روم و داد می زنم؟ ”
ممکن است در برخی موارد نیاز داشته باشید تا در خصوص تاثیری که افکار، احساسات و رفتارتان بر دیگران می گذارد سوال کنید تا بتوانید آن ها را بهبود دهید.

درون نگری و توجه به جزییات افکار و رفتار نیز می تواند به شما در بهبود نظریه ی ذهنی تان کمک کند.
۵٫ به روانشناس مراجعه کنید.

در صورتی که احساس می کنید در حیطه ی خاصی مانند قبولی در مصاحبه ی شغلی، رابطه با همسر، رابطه با دوستان صمیمی و ..

دچار مشکلات عدیده ای هستید و نمی توانید از نظریه ی ذهن به شکل صحیح استفاده کنید به مشاور و یا روانشناس مراجعه کنید تا از طریق اندازه گیری دقیق توانایی ذهن خوانی و مهارت آموزی به شما کمک کند.

ممکن است مشکلات مانند عدم کنترل خشم و یا اضطراب نیز استفاده صحیح از نظریه ی ذهن را مختل کند که نیازمند بررسی تخصصی است.

بخاطر داشته باشید که رشد نظریه ی ذهن امری تدریجی، زمان بر، نیازمند پشتکار و صبر است و می تواند روابط شخصی و بین فردی تان را تا حد زیادی تحت تاثیر قرار دهد.

منبع :تحول ارتباطات با استفاده از نظریه ذهن (TOM)- مشاورانه